Τηλεόραση Ραδιόφωνο

Ο πρώην Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, σε συνέντευξη του στο Κυπριακο Πρακτορείο Ειδήσεων με αφορμή την πρόσφατη επέτειο για τη συμπλήρωση 20 χρόνων από την ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ, αναφέρθηκε στην πορεία της Κύπρου στην ΕΕ τα 20 αυτά χρόνια, και υπενθύμισε πως προήδρευσε της συνάντησης τον Δεκέμβριο του 1997 όταν αποφασίστηκε η έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων για την Κύπρο, κάτι με το οποίο όπως είπε η Γαλλία διαφωνούσε τότε.

Ερχόμενος στην περίοδο της οικονομικής κρίσης στην Κύπρο και τα κρίσιμα Eurogroup του Μαρτίου του 2013, ο κ. Γιούνκερ εκτίμησε πως «το Eurogroup μεταχειρίστηκε λάθος την Κύπρο κατά τον πρώτο γύρο συζητήσεων, όμως μετά η Κύπρος πήρε τη μοίρα της στα χέρια της».

«Η Κύπρος ήταν πολύ επιτυχημένη στο πώς διαχειρίστηκε την οικονομική κρίση», εν μέσω των πιέσεων από το Eurogroup και το IMF, αν και «ζητήθηκαν να γίνουν τεράστιες προσπάθειες από τους Κύπριους». Όπως σημείωσε, όταν ήταν επικεφαλής του Eurogroup διαφωνούσε με τα κράτη του βορρά υποστηρίζοντας πως «δεν λάμβαναν υπόψη τις προσπάθειες που έπρεπε να γίνουν από απλούς πολίτες και το φτωχότερο μέρος της Ελληνικής και της Κυπριακής κοινωνίας», κάνοντας λόγο για «βαθιά άδικη» μεταχείριση των απλών Κυπρίων από τη διεθνή κοινότητα.

Παρόλα αυτά, συνέχισε, η Κύπρος είναι τώρα μια «ασφαλής χώρα» και «κανένας δεν αμφισβητεί τη σοβαρότητα των πολιτικών αρχών και του κυπριακού λαού», σημειώνοντας πως οι Κύπριοι θα πρέπει να είναι περήφανοι που από μια καταστροφική κατάσταση «κατάφεραν να βρεθούν στο μέσο του σοβαρού τμήματος της ευρωζώνης».

Κληθείς πάντως να σχολιάσει την υπόθεση των χρυσών διαβατηρίων, ο κ. Γιούνκερ είπε πως «δεν ήμουν ποτέ υπέρ αυτής της ανοησίας του να παραδίδει κανείς μέρος της κυριαρχίας του μέσω διαβατηρίων σε ανθρώπους από αλλού», τονίζοντας πως είναι καλό που μπήκε τέλος στην πρακτική.

Διαπραγματεύσεις 2017: Ήταν μια τελευταία ευκαιρία για το Κυπριακό

Μιλώντας για τη διαπραγμάτευση για την προστατευόμενη ονομασία προέλευσης για το χαλλούμι μεταξύ των Αναστασιάδη και Ακιντζί, στην οποία ήταν παρών, ο κ. Γιούνκερ σημείωσε πως ήταν μια διαδικασία που «πήρε ώρες και ώρες», προσθέτοντας πως ήξερε πως δεν θα ήταν μια εύκολη συζήτηση και για αυτό ήταν ευχαριστημένος «που καταφέραμε να έχουμε αυτή την συναντίληψη».

Όπως είπε, κατά τη διάρκεια της συζήτησης «έπρεπε να ελέγχω κατ’ επανάληψη με την νομική υπηρεσία εδώ στις Βρυξέλλες μέσω τηλεφώνου» για το ποιες πρόνοιες της συμφωνίας είναι εφικτές.

Ερωτηθείς για τη δήλωσή του σε συνέντευξη μετά το τέλος της θητείας του, στην οποία ανέφερε πως η μη επίλυση του Κυπριακού ήταν ένας από τους στόχους τους οποίους μετανιώνει πως δεν πέτυχε, ο κ. Γιούνκερ σημείωσε πως ακόμα διερωτάται γιατί κάποια πράγματα έγιναν ή δεν έγιναν.

«Ήμουν πεπεισμένος πως αυτή η περίοδος», σημείωσε αναφερόμενος στον τελευταίο κύκλο διαπραγματεύσεων που σταμάτησε το 2017, «ήταν η τελευταία πραγματικά χρήσιμη περίοδος. Θα έπρεπε να είχαμε επενδύσει περισσότερα, όλοι μας».

«Είχα ιδιαίτερα ελπίδες πως θα δούλευε μετά την ολοκλήρωση της συμφωνίας για το τυρί αυτό» σημείωσε. «Αν σε ένα τεχνικό θέμα ήταν εφικτό να φέρουμε στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και τον ηγέτη της τουρκικής κοινότητας στον βορρά, όλα θα ήταν πιθανά συνέχισε, τονίζοντας πως είχε καλές σχέσεις και με τον Πρόεδρο Αναστασιάδη και με τον τέως Τ/Κ ηγέτη.

«Απογοητεύτηκα που μετά τα πράγματα γίνονταν πιο δύσκολα από ότι πριν, ποτέ δεν το κατάλαβα αυτό» συνέχισε. Εξηγώντας γιατί θεωρούσε πως η πρόοδος ήταν εφικτή εκείνη την περίοδο, είπε πως «είχα συνομιλίες με τον Ερντογάν, ο οποίος ήταν πιο θετικός εκείνη την περίοδο από ότι προηγουμένως. Όταν του μιλούσα ως πρωθυπουργός και στην αρχή της προεδρικής θητείας μου, άφριζε στο στόμα όταν συζητούσαμε το Κυπριακό. Και ξαφνικά έγινε πολύ πιο προσαρμόσιμος και ανοιχτόμυαλος για να δοθεί τέλος σε αυτό το δράμα».

Σύμφωνα με τον κ. Γιούνκερ, αυτή ήταν μια τελευταία ευκαιρία καθώς «η εντύπωση μου ήταν, έχοντας μιλήσει με πολλούς κυρίως νέους Κύπριους, ήταν πως οι νέοι στην Κύπρο είχαν απόσταση από το θέμα γιατί είχαν μεγαλώσει» σε «αυτή τη ‘νεκρή’ κατάσταση, δεν υπέφεραν πραγματικά, έχαναν το ενδιαφέρον τους» για τη λύση. Όπως είπε, αυτό που έλεγε στην ομάδα του ήταν πως έπρεπε η προσπάθεια να γινόταν τώρα καθώς «σε δέκα χρόνια από τώρα δεν υπάρχει η προετοιμασία των νέων ανθρώπων στο νότο του νησιού να κάνουν συμβιβασμούς».

«Θεωρώ πως το κύριο πρόβλημα δεν ήταν ο Ερντογάν και δεν ήταν ο Ακιντζί, αλλά ο νότος του νησιού, γιατί δεν ήταν έτοιμος να κάνει το άλμα» συνέχισε, επαναλαμβάνοντας πως απογοητεύτηκε καθώς «επένδυσα αρκετό από τον χρόνο μου στο θέμα αυτό, έχοντας διμερείς επαφές». Αναφερόμενος στην ηγεσία της ε/κ πλευράς, σημείωσε πως «αν και συμπαθώ και αγαπώ αυτούς στον νότο, δεν έκαναν αρκετές προσπάθειες να εξηγήσουν πως αυτή ήταν η στιγμή για το άλμα, και ούτε τα άλλα κόμματα στο νησί το έκαναν».

Χωρίς τον Ερντογάν τίποτα δεν είναι δυνατόν στο Κυπριακό

Ερωτηθείς πάντως αν θεωρεί πως οι ελπίδες για λύση έχουν εξανεμιστεί, ο κ. Γιούνκερ είπε πως «δεν θα το έλεγα αυτό» και ανέφερε πως είχε μακρά συνάντηση με τον νέο Πρόεδρο, τον «νέο Νίκο» όπως είπε αστειευόμενος, προσθέτοντας πως «είναι ένας άνθρωπος με καλή θέληση και εξαιρετικός ηγέτης».

Τόνισε πως πρέπει να γίνει μια επανασύνδεση των δύο πλευρών, της Τουρκίας και της Ελλάδας καθώς όλοι αυτοί οι εταίροι έχουν ρόλο σε αυτή τη σύγκρουση.

Κληθείς να σχολιάσει τη στάση της Τουρκίας για λύση δύο κρατών και που την αποδίδει, ο κ. Γιούνκερ επεσήμανε πως αυτή είναι μια περίοδος «προετοιμασίας για μελλοντικές διαπραγματεύσεις» και πως δεν θα έπαιρνε τις σημερινές δηλώσεις «πολύ στα σοβαρά». Τόνισε πάντως πως θεωρεί ότι «ο Ερντογάν έχει τη δύναμη να ολοκληρώσει» και πως είναι «αυτός που αποφασίζει στο βόρειο τμήμα της Κύπρου, κάτι που για εμάς είναι πολύ άβολο γιατί δεν μας αρέσει η ιδέα πως μια ξένη δύναμη έχει την πρωτοβουλία στις διαπραγματεύσεις».

«Χωρίς τον Ερντογάν τίποτα δεν είναι δυνατόν. Νομίζω πως αν βρούμε τρόπους να επανασυνδεθούμε στο Κυπριακό με τον Ερντογάν, τότε υπάρχουν πιθανότητες γιατί ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας έχει τη θέληση να φτάσει μέχρι τέλους» πρόσθεσε.

Κληθείς να σχολιάσει τις ιδέες για ενισχυμένη εμπλοκή της ΕΕ στη διαδικασία, ο κ. Γιούνκερ ανέφερε πως το θέμα αφορά τα Ηνωμένα Έθνη, κάτι το οποίο είχε εκπλήξει παλαιότερα και τον ίδιο καθώς «θεωρούσα όταν ήμουν πρωθυπουργός πως πρόκειται για θέμα για την ΕΕ», προσθέτοντας πως και η Κυπριακή Δημοκρατία θεωρεί πως εναπόκειται στα ΗΕ να ηγηθούν της διαδικασίας.

«Ίσως τα πράγματα να ήταν πιο εύκολα αν είχαμε βάλει όλα αυτά τα θέματα στα χέρια της ΕΕ, όμως δεν είμαι σίγουρος αν αυτό θα είχε βοηθήσει» πρόσθεσε.

Ερωτηθείς για την πρόταση για διορισμό απεσταλμένου της ΕΕ στο Κυπριακό ή για την εκδήλωση πρωτοβουλίας της ΕΕ, ο κ. Γιούνκερ σημείωσε πως θεωρεί ότι «η ΕΕ πρέπει να είναι εκεί αν της το ζητήσουν τα δύο μέρη», σημειώνοντας όμως την ανισορροπία που προκύπτει καθώς «η Κύπρος είναι κράτος μέλος και ο βορράς είναι παίχτης στο δωμάτιο» αλλά «ο ελέφαντας στο δωμάτιο κάθεται στην Άγκυρα».

Θα είμαστε ο ασθενής της υφηλίου αν επικρατήσει η ακροδεξιά στο ΕΚ

Σχολιάζοντας την άνοδο της άκρας δεξιάς στις δημοσκοπήσεις για τις ευρωεκλογές, εκτίμησε πως στις 9 Ιουνίου θα καταγραφεί η αύξηση της επιρροής αυτών των κομμάτων. «Αυτό δεν με ευχαριστεί, αλλά νομίζω πως τα κλασσικά πολιτικά κόμματα, χριστιανοδημοκράτες, σοσιαλιστές, φιλελεύθεροι, πράσινοι, πρέπει να αντιμετωπίσουν τους λαϊκιστές και τους εξτρεμιστές αντιπαραβάλλοντας επιχειρήματα», είπε.

Το ερώτημα, κατά τον κ. Γιούνκερ, θα πρέπει να είναι αν τα κόμματα αυτά κυβερνούσαν στα κράτη μέλη και ήταν η πλειοψηφία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, «τι θα ήταν η Ευρωπαϊκή Ένωση εκείνη τη στιγμή; - θα ήταν το ακριβώς αντίθετο από ότι σήμερα», εκτίμησε.

«Σήμερα θεωρούμαστε παράδειγμα για άλλα μέρη του κόσμου. Σε μια τέτοια περίπτωση, δεν θα ήμασταν παράδειγμα, αλλά ο ασθενής της υφηλίου» επεσήμανε. «Ως κλασσικά πολιτικά κόμματα, ας μην επαναλαμβάνουμε τα επιχειρήματα ή τα στοιχεία που προβάλλουν οι εξτρεμιστές. Πρέπει να τους αντιμετωπίσουμε, όχι να τους ακολουθούμε» γιατί τότε «ο κόσμος δεν μπορεί να διαχωρίσει μεταξύ των λαϊκιστών και των φυσιολογικών κομμάτων».