Στις κάλπες προσέρχονται σήμερα 561033 ψηφοφόροι για ανάδειξη του 8ου Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας. Από το 1960 και εντεύθεν οι εκλογικές αναμετρήσεις για το ύπατο αξίωμα της Δημοκρατίας, περιείχαν συγκινήσεις, φαβορί, αουτσάιντερ, εκπλήξεις, διαμάχες και ανατροπές. Είχαμε εκλογές και αναδείξεις χωρίς ανθυποψήφιο καθώς και εκλογές ενός γύρου.
Οι πρώτες εκλογές
Στις προεδρικές εκλογές της 13ης Δεκεμβρίου 1959 υποψήφιοι ήταν ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος Γ΄ και ο Ιωάννης Κληρίδης. Ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος Γ΄ είχε τη στήριξη της πλειονότητας των αγωνιστών της ΕΟΚΑ και του Ενιαίου Δημοκρατικού Μέτωπου Αναδημιουργίας (ΕΔΜΑ), ενώ ο Ιωάννης Κληρίδης είχε τη στήριξη του ΑΚΕΛ, της Δημοκρατικής Ένωσης Κύπρου (της οποίας ηγείτο) και όσων ήταν αντιτιθέμενοι στις συμφωνίες Λονδίνου - Ζυρίχης. Ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Μακάριος Γ΄ εξελέγη Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας με ποσοστό 66,82%, έναντι του Ιωάννη Κληρίδη που κατέλαβε ποσοστό 33,28%.
Το συντριπτικό ποσοστό του Μακαρίου
Οι Προεδρικές Εκλογές του 1968 ήταν οι δεύτερες προεδρικές εκλογές που διεξήχθησαν στην Κύπρο μετά την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας της χώρας. Στις προεδρικές εκλογές της 25ης Δεκεμβρίου 1968 υποψήφιοι ήταν ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος Γ΄ και ο Τάκης Ευδόκας. Ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος Γ΄ είχε τη στήριξη του Πατριωτικού Μετώπου (αγωνιστές της ΕΟΚΑ που δεν αντιδρούσαν στις συμφωνίες Ζυρίχης-Λονδίνου) και του ΑΚΕΛ. Ο Τάκης Ευδόκας έθεσε υποψηφιότητα για να συντηρήσει και να προβάλει το θέμα της ένωσης της Κύπρου με την Ελλάδα. Ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Μακάριος Γ΄ εξελέγη Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας με ποσοστό 96,26%, έναντι του Τάκη Ευδόκα που κατέλαβε ποσοστό 3,74%
Χωρίς ανθυποψήφιο
Οι εκλογές ήταν προγραμματισμένες για τις 18 Φεβρουαρίου 1973. Η υποβολή των υποψηφιοτήτων έγινε στις 8 Φεβρουαρίου 1973. Ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος ήταν ο μόνος που έθεσε υποψηφιότητα και ως εκ τούτου μετά τη λήξη της προθεσμίας υποβολής υποψηφιοτήτων, ανακηρύχθηκε Πρόεδρος της Δημοκρατίας.
Από Προεδρεύων… Πρόεδρος
Η θητεία της κυβέρνησης Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄ ολοκληρωνόταν τον Φεβρουάριο του 1978. Ωστόσο, λόγω του θανάτου του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄ στις 3 Αυγούστου 1977, η θητεία της κυβέρνησης ολοκληρώθηκε πρόωρα. Προεδρεύων της Κυπριακής Δημοκρατίας ανέλαβε ο πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων Σπύρος Κυπριανού. Οι αναπληρωματικές εκλογές ορίστηκαν για τις 10 Σεπτεμβρίου 1977. Ο Σπύρος Κυπριανού ήταν και ο μόνος που υπέβαλλε υποψηφιότητα και έτσι την 1η Σεπτεμβρίου 1977 ανακηρύχθηκε Πρόεδρος της Δημοκρατίας, με τη συμφωνία όλων των κομμάτων. Η θητεία του ήταν ίση με τη μη εκπνεύσασα περίοδο της θητείας του προηγούμενου προέδρου.
Υποψηφιότητες, απόσυρση και … απαγωγή
Οι επόμενες προεδρικές εκλογές ήταν προγραμματισμένες για τις 5 Φεβρουαρίου 1978. Στις 10 Νοεμβρίου 1977 ο ΔΗΣΥ εξήγγειλε την υποψηφιότητα του Γλαύκου Κληρίδη. Στις 22 Νοεμβρίου 1977 το ΔΗΚΟ ανακοίνωσε την υποψηφιότητα του Σπύρου Κυπριανού. Ο πρόεδρος της ΕΔΕΚ Βάσος Λυσσαρίδης ανήγγειλε ότι θα υπέβαλλε υποψηφιότητα αν αποτύγχαναν προτάσεις του προς το ΔΗΚΟ και το ΑΚΕΛ για καθορισμό μίνιμουμ προγράμματος συνεργασίας.
Στις 14 Δεκεμβρίου 1977 απήχθη από το στρατόπεδο καταδρομών όπου υπηρετούσε τη στρατιωτική του θητεία ο πρωτότοκος γιος του Σπύρου Κυπριανού, Αχιλλέας Κυπριανού. Το γεγονός αυτός δημιούργησε κλίμα ανησυχίας ότι ο κίνδυνος από ανατρεπτικά στοιχεία του 1974 (όταν και πραγματοποιήθηκε το πραξικόπημα) δεν είχε εκλείψει. Οι απαγωγείς μέσω μαγνητοταινίας ζήτησαν γενική αμνηστία σε όλους τους πολιτικούς κατάδικους, υπόδικους και καταζητούμενους.
Στις 16 Δεκεμβρίου ο Γλαύκος Κληρίδης ανακοίνωσε την απόφαση του να μη διεκδικήσει την προεδρία του κράτους, σε ένδειξη ομοψυχίας του πολιτικού κόσμου και για να μην εμπλακεί η χώρα σε προεκλογικές αντιπαραθέσεις, μέσα στις δραματικές συνθήκες που είχαν διαμορφωθεί. Δύο μέρες αργότερα ο Αχιλλέας Κυπριανού αφέθηκε ελεύθερος.
Η υποβολή των υποψηφιοτήτων έγινε στις 26 Ιανουαρίου 1978. Ο Σπύρος Κυπριανού ήταν ο μόνος που έθεσε υποψηφιότητα και ως εκ τούτου μετά τη λήξη της προθεσμίας υποβολής υποψηφιοτήτων, ανακηρύχθηκε Πρόεδρος της Δημοκρατίας.
Σπύρος, Κληρίδης, Λυσσαρίδης
Υποψηφιότητα για τις προεδρικές εκλογές του 1983 υπέβαλαν ο Σπύρος Κυπριανού, ο Γλαύκος Κληρίδης και ο Βάσος Λυσσαρίδης. Οι εκλογές διεξήχθησαν στις 13 Φεβρουαρίου 1983. Νικητής των εκλογών ήταν ο Σπύρος Κυπριανού ο οποίος επανεκλέχθηκε στη θέση του Προέδρου της Δημοκρατίας με ποσοστό 56,54%. Τον Σπύρο Κυπριανού στήριξε το ΑΚΕΛ και το ΔΗΚΟ. Τη δεύτερη θέση κατέλαβε ο Γλαύκος Κληρίδης με 33,93% έχοντας τη στήριξη του ΔΗΣΥ και ΝΕΔΗΠΑ. Ο Βάσος Λυσσαρίδης με τη στήριξη της ΕΔΕΚ και του ΠΑΜΕ εξασφάλισε 9,53%.
Αμφίρροπη αναμέτρηση το 1988
Μια από τις πιο αμφίρροπες εκλογικές αναμετρήσεις σημειώθηκε το 1988. Υποψήφιοι στις συγκεκριμένες εκλογές ήταν οι Σπύρος Κυπριανού, Γλαύκος Κληρίδης, Γιώργος Βασιλείου, Βάσος Λυσσαρίδης και Θράσος Γεωργιάδης.
Ο Α΄ γύρος των εκλογών διεξήχθη στις 14 Φεβρουαρίου 1988. Κανένας υποψήφιος δεν εξασφάλισε πέρα του 50% των εγκύρων ψήφων. Διεξήχθη αναπληρωματική εκλογή ανάμεσα στον Γιώργο Βασιλείου (30,11%) και στον Γλαύκο Κληρίδη (33,32%), που πήραν τις περισσότερες ψήφους. Ήταν η πρώτη φορά που απαιτείτο επαναληπτική εκλογή στις προεδρικές εκλογές της Κύπρου.
Στον Β΄ γύρο η ΕΔΕΚ υποστήριξε την υποψηφιότητα του Γιώργου Βασιλείου. Το ΔΗΚΟ και η Ένωση Κέντρου είχαν καλέσει τους ψηφοφόρους τους να ψηφίσουν κατά συνείδηση. Ο Β΄ γύρος διεξήχθη στις 21 Φεβρουαρίου 1988. Νικητής των εκλογών ήταν ο Γιώργος Βασιλείου ο οποίος εκλέχθηκε στη θέση του Προέδρου της Δημοκρατίας με ποσοστό 51,63% έναντι 48,37% του Γλαύκου Κληρίδη.
Αντίστροφα ποσοστά
Εξίσου αμφίρροπη όπως το 1988 ήταν η εκλογική μάχη του 1993. Υποψήφιοι ήταν οι Γιώργος Βασιλείου, Γλαύκος Κληρίδης, Πασχάλης Πασχαλίδης, Γεώργιος Μαυρογένης και Γιαννάκης Ταλιώτης. Ο Α΄ γύρος των εκλογών διεξήχθη στις 7 Φεβρουαρίου 1993. Στο δεύτερο γύρο μονομάχησαν οι Γλαύκος Κληρίδης (44,15%) και Γιώργος Βασιλείου (36,74%).
Στον Β΄ γύρο το ΔΗΚΟ υποστήριξε την υποψηφιότητα του Γλαύκου Κληρίδη. Η ΕΔΕΚ κάλεσε τους ψηφοφόρους της να ψηφίσουν κατά συνείδηση. Ο Β΄ γύρος διεξήχθη στις 14 Φεβρουαρίου 1988. Νικητής των εκλογών αναδείχθηκε ο Γλαύκος Κληρίδης ο οποίος εκλέχθηκε στη θέση του Προέδρου της Δημοκρατίας με ποσοστό 50,31% έναντι 49,69% του Γιώργου Βασιλείου.
Όγδοες εκλογές με οχτώ υποψήφιους
Οι υποψηφιότητες για τις όγδοες προεδρικές εκλογές υπεβλήθησαν στις 9 Ιανουαρίου 1998. Οι υποψήφιοι ήταν οι Γλαύκος Κληρίδης (στήριξη από ΔΗΣΥ) Γεώργιος Ιακώβου (στήριξη από ΑΚΕΛ και ΔΗΚΟ), Βάσος Λυσσαρίδης (στήριξη από ΕΔΕΚ), Αλέξης Γαλανός, Γιώργος Βασιλείου (ΕΔΗ), Νίκος Κουτσού (Νέοι Ορίζοντες) και ο Νίκος Ρολάνδης (Κόμμα Φιλελευθέρων). Κυρίαρχο θέμα της προεκλογικής εκστρατείας ήταν οι ρωσικοί πύραυλοι S-300 και η εγκατάστασή τους ή μη στο νησί.
Ο Α΄ γύρος των εκλογών διεξήχθη στις 8 Φεβρουαρίου 1993, με τον Γλαύκο Κληρίδη να εξασφαλίζει 40,06% και τον Γεώργιο Ιακώβου 40,61%. Στον Β΄ γύρο ο Γλαύκος Κληρίδης εξασφάλισε τη στήριξη των ΕΔΗ, του Κόμματος των Φιλελευθέρων, των Νέων Οριζόντων και του Αλέξη Γαλανού. Η ΕΔΕΚ κάλεσε τους ψηφοφόρους της να ψηφίσουν κατά συνείδηση. Ο Β΄ γύρος διεξήχθη στις 15 Φεβρουαρίου 1988. Νικητής των εκλογών ήταν ο Γλαύκος Κληρίδης ο οποίος εκλέχθηκε στη θέση του Προέδρου της Δημοκρατίας με ποσοστό 50,82%, έναντι 49,18% του Γιώργου Ιακώβου.
Εκλογές … ενός γύρου
Το 2003 ο Τάσσος Παπαδόπουλος έγινε ο τρίτος Πρόεδρος που εκλέγηκε από τον πρώτο γύρο. Υποψήφιοι ήταν ο Γλαύκος Κληρίδης, έχοντας τη στήριξη του ΔΗΣΥ, των ΕΔΗ και του ΑΔΗΚ, Τάσσος Παπαδόπουλος (ΑΚΕΛ, ΔΗΚΟ, ΕΔΕΚ, Οικολόγοι, Έπαλξη Ανασυγκρότησης Κέντρου και ΚΕΑ), Αλέκος Μαρκίδης, Νίκος Κουτσού, Κώστας Κυριάκου, Ανδρέας Ευστρατίου, Αδάμος Κατσαντώνης, Χρίστος Ιωσηφίδης, Γεώργιος Μαυρογένης και Παντελής Σοφοκλέους. Οι εκλογές διεξήχθησαν στις 16 Φεβρουαρίου 2003. Νικητής ήταν ο Τάσσος Παπαδόπουλος ο οποίος εκλέχθηκε στη θέση του Προέδρου της Δημοκρατίας με ποσοστό 51,51%.
Ανατροπή προγνωστικών
Βασικοί υποψήφιοι στις εκλογές του 2008 ήταν ο Τάσσος Παπαδόπουλος, ο Δημήτρης Χριστόφιας και ο Ιωάννης Κασουλίδης. Ο Τάσσος Παπαδόπουλος είχε τη στήριξη του ΔΗΚΟ, της ΕΔΕΚ, του ΕΥΡΩΚΟ, των Οικολόγων και του ΑΔΗΚ. Ο Δημήτρης Χριστόφιας του ΑΚΕΛ, των ΕΔΗ, της Έπαλξης Ανασυγκρότησης Κέντρου και της Πρωτοβουλίας Σοσιαλιστών, ενώ ο Ιωάννης Κασουλίδης του ΔΗΣΥ, τους Ελεύθερους Πολίτες, του ΛΑΣΟΚ και της ΕΥΡΩΔΗ. Θέση στο δεύτερο γύρο εξασφάλισαν οι Ιωάννης Κασουλίδης 33,51% και ο Δημήτρης Χριστόφιας 33,29%. Στον β΄ γύρο των εκλογών το ΔΗΚΟ, η ΕΔΕΚ και το Κίνημα Οικολόγων Περιβαλλοντιστών στήριξαν τον Δημήτρη Χριστόφια. Το ΕΥΡΩΚΟ κάλεσε τους ψηφοφόρους του να μην ψηφίσουν κανέναν από τους δύο υποψήφιους ενώ το κάλεσε τους ψηφοφόρους του να ψηφίσουν κατά συνείδηση. Νικητής ήταν ο Δημήτρης Χριστόφιας ο οποίος εκλέχθηκε στη θέση του Προέδρου της Δημοκρατίας με ποσοστό 53,36% ενώ ο Ιωάννης Κασουλίδης εξασφάλισε 46,63%.
Νίκος Αναστασιάδης με ποσοστό 57,76%
Νίκος Αναστασιάδης, Σταύρος Μαλάς και Γιώργος Λιλλήκας ήταν οι βασικοί υποψήφιοι για την Προεδρία της Δημοκρατίας στις εκλογές του 2013. Στον πρώτο γύρο ο Νίκος Αναστασιάδης είχε την υποστήριξη του ΔΗΣΥ και του ΔΗΚΟ, ο Σταύρος Μαλάς του ΑΚΕΛ και ο Γιώργος Λιλλήκας της ΕΔΕΚ. Στο δεύτερο γύρο κατάφεραν να περάσουν ο Νίκος Αναστασιάδης με 45,46% και ο Σταύρος Μαλά 26,91%.
Στον β΄ γύρο των εκλογών η ΕΔΕΚ κάλεσε τους ψηφοφόρους της να μην ψηφίσουν κανένα εκ των δύο υποψηφίων. Οι ΕΔΗ κάλεσαν τους ψηφοφόρους τους να ψηφίσουν κατά συνείδηση. Νικητής ήταν ο Νίκος Αναστασιάδης ο οποίος εκλέχθηκε στη θέση του Προέδρου της Δημοκρατίας με ποσοστό 57,76% έναντι 42,52% του Σταύρου Μαλά.
Επανάληψη σκηνικού
Το 2018 είχαμε επανάληψη του σκηνικού σε ό,τι αφορά στα πρόσωπα που μονομάχησαν στο δεύτερο γύρο των εκλογών. Νίκος Αναστασιάδης, Σταύρος Μαλάς και Νικόλας Παπαδόπουλος. Οι εκλογές διεξήχθησαν στις 28 Φεβρουαρίου 2018. Νίκος Αναστασιάδης (35,51%) και Σταύρος Μαλάς (30,24%) εξασφάλισαν θέση στο δεύτερο γύρο. Στον β΄ γύρο των εκλογών το ΔΗΚΟ, η ΕΔΕΚ και η Αλληλεγγύη κάλεσα τους ψηφοφόρους τους να μην ψηφίσουν κανένα εκ των δύο υποψηφίων. Το Κίνημα Οικολόγων, το ΕΛΑΜ και η Συμμαχία Πολιτών κάλεσαν τους ψηφοφόρους τους να ψηφίσουν κατά συνείδηση. Νικητής ήταν ο Νίκος Αναστασιάδης ο οποίος επανεκλέχθηκε στη θέση του Προέδρου της Δημοκρατίας με ποσοστό 55,99% και ο Σταύρος Μαλάς 44,01%.
