Του Κυριάκου Κυριακίδη
Η Κύπρος εκπληρώνει με συνέπεια τους στόχους της αλλά οι προκλήσεις είναι μπροστά της και οι κίνδυνοι παραμένουν, αναφέρεται σε κοινή δήλωση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, του Διεθνούς Νομισματικού ταμείου και της Κομισιόν.
Οι δανειστες καταγραφουν ως προκλήσεις, την μεταρρύθμιση του ασφαλιστικού, την πάταξη της φοροδιαφυγής, την διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων και την εφαρμογή του ΓΕΣΥ.
Η επικεφαλής του Νομισματικού Ταμείου, Ντελια Βελκουλεσκου, στο πλαίσιο τηλεδιάσκεψης από τις ΗΠΑ, ξεκαθάρισε παράλληλα στέλλοντας τελεσίγραφο προς τη Λευκωσία, ότι αποτελεί αυστηρή προϋπόθεση για την εκταμίευση της επόμενης δόσης τον ερχόμενο Μάρτιο, των 233 εκατομμυρίων ευρώ, η έγκριση του νομοσχεδίου για τις ιδιωτικοποιήσεις:
"Η ψήφιση του Νόμου – Πλαισίου για τις ιδιωτικοποιήσεις είναι κρίσιμης σημασίας για να ξεκινήσει η διαδικασία των ιδιωτικοποιήσεων. Συμπερασματικά, το πρόγραμμα είναι σε καλό δρόμο, αλλά οι προκλήσεις και οι κίνδυνοι παραμένουν. Έτσι η πλήρης υλοποίηση του προγράμματος παραμένει καθοριστικής σημασίας.
Την ίδια στιγμή, αξιωματούχος της Κομισιόν, που συμμετείχε στις διαπραγματεύσεις της τρίτης αξιολόγησης του κυπριακού προγράμματος, απονέμει τα εύσημα για την εφαρμογή του μνημονίου, καλώντας τις αρχές να μην χάσουν την δυναμική που απέκτησε η Κύπρος για ανάκτηση της αξιοπιστίας της, από την μέχρι σήμερα πορεία:
"Είναι αρκετά ασυνήθιστο για χώρες που βρίσκονται σε πρόγραμμα στήριξης τα όσα έχει καταφέρει η Κύπρος. Η Ιρλανδία πετύχαινε τους στόχους του δικού της Μνημονίου, αλλά δεν είδαμε ποτέ, καμία χώρα όπως η Κύπρος, να ξεπερνά τους στόχους του προγράμματος".
Παράλληλα, υπέδειξε ότι είναι καθοριστικό σημείο η μεταρρύθμιση της νομοθεσίας για τις εκποιήσεις περιουσιών, που αποτελεί πολύ σημαντικό εργαλείο για τις τράπεζες στην προσπάθεια αποπληρωμής των δανείων.
Διαχωρίζουν, ωστόσο το θέμα της πρώτης κατοικίας.
"Δεν είναι αποδεκτό άνθρωποι που έχουν καταθέσεις στο εξωτερικό να μην πληρώνουν. Χρειάζεται μεταρρύθμιση του νομικού πλαισίου. Το θέμα είναι πολύπλοκο, χρειάζεται χρόνο, αλλά τα θέματα είναι πιεστικά".
Η Κύπρος έχει ανάγκη από ένα νέο μοντέλο ανάπτυξης σύντομα, σημείωσε που θα φέρει ξένες επενδύσεις και θα ενισχύσει, την ρευστότητα αλλά και τις κυπριακές επιχειρήσεις.
Νωρίτερα σήμερα.
Το κύριο συμπέρασμα είναι ότι Κύπρος εκπληρώνει τους στόχους της αλλά οι προκλήσεις είναι μπροστά της και οι κίνδυνοι παραμένουν ανέφερε η επικεφαλής του Νομισματικού Ταμείου, Ντελια Βελκουλεσκου, στο πλαίσιο τηλεδιάσκεψης από τις ΗΠΑ.
Οι δημοσιονομικές και μακροοικονομίκες εξελίξεις, ανεφερε, είναι καλύτερες από ότι περιμέναμε είπε Ντελια Βελκουλεσκου και υπάρχουν τάσεις σταθεροποιήσεις στο χρηματοπιστωτικό τομέα.
Η ανακεφαλαιοποιση τόσο της τράπεζας Κύπρου ολοκληρώθηκε με επιτυχία όπως και του ιδιωτικού τομέα ενώ του συνεργατισμού βρίσκεται σε εξέλιξη, ειπε η κ. Βελκουλεσκου.
"Η σημαντικότερη πρόκληση είναι η διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων ενώ επιβεβαίωσε ότι σύντομα θα αρχίσουν οι χαλαρώσεις στα περιοριστικά μέτρα".
Κύρια προτεραιότητα αποτελεί η εφαρμογή του ΓΕΣΥ, η μεταρρύθμιση της δημόσια υπηρεσίας, η πάταξη της φοροδιαφυγής και η νομοθετική ρύθμιση των αποκρατικοποιήσεων, σημειωσε η επικεφαλης του ΔΝΤ.
Ερωτηθεισα για τα «στρες τεστ» των τραπεζών που θα γίνουν των ερχόμενο Νοεμρβιο η κ Βελκουλεσκου είπε ότι είναι πολύ νωρίς να λεχθεί οτιδήποτε σε σχέση με την πορεία των Κυπριακών τραπεζών και ειδικότερα κατά πόσο ο μεγάλος αριθμός των μη εξυπηρετούμενων δανείων θα έχει αντίκτυπο.
Στο μεταξύ, σε κοινή δήλωσή τους για την ολοκλήρωση της τρίτης αξιολόγησης, η Κομισιόν, η ΕΚΤ και το ΔΝΤ, επισημαίνουν
ότι το πρόγραμμα της Κύπρου παραμένει εντός τροχιάς, ενώ τα μακροοικονομικά και δημοσιονομικά αποτελέσματα είναι καλύτερα του αναμενόμενου.
Εντός τροχιάς το κυπριακό πρόγραμμα, καλύτερα του αναμενόμενου τα αποτελέσματα
Οπως τονίζεται στην κοινή δήλωση, το οικονομικό πρόγραμμα της Κύπρου αποσκοπεί στην αποκατάσταση της σταθερότητας του χρηματοπιστωτικού τομέα, στην ενίσχυση της διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην υιοθέτηση διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων για τη στήριξη μακρόχρονης ανάπτυξης, διαφυλάσσοντας παράλληλα την ευημερία των πολιτών. Στη διάρκεια της επίσκεψης οι συζητήσεις με τις αρχές επικεντρώθηκαν σε πολιτικές για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, καθώς και στην υλοποίηση του προγράμματος διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων.
Εντός τροχιάς το πρόγραμμα της Κύπρου
Σύμφωνα με την Τρόικα, το πρόγραμμα της Κύπρου παραμένει εντός τροχιάς, τα δε μακροοικονομικά και δημοσιονομικά αποτελέσματα είναι καλύτερα από ό,τι αναμενόταν. Οι δημοσιονομικοί στόχοι για το 2013 έχουν επιτευχθεί με μεγάλη άνεση χάρη στη συνεχιζόμενη συνετή εκτέλεση του προϋπολογισμού και σε μια λιγότερο έντονη από το αναμενόμενο ύφεση. Το 2013 το ΑΕΠ εκτιμάται ότι συρρικνώθηκε κατά 6% περίπου σε πραγματικούς όρους. Η συρρίκνωση αυτή, αν και σημαντική, είναι σχεδόν 2 εκατοστιαίες μονάδες μικρότερη από την πρόβλεψη κατά την προηγούμενη αξιολόγηση. Η ιδιωτική κατανάλωση μειώθηκε, αν και λιγότερο από το αναμενόμενο, ενώ οι τομείς του τουρισμού και των επαγγελματικών υπηρεσιών αποδείχθηκαν ανθεκτικοί. Ο χρηματοπιστωτικός τομέας παρουσιάζει επίσης ενδείξεις σταθεροποίησης. Η οικονομία προσαρμόζεται ευέλικτα καθώς οι τιμές και οι μισθοί σημειώνουν υποχώρηση, συμβάλλοντας έτσι στην άμβλυνση του ισχυρού αντίκτυπου της ύφεσης στις θέσεις εργασίας. Ωστόσο, η ανεργία παραμένει πολύ υψηλή, σημειώνει η δήλωση.
Συρρίκνωση του ΑΕΠ κατά 4,8% το 2014
Οπως επισημαίνει η Τρόικα, οι προοπτικές εξακολουθούν να χαρακτηρίζονται από προκλήσεις. Το ΑΕΠ αναμένεται ότι θα συρρικνωθεί κατά 4,8% το 2014, καθώς η εγχώρια ζήτηση θα επηρεαστεί αρνητικά από την ανάγκη προσαρμογής του χρέους του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα σε σχέση με τα σημερινά υψηλά επίπεδα. Το 2015 αναμένεται επάνοδος σε θετικούς, αν και συγκρατημένους, ρυθμούς ανάπτυξης περίπου 1%, η οποία θα προέλθει από τις μη χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες. Ωστόσο, οι κίνδυνοι που περιβάλλουν τις προοπτικές είναι σημαντικοί.
Πρόκληση τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια
Στο χρηματοπιστωτικό τομέα η πρώτη πρόκληση είναι να αντιμετωπιστεί το υψηλό ποσοστό μη εξυπηρετούμενων δανείων. Μετά την ανακεφαλαιοποίηση των δύο μεγαλύτερων τραπεζών και την προσεχή ανακεφαλαιοποίηση του συνεργατικού πιστωτικού τομέα, οι αρχές πρέπει να διασφαλίσουν ότι τα πιστωτικά ιδρύματα και οι συνεργατικές τράπεζες υλοποιούν με αποτελεσματικό τρόπο τα σχέδια αναδιάρθρωσής τους. Αυτό προϋποθέτει τη θέσπιση πρόσφορων πλαισίων διαχείρισης ληξιπρόθεσμων οφειλών και την προσεκτική παρακολούθηση της προόδου προς την κατεύθυνση της μείωσης των καθυστερούμενων δανείων.
Απαιτείται κατάλληλο πλαίσιο αναδιάρθρωσης χρέους
Σε ό,τι αφορά τις συνεργατικές τράπεζες είναι εξάλλου σημαντικό να ολοκληρωθούν οι προβλεπόμενες συγχωνεύσεις και να βελτιωθεί η διακυβέρνηση. Προκειμένου να διευκολυνθεί η εξυγίανση των ισολογισμών των τραπεζών και η μείωση του χρέους του ιδιωτικού τομέα –απαραίτητες προϋποθέσεις για την αποκατάσταση των πιστώσεων και της διατηρήσιμης ανάπτυξης– απαιτείται ένα κατάλληλο πλαίσιο αναδιάρθρωσης χρέους. Προς τον σκοπό αυτόν οι αρχές πρέπει να μεταρρυθμίσουν το νομοθετικό πλαίσιο για την αφερεγγυότητα, έτσι ώστε να προσφέρουν ισορροπημένα κίνητρα που μπορούν να αποτρέψουν αθετήσεις υποχρεώσεων στρατηγικής σημασίας, εξασφαλίζοντας παράλληλα λύσεις για την εθελούσια αναδιάρθρωση του χρέους βιώσιμων δανειοληπτών.
Μια δεύτερη πρόκληση αποτελεί η ανάγκη να εξομαλυνθούν οι ροές πληρωμών στην οικονομία και παράλληλα να διαφυλαχθεί η χρηματοπιστωτική σταθερότητα. Καθώς οι ενέργειες που αντιστοιχούν στα βασικά ορόσημα του οδικού χάρτη των αρχών έχουν πλέον ολοκληρωθεί, η δεύτερη φάση σταδιακής χαλάρωσης των περιορισμών αναμένεται να ξεκινήσει σύντομα. Τέλος, θα πρέπει να συνεχιστούν και οι προσπάθειες ενίσχυσης της εφαρμογής κανονιστικών και εποπτικών ρυθμίσεων για τον τραπεζικό τομέα, καθώς επίσης και του πλαισίου για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες.
Με σύνεση να εφαρμοστεί ο προϋπολογισμός
Η Τρόικα θεωρεί ότι, οι αρχές της Κύπρου, βασιζόμενες στην καλή δημοσιονομική επίδοση που έχει σημειωθεί μέχρι σήμερα, θα πρέπει να εξακολουθήσουν να εφαρμόζουν τον προϋπολογισμό τους με σύνεση. Όπως συμφωνήθηκε κατά την έναρξη του προγράμματος, θα χρειαστεί μια πρόσθετη προσαρμογή τα επόμενα έτη, προκειμένου να επιτευχθεί ο μακροχρόνιος στόχος της επίτευξης διατηρήσιμου πρωτογενούς πλεονάσματος του ΑΕΠ ύψους 4%, στοιχείο απαραίτητο για να τεθεί το δημόσιο χρέος σε διατηρήσιμη καθοδική τροχιά.
Αναφορικά με τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, θεωρεί ότι η υλοποίηση τους πρέπει να επιταχυνθεί. Βασική προτεραιότητα είναι η μεταρρύθμιση του συστήματος κοινωνικής πρόνοιας. Με αυτόν τον τρόπο θα ενοποιηθούν οι υφιστάμενες κοινωνικές παροχές και θα θεσπιστεί ένα σύστημα εγγυημένου ελάχιστου εισοδήματος, ούτως ώστε να παρέχεται επαρκής κοινωνική προστασία στα ευάλωτα νοικοκυριά κατά την τρέχουσα φάση ύφεσης.
Μέτρα για τη διαχείρηση των εσόδων
Προκειμένου να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα της διαχείρισης των εσόδων, οι αρχές πρέπει να λάβουν μέτρα προκειμένου να προχωρήσει η συγχώνευση των δύο βασικών υπηρεσιών είσπραξης φόρων. Επιπλέον, θα πρέπει να εντατικοποιηθούν οι προσπάθειες προκειμένου να διαφυλαχθεί η είσπραξη εσόδων βραχυπρόθεσμα, μεταξύ άλλων μέσω της καταπολέμησης της φοροδιαφυγής. Η διαχείριση των δημόσιων οικονομικών θα πρέπει να ενισχυθεί με την ανυπέρθετη υιοθέτηση και εφαρμογή της νομοθεσίας σχετικά με τη δημοσιονομική ευθύνη και τα συστήματα κατάρτισης προϋπολογισμού. Τέλος, η ιδιωτικοποίηση κρατικών επιχειρήσεων είναι ουσιώδης για τη βελτίωση της αποδοτικότητας της οικονομίας και την προσέλκυση επενδύσεων, αλλά και ως μέσο μείωσης του δημόσιου χρέους. Εν προκειμένω η υιοθέτηση του νόμου-πλαίσιο σχετικά με την ιδιωτικοποίηση αποτελεί σημαντικό βήμα για την έναρξη της διαδικασίας.
Εξακολουθούν να υφίστανται οι κίνδυνοι
Σχετικά με τους κινδύνους, παρά το γεγονός ότι το πρόγραμμα παραμένει εντός τροχιάς, εξακολουθούν να είναι σημαντικοί. Η συνεχιζόμενη πλήρης και έγκαιρη υλοποίηση μέτρων πολιτικής παραμένει ουσιώδης για την επιτυχία του προγράμματος, τονίζει.
Η παρούσα αξιολόγηση υπόκειται σε διαδικασία έγκρισης τόσο από την Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και από ΔΝΤ και αναμένεται να εξεταστεί από την Ευρωομάδα (Eurogroup), το συμβούλιο των διοικητών του ΕΜΣ και την εκτελεστική επιτροπή του ΔΝΤ μέχρι τις αρχές Απριλίου. Η έγκριση της εν λόγω αξιολόγησης θα προετοιμάσει το έδαφος για την εκταμίευση 150 εκατ. ευρώ από τον ΕΜΣ και 86 εκατ. ευρώ περίπου από το ΔΝΤ, καταλήγει η δήλωση.
