Αλλάζει η διαδικασία εκποίησης για την πρώτη κατοικία

 

Τη νέα διαδικασία για εκποιήσεις περιουσιών που προβλέπεται στο μνημόνιο, ανέλυσαν Κεντρική Τράπεζα και Σύνδεσμος Τραπεζών, ενώπιον της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, η οποία εξέτασε τρόπους για διασφάλιση της πρώτης κατοικίας.

 

Οπως ανέφερε η εκπρόσωπος της κεντρικής Μαίρη Κυριακίδου, με την τροποποίηση του νόμου, αλλάζει η διαδικασία στις τράπεζες:

 

- Οι τράπεζες έχουν την υποχρέωση να προβαίνουν σε μελέτη απαιτήσεων πελατών τους για την εξεύρεση λειτουργικού σχεδίου αποπληρωμής των δανείων 

- Σε περίπτωση, που δεν βρεθεί ικανοποιητική λύση, ο δανειολήπτης θα προσφεύγει στην ειδική ανεξάρτητη επιτροπή της κάθε τράπεζας 

- Εάν δεν ικανοποιηθεί με τη λύση που του προτείνεται, θα μπορεί να προσφεύγει στο Διαμεσολαβητή Χρηματοοικονομικών διαφορών. 

 

Και σε περίπτωση που εξαντληθούν όλα τα μέτρα και εξακολουθεί να υπάρχει αδιέξοδο: 

 

-Οι περιουσίες θα εκποιούνται δυόμισι χρόνια μετά την έναρξη των νομικών διαδικασιών κατά των οφειλετών. Προβλέπεται διαδικασία εκποίησης ακινήτων, με εμπλοκή του κτηματολογίου χωρίς να υπάρχει δικαστικό διάταγμα. 

 

Εκ μέρους του συνδέσμου τραπεζών η Δήμητρα Βαλιαντή Πλατή, ανέφερε πως δεν είναι αυτοσκοπός η εκποίηση κατοικιών, και πως τα τελευταία χρόνια οι εκποιήσεις δεν ξεπερνούν τις πέντε. 

 

Τόνισε ότι τάσσονται υπέρ της ημιιδιωτικής διαδικασίας εκποιήσεων και ότι χρήζει αλλαγών ο νόμος των αναγκαστικών εκποιήσεων, όπου την τελική τιμή αναγκαστικής πώλησης θα καθορίζει το κτηματολόγιο, το οποίο θα έχει τόσο την ευθύνη πώλησης όσο και την τελική διανομή όταν εξοφληθεί το δάνειο: 

 

- Ιδιωτική ή ημιδιωτική διαδικασία εκποιήσεων: Ο ενυπόθηκος πιστωτής αναλαμβάνει τη διαδικασία αλλά υπάρχει ενεργός ρόλος κτηματολογίου το οποίο θα ενημερώνει τα επηρεαζόμενα μέρη ότι θα αρχίσει η διαδικασία. 

- Τελική τιμή αναγκαστικής πώλησης: Καθορίζει το κτηματολόγιο, το οποίο θα έχει τόσο την ευθύνη πώλησης όσο και την τελική διανομή, όταν εξοφληθεί το δάνειο. 

 

Εναλλακτική λύση θα ήταν και ο θεσμός της ενοικιαγοράς (leasing), την οποία, ωστόσο, θεωρεί επικίνδυνη ο Σύνδεσμος Προστασίας Δανειοληπτών, με τον Πρόεδρο του Κώστα Μελά, να τάσσεται υπέρ της εισαγωγής του θεσμού της ημιδημόσιας εκποίησης:

 

"Με την ημιδημόσια εκποίηση, το κτηματολόγιο θα έχει ρόλο και η ελάχιστη τιμή της εκποίησης θα είναι κάτω από αυτή που δεν μπορεί να εκποιηθεί η κατοικία". 

 

Ο Πρόεδρος Σοφοκλής Φυττής, και τα μέλη της Επιτροπής, Σκεύη Κουκουμά και Ρούλα Μαυρονικόλα, ζήτησαν την νομοθετική προστασία της πρώτης κατοικίας. 

 

Οι βουλευτές εξέφρασαν τη δυσαρέσκεια τους για τη μη παρουσία στη συνεδρία του επιτρόπου διαμεσολάβησης και εκπροσώπων του υπουργείου Οικονομικών. 

 

 

Ο Πρόεδρος της Επιτροπής Σοφοκλής Φυττής, είπε ότι στο πλαίσιο της συνεδρίας έγινε ενημέρωση σχετικά με τις διαδικασίες που έχουν ρυθμιστεί με εγκύκλιο από την Κεντρική Τράπεζα προς τις Τράπεζες και οι οποίες είναι, όπως σημείωσε, κάπως χρονοβόρες μέχρι να φτάσουμε στο τελικό στάδιο εκποίησης μιας κατοικίας.

 

Ανέφερε ότι η Κεντρική Τράπεζα ζήτησε να γίνεται πρώτα μία συνεννόηση του δανειολήπτη με την τράπεζα του ή με το πιστωτικό του ίδρυμα, όσον αφορά τρόπους εξεύρεσης τρόπων για να προστατευτεί η κατοικία του και να πληρώνει ό,τι μπορεί να πληρώνει ως δόση, εξηγώντας πως σε περίπτωση  που ο δανειολήπτης δεν μπορεί να ανταποκριθεί τότε θα αποτείνεται στη λεγόμενη Επιτροπή Επίλυσης Διαφορών και πως αν και εκεί αν δεν βρεθεί λύση θα αποτείνεται στο Διαμεσολαβητή ή στην Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου οι οποίοι μέσα σε δυόμιση χρόνια θα πρέπει να βρουν λύση μέσω του Κτηματολογίου και των τραπεζών για το θέμα της κατοικίας και των χρεών.

 

 

Ο κ. Φυττής σημείωσε ακολούθως πως το ερώτημα που προκύπτει καθώς αυτή τη στιγμή υπάρχουν 6 χιλιάδες καθυστερημένα δάνεια τα οποία δεν αφορούν μόνο την απόκτηση κατοικίας, είναι κατά πόσο οι διαδικασίες αυτές θα ακολουθηθούν πρώτα για μεγάλες εταιρείες και μεγάλα επενδυτικά σχέδια ή για ιδιωτικές κατοικίες.

 

"Μας βεβαιώνουν ότι δεν είναι σαφές αυτό το πράγμα. Και εμείς δεν το θεωρούμε λογικό ότι θα πρέπει να αρχίσουν από τους μικρούς – μικρούς ιδιοκτήτες οι οποίοι έκτισαν με χίλιους κόπους τα σπίτια του ή αγόρασαν, αλλά να αρχίσουν από τους μεγάλους επενδυτές οι οποίοι δανείστηκαν πολλά εκατομμύρια, αγόρασαν γη και αν είναι δυνατό να βρουν και γι’ αυτούς λύση, διότι πολλά από τα σπίτια που έχτισαν διάφοροι επιχειρηματίες ανάπτυξης γης έχουν αγοραστεί από ιδιώτες" σημείωσε.

 

Αναφέρθηκε επίσης και στο θέμα της ενοικιαγοράς, όπως είχε εξαγγελθεί και από τον  Πρόεδρο της Δημοκρατίας, και με βάση το οποίο, όπως δήλωσε, θα μπορεί ο πολίτης να παραχωρεί το σπίτι του ουσιαστικά στην τράπεζα και μετά να το ενοικιάζει και όταν στη συνέχεια εξυπηρετεί το δάνειο του όπως θα συμφωνηθεί να το παίρνει πίσω. Σημείωσε ωστόσο πως αυτό το θέμα είναι ακόμα ασαφές.

 

Από την πλευρά του ο Πρόεδρος Συνδέσμου Προστασίας Δανειοληπτών Τραπεζών Κώστας Μελάς ανέφερε ότι ο Σύνδεσμος έχει καταθέσει και γραπτώς τις θέσεις και εισηγήσεις του σχετικά με την εισαγωγή του θεσμού των ιδιωτικών εκποιήσεων εξηγώντας πως αυτό είναι στην ουσία που συζητιέται με βάση τις μνημονιακές δεσμεύσεις της Κυπριακής Δημοκρατίας.

 

Ο κ. Μελάς πρόσθεσε σε ό,τι αφορά το θέμα των αναδιαρθρώσεων των δανείων ότι αν οι τράπεζες φερθούν με τον τρόπο που αναμένεται να φέρονται και με βάση τις υποχρεώσεις τους σύμφωνα με διατάξεις του κώδικα συμπεριφοράς τραπεζών τότε λύσεις μπορούν να δοθούν και να ανακουφιστούν οι δανειολήπτες και να καταστούν τα δάνεια τους εξυπηρετούμενα ούτως ώστε να λυθεί και το μεγάλο πρόβλημα των τραπεζών σε σχέση με το πως παρουσιάζονται αυτά τα δάνεια στους ισολογισμούς και στις οικονομικές τους καταστάσεις και ολόκληρη την οικονομία γενικότερα του τόπου.

 

Σχετικά με το θέμα της ενοικιαγοράς, ο κ. Μελάς είπε ότι είναι κάτι το επικίνδυνο για το οποίο θα πρέπει να υπάρξει προβληματισμός σχετικά με το πώς θα διαμορφωθεί τελικά και πως θα δίδεται αυτή η λύση.

 

"Δεδομένου ότι με βάση τα όσα ισχύουν μέχρι σήμερα, μπορεί να γίνει και σήμερα αυτό το πράγμα, δεν χρειάζεται οποιαδήποτε τροποποίηση ή εισαγωγή οποιασδήποτε νομοθεσίας" είπε, εξηγώντας ότι με βάση τα όσα ισχύουν σήμερα, είναι πολύ επικίνδυνο για τον δανειολήπτη, δεδομένου ότι η ιδιοκτησία μεταβιβάζεται άμεσα στην τράπεζα" εξήγησε.

 

"Η τράπεζα μπορεί ανά πάσα στιγμή να πωλήσει την ακίνητη ιδιοκτησία. Ο δανειολήπτης καλόπιστα το είδε σαν λύση του προβλήματος αλλά η τράπεζα ανά πάσα στιγμή μπορεί να πουλήσει αυτό το ακίνητο χωρίς την μεσολάβηση είτε κτηματολογίου είτε δημόσιου πλειστηριασμού, και χωρίς καν να ρωτηθεί ο δανειολήπτης" ανέφερε, τονίζοντας πως ως εκ τούτου "θα πρέπει οι δανειολήπτες να είναι πάρα – πάρα πολύ προσεχτικοί στο πως θα συμφωνήσουν σχετικά με αυτή την λύση η οποία μπορεί να τους προτείνεται".

 

Η Βουλευτής του ΑΚΕΛ Σκεύη Κουκουμά είπε ότι ο κόσμος που αντιμετωπίζει προβλήματα είναι πάρα πολύς και πως οδηγούμαστε πέραν από την διαμόρφωση και αύξηση των ανέργων να έχουμε και άστεγους πλέον στην Κύπρο.

 

Η κ. Κουκουμά εξέφρασε διαμαρτυρία "για την απουσία του Υπουργείου Οικονομικών, όπως και του Επιτρόπου Επίλυσης Χρηματοοικονομικών Διαφορών" λέγοντας ότι "όταν συζητάς ένα τέτοιο θέμα και λείπουν αυτοί οι δύο θεσμοί και υπηρεσίες, δεν μπορούμε να έχουμε την πληρέστερη ενημέρωση και να ακούσουμε επιτέλους τι θέλει να πει η Κυβέρνηση πάνω στο θέμα, που κατ΄ άλλα χύνει κροκοδείλια δάκρυα για τους οφειλέτες που θα χάσουν τις περιούσιες τους αλλά από την άλλη βλέπουμε ότι μέσα από το επικαιροποιημένο Μνημόνιο γίνεται ξεκάθαρη η τοποθέτηση ότι δεν θα γίνει οποιαδήποτε προσπάθεια να εμποδιστούν οι τράπεζες για τις κατασχέσεις περιουσιών».

 

Στην παράγραφο 1.5 του Μνημονίου, συνέχισε, γίνεται ρητή αναφορά στην απαγόρευση για έγκριση μέτρων που προστατεύουν τους πολίτες από την εκποίηση των κατοικιών τους και επίσης στην ίδια παράγραφο έχει μετατεθεί ο χρονικός ορίζοντας κατάθεσης του σχετικού νομοσχεδίου στην Βουλή αντί από τα μέσα του 2014 στο Φεβρουάριο του 2014.

 

Φαίνεται, πρόσθεσε, ότι γίνεται μια καθαρή προσπάθεια επίσπευσης αυτής της διαδικασίας.

 

Η Βουλευτής τέλος της ΕΔΕΚ Ρούλα Μαυρονικόλα, χαρακτήρισε απαράδεκτη την απουσία εκπροσώπων του Υπουργείου Οικονομικών στην σημερινή συνεδρίαση παρόλο που είχαν προκληθεί καθώς και του Επιτρόπου Επίλυσης Χρηματοοικονομικών Διαφορών.

 

Η κ. Μαυρονικόλα δήλωσε ότι οι τράπεζες πρέπει να δώσουν κίνητρα για να μπορέσουν να αποπληρωθούν δάνεια τα οποία αφορούν την πρώτη κατοικία και αφορούν μικρές επιχειρήσεις.

 

Υπενθύμισε ότι η ΕΔΕΚ έχει καταθέσει πρόταση νόμου στις 29/11/12 σκοπός της οποίας είναι η θέσπιση νομοθεσίας η οποία προνοεί ειδικές διατάξεις για την ανακούφιση οφειλετών ώστε σε συγκεκριμένες περιπτώσεις όπως θα ορίζονται ειδικά από τη νομοθεσία να αναστέλλεται οποιαδήποτε διαδικασία εκτέλεσης δικαστικών αποφάσεων εναντίον συγκεκριμένων οφειλετών για όσο διάστημα υπάρχει οικονομική κρίση.

 

Ειδικότερα, ανέφερε , η ΕΔΕΚ, προτείνει την αναστολή της διαδικασίας εκποίησης ακίνητης ιδιοκτησίας, πρώτης κατοικίας για ποσό που δεν υπερβαίνει τις 300.000 ευρώ ή εφόσον πρόκειται για οφειλή που δημιουργήθηκε για την χρηματοδότηση επιχείρησης ανεξαρτήτως ποσού, υπό τον όρο όμως ότι η επιχείρηση αυτή είναι βιώσιμη.

 

"Θεωρούμε σημαντικό το ότι υπάρχει σε εκκρεμότητα ακόμα η διαδικασία του Διαμεσολαβητή. Η Κεντρική Τράπεζα μας έχει πει ότι είναι παγοποιημένη η διαδικασία, ότι δεν έχει διοριστεί Επιτροπή παρόλο που είναι φορέας διαμεσολάβησης, εντούτοις αυτή την στιγμή έχουμε το διορισμό μόνο του διαμεσολαβητή χωρίς να υπάρχει ουσιαστικά η Επιτροπή η οποία θα αποτελεί τον φορέα» πρόσθεσε, αναφέροντας τέλος ότι «εκείνο το οποίο θέλουμε να γνωρίζουμε είναι ποιες θα είναι οι διαδικασίες, ποιες αρμοδιότητες, πως θα στελεχωθεί αυτός ο φορέας διότι για μας είναι πολύ σημαντικός αυτός ο τομέας όσον αφορά τις εκποιήσεις γιατί όπως ελέγχθηκε στην Επιτροπή αν δεν καταφέρει ο οφειλέτης να έρθει σε διακανονισμό με την βοήθεια του διαμεσολαβητή, το επόμενο βήμα είναι η νομική διαδικασία και η διαδικασία εκποίησης της πρώτης κατοικίας».