Του Σωκρατη Ιωακειμ
Καθώς επίκειται η έναρξη της τρίτης αξιολόγησης της πορείας εφαρμογής του κυπριακού προγράμματος, την Τετάρτη, η Τρόικα άνοιξε σήμερα τα χαρτιά της, για ένα θέμα αγκάθι, αυτό της διαχείρισης των μη εξυπηρετούμενων δανείων, στέλνοντας μήνυμα ότι είναι μακρύς ο δρόμος για τη μείωση τους.
Σε σεμινάριο για στελέχη τραπεζών, που διοργάνωσε η Κεντρική Τράπεζα, εκπρόσωποι των διεθνών δανειστών ανακοίνωσαν ότι τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια στην Κύπρο ανέρχονται σε 19 δισεκατομμύρια ευρώ, και αντιστοιχούν στο 46% του συνόλο του δανείων και στο 120% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος.
Ο εκπρόσωπος του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου Louis Cortovaria εξήγησε ότι η μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων δεν μπορεί να γίνει σε σύντομο χρονικό διάστημα επικαλούμενος το παράδειγμα της Ινδονησίας.
LOUIS CORTOVARIA Eκπρόσωπος ΔΝΤ: "Για τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια πέρασαν τέσσερα χρόνια για να φθάσουν στο υψηλότερο σημείο και για να αρχίσουν να μειώνονται πέρασαν άλλα δύο χρόνια".
Ο εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Filip Keereman τόνισε ότι τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια στην Κύπρο είναι τα δεύτερα υψηλότερα παγκοσμίως γεγονός που σχολίασε και ο εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Reiner Martin.
FILIP KEEREMAN Eκπρόσωπος Ευρωπαϊκής Επιτροπής: "Είναι πολύ υψηλά συγκριτικά με άλλες χώρες παγκοσμίως. Μόνο τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια στην Ελλάδα αυξήθηκαν σε μεγαλύτερο βαθμό".
REINER MARTIN Eκπρόσωπος ΕΚΤ:" Η αναδιάρθρωση του χρέους της Κύπρου είναι απαραίτητο συστατικό του προγράμματος. Οπως γνωρίζετε τα ύψος των μη εξυπηρετούμενων δανείων έφθασε το 40% σε μεγάλες τράπεζες".
Και οι τρεις εκπρόσωποι της Τρόικα συμφώνησαν ότι τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα πρέπει να προχωρήσουν σε εκκαθαρίσεις ή διαχειρίσεις σε όσες επιχειρήσεις αδυνατούν να αποπληρώσουν τα χρέη τους.
Ο Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας, Πανίκος Δημητριάδης, εξήγησε, εξάλλου, ότι η μείωση των δανειστικών επιτοκίων θα επέλθει μόνο με τη μείωση του επιπέδου των μη εξυπηρετούμενων δανείων.
ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗ:"Η μείωση του επιπέδου των μη εξυπηρετούμενων δανείων θα οδηγήσει σε μείωση των απαιτήσεων για τις προβλέψεις και θα συμβάλει στη μείωση των επιτοκίων που είναι πολύ αναγκαία μακροπρόθεσμα προς όφελος των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων.Την ίδια στιγμή, θα δημιουργηθούν επαρκή κεφαλαιακά αποθέματα ασφαλείας ενισχύοντας την ανθεκτικότητα των τραπεζών στο μέλλον".
Αναφερόμενος, εξάλλου, στη νέα οδηγία της Κεντρικής Τράπεζας για τις αιτήσεις χορήγησης δανείων, ο Διοικητής εξήγησε ότι οι νέες χορηγήσεις θα δίνονται με αξιολόγηση της ικανότητας αποπληρωμής και όχι με βάση την εξασφάλιση περιουσιακών στοιχείων.
Νωριτερα
Στα €19 δις τα μη εξυπηρετούμενα στην Κύπρο
Τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια στην Κύπρο ανέρχονται σε €19 δις, που αντιστοιχούν στο 120% του κυπριακού ΑΕΠ. Η μείωση των δανειστικών επιτοκίων θα επέλθει με μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων των τραπεζών και βελτίωση των μηχανισμών είσπραξης δανείων, επισήμανε ο διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας, Πανίκος Δημητριάδης.
Μιλώντας σε σεμινάριο για τη διαχείριση των καθυστερημένων δανείων ανέφερε ότι, η μείωση του επιπέδου των μη εξυπηρετούμενων δανείων θα οδηγήσει σε μείωση των απαιτήσεων για τις προβλέψεις και αυτό θα συμβάλει στη μείωση των επιτοκίων μακροπρόθεσμα προς όφελος των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων.
Την ίδια στιγμή, σημείωσε, θα δημιουργηθούν επαρκή κεφαλαιακά αποθέματα ασφαλείας ενισχύοντας την ανθεκτικότητα των τραπεζών στο μέλλον.
Ο κ. Δημητριάδης ανέφερε ότι, για πολλά χρόνια ο τραπεζικός τομέας στην Κύπρο από κοινού με ορισμένες άλλες χώρες, υιοθέτησε φτωχή πολιτική κινδύνου και πρακτικές διαχείρισης δανείων, δανείζοντας με βάση την εξασφάλιση περιουσιακών στοιχείων, ενώ έκανε λόγο για υπερδανεισμό της αγοράς ακινήτων.
Η Κεντρική Τράπεζα αναμένει, πρόσθεσε, ότι οι τράπεζες θα διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στις προσπάθειες που καταβάλλονται για τη δημιουργία του κατάλληλου περιβάλλοντος για τη διαχείριση των ληξιπρόθεσμων οφειλών, δίνοντας ύψιστη σημασία στην ορθή εφαρμογή των οδηγιών.
Κρίσιμη η αναδιάρθρωση των δανείων, λένε οι δανειστές
Την κρισιμότητα της διαχείρισης των καθυστερημένων δανείων και της αναδιάρθρωσης των προβληματικών δανείων για την επιτυχία του προγράμματος οικονομικής προσαρμογής της Κύπρου, υπογράμμισαν εκπρόσωποι της Τρόικας.
Σε ομιλία του, ο Φίλιπ Κέρεμαν, επικεφαλής μονάδας της Γενικής Διεύθυνσης Οικονομικών και Χρηματοοικονομικών Υποθέσεων της Κομισιόν, σημείωσε μεν ότι η διαχείριση των προβληματικών δανείων είναι δύσκολη υπόθεση, τονίζοντας όμως ότι το μέγεθος της συρρίκνωσης στην Κύπρο δεν ήταν όσο αρχικά αναμενόταν.
"Οι Τράπεζες είναι εύθραυστες και αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην αντιμετώπιση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, αλλά η ύφεση είναι πιθανόν να είναι λιγότερο έντονη", είπε.
Ο κ. Κέρεμαν απέδωσε την αύξηση των μη εξυπηρετούμενων δανείων σε τρεις λόγους. Πρόκειται για το ψηλό ιδιωτικό δανεισμό στην Κύπρο, τόσο για νοικοκυριά όσο και εταιρείες, που ανέρχεται στο 300% του ΑΕΠ της χώρας, το οποίο ξεπερνά κατά πολύ το όριο του 133% που περιλαμβάνεται στη διαδικασία μακροοικονομικών ανισοσκελειών.
Δεύτερος λόγος η έντονη συρρίκνωση της οικονομίας, αλλά και η ανεπαρκής εποπτεία του τραπεζικού τομέα, όπως είπε.
Σημείωσε ότι η αλλαγή της οδηγίας της ΚΤΚ για τον ορισμό των μη εξυπηρετούμενων δανείων είχε μεν ως αποτέλεσμα μιας "καλύτερης εικόνας" του προβλήματος, αν και, όπως είπε, τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια σε μερικές τράπεζες αυξήθηκαν στο 50% του δανειακού τους χαρτοφυλακίου.
Χρειάζεται δράση σε διάφορα μέτωπα, στο επίπεδο των τραπεζών, των δανειοληπτών και στο νομικό πλαίσιο. Θα είναι μια δύσκολη πράξη ισοσκελισμού και από τη μια κάποιος πρέπει να αποφύγει την στρατηγική χρεοκοπία, αλλά θα πρέπει ταυτόχρονα να σεβαστεί τις οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες, κατέληξε.
Κρίσιμη η αναδιάρθρωση των δανείων
Από την πλευρά του, ο Ράινερ Μάρτιν, επικεφαλής του τμήματος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για τον κυπριακό χρηματοπιστωτικό τομέα, τόνισε ότι η "η αναδιάρθρωση των δανείων είναι ένα απόλυτα κρίσιμο συστατικό του κυπριακού προγράμματος", αφού, όπως είπε, ο δείκτης των μη εξυπηρετούμενων δανείων ξεπερνά το 40% σε ορισμένες τράπεζες στην Κύπρο.
"Η κεφαλαιοποίηση των τραπεζών και η ικανότητά τους να συνεχίσουν τη δανειοδότηση εξαρτάται από τη μεγιστοποίηση της αξίας των NPLs", τόνισε.
Υπεραμύνθηκε της νέας οδηγίας της ΚΤΚ για τον καθορισμό των μη εξυπηρετούμενων δανείων, λέγοντας ότι οι νέες πρόνοιες συνάδουν με τις καλύτερες πρακτικές στην ΕΕ και ότι η νέα οδηγία "αποτελεί ένα βήμα στην αναγνώριση του προβλήματος".
Αναφέρθηκε και στις αναδιαρθρώσεις που καταβλήθηκαν στις κυπριακές τράπεζες λέγοντας ότι πριν το 2013 το 35% των δανείων είχαν υποστεί κάποια νέα ρύθμιση, όπως την επέκταση της διάρκειας αποπληρωμής, την παροχή περιόδου χάριτος, αλλά και την επιβολή ποινών, σημειώνοντας ότι ο προσπάθειες αυτές δεν ήταν πετυχημένες διότι το ενδεχόμενο νέας χρεοκοπίας ήταν υψηλό.
Σημείωσε ότι οι τράπεζες πρέπει να διαχωρίσουν το τμήμα χορηγήσεων από το τμήμα αναδιάρθρωσης δανείων.
Στα €19 δις τα μη εξυπηρετούμενα στην Κύπρο
Από την πλευρά του, ο Λούις Καρταβάρια, Σύμβουλος του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου παρουσίασε στοιχεία, σύμφωνα με τα οποία τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια στην Κύπρο ανέρχονται στο 46% του συνολικού μικτού δανειακού χαρτοφυλακίου, που σε απόλυτους αριθμούς ανέρχεται σε €19 δις, που αντιστοιχεί στο 120% του κυπριακού ΑΕΠ.
Αναφέρθηκε στο παράδειγμα της αναδιάρθρωσης των δανείων σε χώρες της Ασίας, όπου εκδηλώθηκε οικονομική κρίση, λέγοντας ότι στην Ινδονησία χρειάστηκε 4 χρόνια για να κορυφωθούν τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια και άλλα δύο χρόνια για να αρχίσει η μείωσή τους, ενώ στην περίπτωση της Ταϊλάνδης η κορύφωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων πήρε τρία χρόνια και άλλα δύο χρόνια για να αποδώσουν οι προσπάθειες αναδιαρθρώσεων.
Σημείωσε όμως ότι κάθε περίπτωση είναι διαφορετική, καθώς βασίζεται στα χαρακτηριστικά της κάθε χώρας και δεν μπορεί να γίνει αντιγραφή πρακτικών που χρησιμοποιήθηκαν από τη μια χώρα στην άλλη. "Δεν πρέπει να κάνουμε copy-paste του τι έγινε σε μια χώρα, πρέπει να πάρουμε τα μαθήματα και να μάθουμε από τα λάθη που έγιναν σε κάθε χώρα", συμπλήρωσε.
"Το σημαντικό μήνυμα είναι ότι το καθάρισμα των βιβλίων των τραπεζών απαιτεί χρόνο, είναι ένα δύσκολο έργο και δεν υπάρχει μαγικό ραβδί γι` αυτό, αλλά τουλάχιστον υπάρχει φως στην άκρη του τούνελ", είπε ο κ. Καρταβάρια.
Ο αξιωματούχος του ΔΝΤ σημείωσε ότι οι τράπεζες πρέπει να εξετάσουν πέραν της μίας επιλογής για τις αναδιαρθρώσεις και να μην παραμείνουν απλά στην αποπληρωμή τόκου στο αρχικό ποσόν ενός δανείου, καθώς υπάρχουν πολλές επιλογές.
"Οι τράπεζες πρέπει να αναγνωρίσουν ότι κάποιοι δανειολήπτες πρέπει να εισέλθουν σε διαδικασία ρευστοποίησης. Δυστυχώς αυτό συμβαίνει σε τραπεζικές κρίσεις", είπε, υπογραμμίζοντας ότι "βεβαίως ο στόχος της αναδιάρθρωσης των δανείων είναι να ελαχιστοποιήσουμε αυτές τις περιπτώσεις, αλλά ταυτόχρονα να διασφαλίσουμε ότι αυτοί που μένουν στην αγορά είναι οι καλοί δανειολήπτες".
Σεμινάριο για τη διαχείριση των καθυστερημένων δανείων και την αναδιάρθρωση δανείων διοργανώνει σήμερα και αύριο η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου.
Σκοπός του συνεδρίου είναι η ανταλλαγή εμπειρογνωμοσύνης και διεξαγωγή συζήτησης σε θέματα που αφορούν τη διαχείριση των καθυστερήσεων και την αναδιάρθρωση δανείων με ειδικούς από την Ιρλανδία, Ισλανδία, Σουηδία και το Ηνωμένο Βασίλειο, ενώ θα συμμετάσχουν και μέλη της Τρόικα.
Στο εναρκτήριο μέρος του σεμιναρίου, θα τοποθετηθεί ο Διοικητής της ΚΤΚ, Πανίκος Δημητριάδης, αλλά και οι εκπρόσωποι της Τρόικα.
