Του Κυριάκου Κυριακίδη
Η ανατομία της καταστροφής της κυπριακής οικονομίας περιγράφεται λεπτομερώς στην 1200 σελίδων και 17 κεφαλαίων, έκθεση της Επιτροπής Θεσμών της Βουλής.
Τα συμπεράσματα αρχίζουν στη σελίδα 371 και καλύπτουν όλα τα θέματα.
Στη συμπληρωματική έκθεση, υπάρχει λεπτομερής καταγραφή γεγονότων, παρατίθενται στοιχεία περίπου 100 σελίδων, με ονόματα προσώπων και εταιρειών που λάμβαναν δάνεια με σχεδόν χαριστικούς τόκους, χωρίς επαρκείς εξασφαλίσεις ή χωρίς λήξη στην αποπληρωμή τους, καθώς και για την γενικότερη μεταχείριση της οποίας έτυχαν από τράπεζες φυσικά πρόσωπα ανάμεσα τους πολιτικοί, υψηλόβαθμα στελέχη τραπεζών και επιχειρηματίες.
Καταγράφονται, επίσης, οι επεξηγήσεις που έδωσαν οι εμπλεκόμενοι.
Η έκθεση περιλαμβάνει και κεφάλαιο για τις εκροές χωρίς όμως να καταγράφονται ονόματα, αφού οι σχετικές λίστες τυγχάνουν διερεύνησης.
Αποκαλυπτική για τα προβλήματα που αντιμετώπισε κατά τη διερεύνηση των γεγονότων που οδήγησαν στη διακρατική στήριξη της Κύπρου την άνοιξη του 2013, η Επιτροπή αναφέρει ότι στοιχεία (ΓΡΑΦΙΚΟ) που εμπλεκόμενοι κατέθεσαν ενώπιον της είναι ελλιπή, ανακριβή και αναληθή.
Σε πολλές περιπτώσεις, προστίθεται, τα πρόσωπα που κλήθηκαν ενώπιον της δεν επιθυμούσαν την πλήρη, αληθινή και δίκαιη παρουσίαση των γεγονότων για τα οποία έπρεπε να μιλήσουν ή τουλάχιστον δεν συνέβαλαν αποφασιστικά και αποτελεσματικά, όπως αναμενόταν, στην όσο το δυνατόν ακριβέστερη διακρίβωσή τους.
Βαρύτατες ευθύνες επιρρίπτονται στις διοικήσεις των τραπεζών, αλλά και στους διοικητές της Κεντρικής Τράπεζας Αθανάσιο Ορφανίδη και Πανίκο Δημητριάδη.
Αναφέρεται μεταξύ άλλων ότι η Κεντρική, υπό τον Αθανάσιο Ορφανίδη, δεν αναγνώρισε, δεν αξιολόγησε αλλά ούτε και διερεύνησε την εξάρτηση της Τράπεζας Κύπρου από την έκταση των επενδύσεων σε Ομόλογα Ελληνικού Δημοσίου.
Σύμφωνα με την Επιτροπή, καθίσταται σαφές ότι παρατηρήθηκαν κύματα εκροών καταθέσεων κατά τις κρίσιμες περιόδους τα οποία αναχαιτίζονταν μετά από δημόσιες δηλώσεις. Καταλογίζοντας βαριές ευθύνες στον Πανίκο Δημητριάδη, ο οποίος ενώ (ΓΡΑΦΙΚΟ), όπως κατέθεσε σε συνεδρία της Επιτροπής Θεσμών, παρακολουθούσε τις δηλώσεις Γερμανών αξιωματούχων, αλλά και τα δημοσιεύματα για κούρεμα από τις αρχές του 2013, η Κεντρική Τράπεζα δεν έλαβε οποιαδήποτε μέτρα, ενώ ενημέρωνε επί καθημερινής βάσεως την Κυβέρνηση και τον τότε Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Δημήτρη Χριστόφια.
Ευθύνες για την άντληση ρευστότητας από τον ευρωπαϊκό μηχανισμό ρευστότητας επιρρίπτονται τόσο στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, όσο και στους Αθανάσιο Ορφανίδη και Πανίκο Δημητριάδη.
Η έκθεση πρέπει να αξιοποιηθεί από την Νομική Υπηρεσία ώστε οι υπαίτιοι της οικονομικής τραγωδίας να οδηγηθούν στη δικαιοσύνη, δηλώνει ο Πρόεδρος της επιτροπής Θεσμών Δημήτρης Συλλούρης:
"Είμαι απολύτως βέβαιος ότι η έκθεση έχει ανοίξει δρόμους και είμαι βέβαιος ότι αυτοί οι δρόμοι θα οδηγήσουν στη δικαιοσύνη, στη λογοδοσία και στη τιμωρία".
Στο ίδιο μήκος και οι τοποθετήσεις του αναπληρωτή προέδρου του Δημοκρατικού Συναγερμού Λευτέρη Χριστοφόρου:
"Πρέπει να υπάρξουν και ένοχοι και καταδίκες. Πιστεύω ότι το ατιμώρητο και το ακαταδίωκτο ετελείωσε για όλους. Δεν πρόκειται να χαριστούμε σε κανένα και με τίποτε, όσο ψηλά κι αν βρίσκεται, όποιος κι αν είναι".
Χάος πάντως χωρίζει τις θέσεις των κομμάτων όσον αφορά τις πολιτικές ευθύνες.
Για το ΑΚΕΛ, όπως δήλωσε ο βουλευτής Αριστος Δαμιανού, η μεγάλη ευθύνη βαρύνει τους τραπεζίτες και την Κεντρική Τράπεζα, ενώ μεγάλο μερίδιο ευθύνης φέρει η κυβέρνηση του Νίκου Αναστασιάδη, για να προσθέσει ότι γίνεται προσπάθεια εξωραϊσμού της πραγματικής εικόνας και των αυταπόδεικτων πολιτικών ευθυνών.
Από την κριτική του ΑΚΕΛ εξαιρείται η προηγούμενη κυβέρνηση:
"Η έκθεση μπορεί να αποτελέσει ένα επιπρόσθετο εργαλείο για τις ανακριτικές και διωκτικές αρχές αφού πτυχές των δραστηριοτήτων και γεγονότων που καταγράφονται, πιθανό να εμπίπτουν στη σφαίρα της ποινικής έρευνας".
Στον αντίποδα, ο Πρόεδρος του ΔΗΚΟ Νικόλας Παπαδόπουλος, αναφέρθηκε σε πολιτικές αποφάσεις, αδράνεια και αμέλεια της κυβέρνησης Χριστόφια που οδήγησαν στην κατάρρευση της οικονομίας.
Κατηγόρησε με δριμύτητα τις διοικήσεις των τραπεζών, τον Πανίκο Δημητριάδη, αλλά και την κυβέρνηση Αναστασιάδη για την πώληση των υποκαταστημάτων των κυπριακών τραπεζών στην Ελλάδα:
"Το κούρεμα του ελληνικού χρέους, που επέφερε στις κυπριακές τράπεζες ζημιές 4,8 δις ευρώ, ήταν πολιτική απόφαση της Ε.Ε. η οποία πάρθηκε με τη συναίνεση της Κυβέρνησης Χριστόφια".
Η έκθεση, η οποία θα συζητηθεί στην Ολομέλεια της Βουλής την ερχόμενη Τρίτη, έξι Μαΐου θα δοθεί στις οκτώ Μαΐου στον Γενικό Εισαγγελέα καθώς και στον Πρόεδρο Αναστασιάδη.
Νωρίτερα σήμερα.
Σε ολοήμερη συνεδρίαση η ολομέλεια της κυπριακής Βουλής θα συζητήσει την ερχόμενη Τρίτη την από 1200 σελίδες έκθεση της Επιτροπής Θεσμών για την κατάρρευση της οικονομίας , τον Μάρτιο του 2013, που οδήγησε στην συνομολόγηση οδυνηρού μνημονίου και στο «κούρεμα» των ανασφάλιστων καταθέσεων. Τί λένε τα κόμματα για την έκθεση.
Ο πρόεδρος της Επιτροπής Θεσμών Δημήτρης Συλλούρης, μιλώντας στο κρατικό ραδιόφωνο, δήλωσε ότι «κάποιοι τραπεζίτες θα έπρεπε ήδη να είχαν ανακριθεί και να είχαν λογοδοτήσει».
Απαίτηση της κοινωνίας, είπε, ο κύριος Συλλούρης, είναι να διαλευκανθεί το σκάνδαλο και οι αίτιοι να υποστούν τις συνέπειες.
Αναφερόμενος στην έκθεση είπε ότι υπάρχουν αντικειμενικές και υποκειμενικές ευθύνες, που αφορούν διάφορες περιόδους.
Αναφέρθηκε στο «κούρεμα» ελληνικών ομολόγων και δήλωσε ότι «η Κύπρος έχασε τεσσεράμιση δισεκατομμύρια, ενώ η τότε κυβέρνηση σφύριζε αδιάφορα».
ΑΚΕΛ: Επιπρόσθετο εργαλείο για τις ανακριτικές αρχές η έκθεση
Το ΑΚΕΛ σχολιάζοντας την έκθεση της Επιτροπής Θεσμών θεωρεί ότι μια αντικειμενική ανάγνωση των γεγονότων «οδηγεί αβίαστα στο συμπέρασμα ότι μια μικρή ομάδα ηγετικών στελεχών των δύο μεγάλων κυπριακών τραπεζών, με πράξεις, ή παραλείψεις, συνεπικουρούμενη από πλημμελή εποπτεία σε επίπεδο Κεντρικής Τράπεζας, οδήγησαν στην οικονομική καταστροφή και κατέστησαν αναγκαία την αναζήτηση εξωτερικού δανεισμού, με ιδιαίτερα επαχθείς όρους για τον κυπριακό λαό».
Η έκθεση, αναφέρει ανακοίνωση του ΑΚΕΛ, μπορεί να αποτελέσει επιπρόσθετο εργαλείο για τις ανακριτικές και διωκτικές αρχές, αφού πτυχές των δραστηριοτήτων και γεγονότων που καταγράφονται, πιθανό να εμπίπτουν στη σφαίρα της ποινικής έρευνας που βρίσκεται σε εξέλιξη και η οποία, μέσα από διαδικασίες που θα σέβονται το κράτος δικαίου, θα θέσουν ενώπιον της δικαιοσύνης τους πρωταίτιους του οικονομικού σκανδάλου.
ΔΗΚΟ: Η έκθεση συμβάλλει στον καταλογισμό ευθυνών
Ο πρόεδρος του ΔΗΚΟ Νικόλας Παπαδόπουλος δήλωσε ότι η έκθεση της Επιτροπής Θεσμών «συμβάλλει σημαντικά στον καταλογισμό ευθυνών για την οικονομική κρίση».
Ο Πρόεδρος του ΔΗΚΟ είπε πως αξιοσημείωτη είναι και η ευθύνη της Κεντρικής Τράπεζας για την κακή διαπραγμάτευση με την Τρόικα, που οδήγησε στις πιο αυστηρές οδηγίες και παραδοχές στον κόσμο για τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια και αύξησε τις κεφαλαιακές ανάγκες των τραπεζών.
Θα πρέπει, πρόσθεσε να αξιοποιηθεί άμεσα από τη Νομική Υπηρεσία, «ώστε να φτάσουμε, επιτέλους, σε αυτό που ο κάθε πολίτης ζητά: την τιμωρία των ενόχων».
Επίσπευση διαδικασιών για ποινικές ανακρίσεις από Γ. Εισαγγελέα ζητά η ΕΔΕΚ
Η ΕΔΕΚ θα πρωτοστατήσει στην ανάγκη για διασφάλιση της διαφάνειας, της χρηστής διοίκησης, της σωστής λειτουργίας των θεσμών και την παραδειγματική τιμωρία όλων όσοι ενέχονται στα σκάνδαλα των τραπεζών, της διαπλοκής, της κακοδιαχείρισης και της διασπάθισης δημοσίου χρήματος στο δημόσιο τομέα, δήλωσε ο αναπληρωτής πρόεδρος της Επιτροπής Θεσμών και βουλευτής του Κ.Σ. ΕΔΕΚ Φειδίας Σαρίκας, καλώντας παράλληλα το Γενικό Εισαγγελέα να επισπεύσει τις διαδικασίες για τις ποινικές ανακρίσεις, ώστε το συντομότερο δυνατό να διωχθούν όσοι εμπλέκονται.
Μιλώντας σε πλαίσιο διάσκεψης Τύπου, στην Πάφο, ο κ. Σαρίκας ανέφερε ότι η εμμονή ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ, ΑΚΕΛ και ΔΗΣΥ στις ίδιες θέσεις που είχαν προτού καν αρχίσει η έρευνα της Επιτροπής Θεσμών και η αποσπασματική τους αναφορά σε ευθύνες αλλοιώνουν το πραγματικό περιεχόμενο της έκθεσης.
“Η ΕΔΕΚ ”, είπε ο κ. Σαρίκας, “τονίζει ότι μέσα από τα ευρήματα της έκθεσης και τις μαρτυρίες που έχουν συλλεχθεί αποδεικνύεται ξεκάθαρα ότι για την καταστροφή του χρηματοπιστωτικού συστήματος της Κύπρου και την κατάρρευση της κυπριακής οικονομίας υπάρχουν τεράστιες και συγκεκριμένες πολιτικές ευθύνες”.
Οικολόγοι: Σαφείς οι ευθύνες που προκύπτουν
Ο Γενικός Γραμματέας του Κινήματος Οικολόγων Περιβαλλοντιστών Γιώργος Περδίκης σε δηλώσεις κατά τη διάρκεια περιοδείας του σε εμπορικούς δρόμους της Λάρνακας ενόψει των ευρωεκλογών της 25ης Μαΐου, σημείωσε ότι μέσα από την έκθεση της Επιτροπής Θεσμών, προκύπτουν οι σαφείς ευθύνες του τραπεζικού συστήματος και των ελεγκτικών θεσμών.
Πρόσθεσε ότι μέσα από την έκθεση «προκύπτουν επίσης και οι τεράστιες ευθύνες του πολιτικού συστήματος που δεν κατάφερε να ελέγξει αυτή την κραιπάλη που οδήγησε τελικά στην καταστροφή της οικονομίας και επηρέασε τον κάθε πολίτη ξεχωριστά».
Οι πολιτικοί, συνέχισε, «ας μην προσπαθήσουν να εκφύγουν των ευθυνών τους. Μεγάλες ευθύνες στους τραπεζικούς, μεγάλες ευθύνες στην τραπεζική ολιγαρχία, μεγάλες ευθύνες σε ξένους και ημεδαπούς που κατέστρεψαν τις τράπεζες αλλά και μεγάλες οι ευθύνες των πολιτικών».
Αναφέροντας ότι στην έκθεση «κάποια πράγματα αποκρύβονται», ο κ. Περδίκης είπε πως «εμείς, όπως υποσχεθήκαμε, από τη Δευτέρα ξεκινούμε την παρουσίαση όσων στοιχείων λείπουν από την έκθεση και τα κατέχουμε, γιατί πιστεύουμε ότι αυτός ο λαός που κουρεύτηκε, που τον έκλεψαν, που τον έχουν στείλει στην ανεργία και τη δυστυχία, δικαιούται τουλάχιστον να ξέρει ποιοι ευθύνονται γι` αυτό και ποιοι εκείνες τις κρίσιμες ώρες κοίταξαν τον εαυτό τους και όχι το δημόσιο συμφέρον».
Συμμαχια Πολιτών: Προς τη σωστή κατεύθυνση η έκθεση
Προς τη σωστή κατεύθυνση κινείται η έκθεση τη Επιτροπής Θεσμών εκτιμά ο πρόεδρος της Συμμαχίας Πολιτών Γιώργος Λιλλήκας. Ασφαλώς, σημειώνει, οι πολιτικές ευθύνες πρέπει να αναληφθούν έμπρακτα ενώ όπως υποδεικνύει, κάποιες πτυχές της Έκθεσης χρήζουν κατά περαιτέρω έρευνας για ενδεχόμενα ποινικά αδικήματα.
Όπως, για παράδειγμα, αναφέρει, η πώληση των υποκαταστημάτων των Κυπριακών Τραπεζών στην Ελλάδα, πράξη από την οποία ο Κύπριος φορολογούμενος καλείται να πληρώσει ζημία πέραν των 4 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Σοβαρή παράληψη της Έκθεσης, τονίζει ο κ. Λιλλήκας, είναι η μη συμπερίληψη της ένορκης κατάθεσης του Πρόεδρου της Δημοκρατίας, στην επιτροπή Πική ότι έκανε προσωπικές παρεμβάσεις για να ολοκληρωθεί η συμφωνία εξαγοράς των Κυπριακών Τραπεζών από την Τράπεζα Πειραιώς.
