Του Κυριάκου Κυριακίδη
Η αναβάθμιση φέρνει την Κύπρο στην καλύτερη αξιολόγηση που είχε από τον αμερικανικό οίκο αξιολόγησης, από τις 21 Δεκεμβρίου 2012.
Στο αιτιολογικό, ο οίκος αναφέρει ότι οι άμεσοι κίνδυνοι για την αποπληρωμή του κυπριακού χρέους, φαίνεται να έχουν υποχωρήσει, ωστόσο και παρά την αναβάθμιση, οι Standard and Poor's θεωρούν πιθανή τη λήψη νέων μέτρων ή τη συνομολόγηση νέου μνημονίου.
Για να επανέλθει η Κύπρος σε επενδυτική βαθμίδα, θα πρέπει να υπάρξει περαιτέρω αναβάθμιση έξι βαθμίδων:
"Παρά το γεγονός ότι ο ρυθμός συρρίκνωσης της κυπριακής οικονομίας (5,5% σε ετήσια βάση το τρίτο τρίμηνο του 2013) υπήρξε ο πιο γρήγορος στην ευρωζώνη το 2013, η οικονομία συρρικνώνεται τώρα με πιο αργούς ρυθμούς από ότι προβλέπαμε τον Ιούλιο όταν προβλέπαμε ότι θα είχε συρρικνωθεί κατά 14% ετησίως μέχρι το 2016".
Η χρηματοπιστωτική σταθερότητα παραμένει ένας βασικός κίνδυνος, κατά τον οίκο. Θεωρεί ότι μόλις αρθούν τα περιοριστικά μέτρα, η σταθερότητα των καταθέσεων του ιδιωτικού τομέα θα είναι αβέβαιη, ενώ για την αναδιάρθρωση του τραπεζικού τομέα θεωρεί ότι θα επηρεάσει σημαντικά την οικονομία.
Ως τον μεγαλύτερο κίνδυνο για μη συμμόρφωση της κυβέρνησης με τους όρους της Τρόικας, θεωρεί το θέμα των ιδιωτικοποιήσεων:
"Λόγω της πολιτικής και λαϊκής αντίθεσης σε πωλήσεις κρατικών περιουσιακών στοιχείων, ο οίκος αναμένει ότι τα πρώτα βήματα προς την ιδιωτικοποίηση θα πυροδοτούσαν αντιπολίτευση, από τα «κατεστημένα συμφέροντα» στους τομείς αυτούς, απαιτώντας πιθανότατα αλλαγή στο σύνταγμα της Κύπρου".
Την ικανοποίησή του για την αναβάθμιση εξέφρασε με γραπτή δήλωση που εξέδωσε από το Βίλνιους της Λιθουανίας, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Αναστασιάδης:
"Η σημερινή αναβάθμιση από έναν εκ των αυστηρότερων οίκων αξιολόγησης, δεν αποτελεί παρά το αποτέλεσμα των οδυνηρών θυσιών του λαού μας, αλλά και της συνεπούς και αποφασιστικής πολιτικής που η Κυβέρνηση και οι πολιτικές δυνάμεις ακολούθησαν τους τελευταίους οκτώ μήνες. Εστω και αν εκφράζω την ικανοποίησή μου δεν θεωρώ πως είναι η ώρα για θριαμβολογίες, αλλά, σίγουρα, ανάλογα μηνύματα, ενισχύουν τη σταδιακή αποκατάσταση της εμπιστοσύνης προς την κυπριακή οικονομία".
Ικανοποίηση εκφράζουν και τα πολιτικά κόμματα.
Ο Εκπρόσωπος τύπου του Δημοκρατικού Συναγερμού Πρόδρομος Προδρόμου ανέφερε ότι πρόκειται για μικρό μεν, αλλά πολύ σημαντικό βήμα:
"Αυτή η αναβάθμιση δεν σημαίνει ότι έχουν εκλείψει οι κίνδυνοι για την οικονομίας μας, αλλά είναι ένα σημάδι ότι είμαστε στο σωστό δρόμο διόρθωσης και μεταρρυθμίσεων. Σημειώνοντας αυτή τη θετική εξέλιξη, επισημαίνουμε ταυτόχρονα ότι έχουμε ακόμα δρόμο μπροστά μας".
Ο Γενικός Γραμματέας του ΑΚΕΛ Αντρος Κυπριανού χαρακτήρισε θετικό, αλλά πάρα πολύ μικρό βήμα προς τα εμπρός την αξιολόγηση:
"Δεν πρέπει να καλλιεργήσει αυταπάτες στον κόσμο ότι είμαστε στα πρόθυρα του να επανέλθουμε στις αγορές. Είμαστε πάρα πολύ μακριά και θεωρώ πως όλα αυτά τα οδυνηρά μέτρα τα οποία έχουν ληφθεί σε καμιά περίπτωση δεν αντικατοπτρίζονται σε αυτό το αποτέλεσμα το οποίο είχαμε".
Χωρίς την τιμωρία των ενόχων της καταστροφής, δεν υπάρχει ούτε εξυγίανση των δημόσιων οικονομικών, ούτε ανάκαμψη δήλωσε ο Πρόεδρος του ΔΗΚΟ Μάριος Καρογιαν:
"Η αναβάθμιση της οικονομίας από τον οίκο αξιολόγησης Standard and Poor`s και η σταθεροποίηση των καταθέσεων στις κυπριακές τράπεζες, αποτελούν αδιάψευστους δείκτες μιας προόδου που πρέπει να συνεχισθεί απρόσκοπτα".
Ενώ ο Αναπληρωτής Πρόεδρος του Ευρωπαϊκου Κόμματος, Μιχάλης Γιωργάλλας, δήλωσε ότι η αναβάθμιση γεννά βάσιμες ελπίδες αισιοδοξίας:
"Επιβάλλεται να συνεχίσουμε να είμαστε προσεκτικοί γιατί οι κίνδυνοι παραμένουν πολύ σοβαροί και πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι για να αντιμετωπίσουμε τις απροσδόκητες καταστάσεις".
Και κατέληξε ότι τις πολιτικές δυνάμεις ενώνει ένας κοινός στόχος: Η ταχύτερη απεμπλοκή από το μνημόνιο και την Τρόικα.
Νωρίτερα σήμερα.
Ο διεθνής οίκος Standard & Poor`s αναβάθμισε την μακροπρόθεσμη πιστοληπτική αξιολόγηση της Κύπρου κατά μία βαθμίδα, στο Β-, από το CCC+, διατηρώντας σταθερές τις προοπτικές της κυπριακής οικονομίας. Επίσης ο οίκος αναβάθμισε την βραχυπρόθεσμη αξιολόγηση της Κύπρου από C σε B.
Πρόκειται για την πρώτη αναβάθμιση της κυπριακής οικονομίας από διεθνή οίκο από τον Νοέμβριο του 2010, όταν και πάλι ο οίκος Standard & Poor`s υποβάθμισε για πρώτη φορά την οικονομία της Κύπρου από το Α+ σε Α.
«Κατά την άποψή μας, οι άμεσοι κίνδυνοι για την εφαρμογή του προγράμματος της Κύπρου και ως εκ τούτου, για την πλήρη και έγκαιρη αποπληρωμή του χρέους, φαίνεται να έχουν υποχωρήσει. Ως εκ τούτου ανεβάζουμε την μακροπρόθεσμη και βραχυπρόθεσμη πιστοληπτική αξιολόγηση μας για την Κύπρος σε Β-/ B από CCC + / C.
Η σταθερή προοπτική αντικατοπτρίζει την άποψή μας για τους κινδύνους που παραμένουν μέχρι το τέλος της τριετούς εφαρμογής του προγράμματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (Τρόικα), οι οποίοι ωστόσο ισορροπούν με το περιθώριο ανόδου που βλέπουμε να υπάρχει για την κυπριακή οικονομία», αναφέρεται.
Ο οίκος αναμένει ακόμα ότι η κυπριακή κυβέρνηση - έχοντας ολοκληρώσει με επιτυχία τις δύο πρώτες αξιολογήσεις του προγράμματος της Τρόικας - θα συνεχίσει να συμμορφώνεται εγκαίρως με τις συστάσεις του προγράμματος. Το πρόγραμμα, αναφέρει, έχει βελτιώσει το χρέος της Κυβέρνησης (εκτός από το 6% του ΑΕΠ για το βραχυπρόθεσμο χρέος), η οποία καλύπτει τις δανειακές της ανάγκες έως τον Μάρτιο του 2016.
Ο Οίκος αναφέρεται στη συγχώνευση και ανακεφαλαιοποίηση των δύο μεγάλων Κυπριακών τραπεζών, σημειώνοντας ότι η νέα Τράπεζα Κύπρου έχει ανακτήσει πρόσβαση στην χρηματοδότηση από την ΕΚΤ, αν και εξακολουθεί να βασίζεται στον μηχανισμό έκτακτης παροχής ρευστότητας ELA της Κεντρικής Τράπεζας Κύπρου για περίπου το 45% του ΑΕΠ.
Όπως αναφέρεται, χάρη, εν μέρει, στην έγκαιρη ανταπόκριση της κυπριακής Κυβέρνησης, «πιστεύουμε τώρα ότι η συρρίκνωση της κυπριακής οικονομίας θα είναι λιγότερο σοβαρή απ’ ότι είχε αρχικά προβλεφθεί».
Συνεχίζοντας αναφέρει ότι «παρά το γεγονός ότι ο ρυθμός συρρίκνωσης της κυπριακής οικονομίας (5,5% σε ετήσια βάση το τρίτο τρίμηνο του 2013) υπήρξε ο πιο γρήγορος στην ευρωζώνη το 2013, η οικονομία συρρικνώνεται τώρα με πιο αργούς ρυθμούς απ’ ότι προβλέπαμε τον Ιούλιο (όταν προβλέπαμε ότι θα είχε συρρικνωθεί κατά 14% για το έτος)».
Για το λόγο αυτό, οι οίκος αναθεωρεί τις προβλέψεις του για συρρίκνωση του ΑΕΠ το 2013 και το 2014 σε -8% και -6%, αναφέροντας ωστόσο ότι παραμένει αβέβαιος για αυτές τις προβλέψεις.
Οι οικονομίες των πολιτών, υπηρεσίες και τουρισμός απέτρεψαν περαιτέρω συρρίκνωση
Σχετικά με τους παράγοντες που απέτρεψαν μια πιο σοβαρή συρρίκνωση, ο οίκος αναφέρεται στις οικονομίες των Κυπρίων οι οποίες στήριξαν την κατανάλωση, καθώς και στην ανθεκτικότητα που επέδειξαν οι τομές του τουρισμού και των επιχειρηματικών υπηρεσιών. Ωστόσο αναφέρει ότι οι παράγοντες αυτοί είναι εν μέρει προσωρινοί.
« Η ικανότητα του πληθυσμού της Κύπρου να προβαίνει σε αναλήψεις καταθέσεων για να υποστηρίξει περαιτέρω την κατανάλωση είναι περιορισμένη, ο εταιρικός δανεισμός είναι υψηλός, (περίπου 160% του ΑΕΠ), και η ανεργία συνεχίζει να αυξάνεται, την ώρα που και οι μισθοί περικόπτονται», αναφέρεται.
Ο οίκος αναμένει το χρέος της κυβέρνησης να κορυφωθεί σε περίπου 135% του ΑΕΠ στο τέλος του 2016. Μέχρι τότε, αναφέρεται, λίγο λιγότερο από το ένα τρίτο του δημόσιου χρέους της Κύπρου(πλην των εντόκων γραμματίων) θα είναι εμπορικό χρέος.
Η μικρή οικονομία της Κύπρου, θεωρείται από τον οίκο ως σχετικά ελαστική και αναφέρει ότι υπάρχουν ενδείξεις ότι οι εξαγωγές επιχειρηματικών υπηρεσιών παραμένουν σχετικά σταθερές, παρά το κούρεμα των μη – ασφαλισμένων καταθέσεων στις μεγάλες τράπεζες.
