Του Σωκράτη Ιωακείμ
Σωρεία αλλαγών πρέπει να γίνουν για εξυγίανση του τραπεζικού τομέα, ώστε να αποτραπούν καταστάσεις όπως οι σημερινές, με βάση τις εισηγήσεις, που, σύμφωνα με πληροφορίες του ΑΝΤΕΝΝΑ, περιλαμβάνει η ενδιάμεση έκθεση της ανεξάρτητης επιτροπής για το μέλλον του τραπεζικού τομέα.
Η έκθεση, όπως ανέφερε ενώπιον της Επιτροπής Οικονομικών της Βουλής ο Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας, Πανίκος Δημητριάδης, αναμένεται να δοθεί στη δημοσιότητα στις 26 ή το αργότερο 27 Ιουνίου.
Την επιτροπή είχε διορίσει η Κεντρική Τράπεζα τον περασμένο Νοέμβριο, προκειμένου να προβεί σε εισηγήσεις για τρόπους ενίσχυσης της ανάπτυξης, της ανταγωνιστικότητας και της σταθερότητας του τραπεζικού τομέα.
Της Επιτροπής προεδρεύει ο David Lascelles, με εμπειρία στην ανάλυση του τραπεζικού τομέα για περισσότερο από τριάντα χρόνια, και μετέχουν ο διεθνής εμπειρογνώμονας David Green, ο πρώην Πρόεδρος της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς Γιώργος Χαραλάμπους, και ο Pierre de Weck Ανώτερος Τραπεζίτης στην Ελβετία.
Σύμφωνα με πηγές προσκείμενες στην Επιτροπή, στην έκθεση περιλαμβάνονται εισηγήσεις για σωρεία αλλαγών στην εταιρική διακυβέρνηση των εμπορικών τραπεζών και της Κεντρικής Τράπεζας και παράλληλα σημαντικές αλλαγές στη λειτουργία των Συνεργατικών Πιστωτικών Ιδρυμάτων.
Οι συντάκτες της έκθεσης απορρίπτουν την άποψη ότι ο τομέας των διεθνών συναλλαγών φέρει την ευθύνη για την κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει ο κυπριακός χρηματοπιστωτικός τομέας, ενώ δεν θεωρούν ότι υπάρχει λογική πάνω στην οποία να στηρίζεται το μέγεθος του τραπεζικού τομέα σε μια χώρα, το οποίο, σύμφωνα με την Τρόικα, για την Κύπρο πρέπει να είναι στο 350% του κυπριακού Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος.
Η Επιτροπή επισημαίνει ακόμη την ανάγκη επαναδραστηριοποίησης των κυπριακών τραπεζών στο εξωτερικό με μικρότερο ωστόσο δίκτυο υποκαταστημάτων ώστε να μην επαναληφθούν τα λάθη του παρελθόντος.
Στην έκθεση θα περιλαμβάνονται, επίσης, εισηγήσεις για:
- Μείωση του συστημικού κινδύνου και ηθικού κινδύνου στον τραπεζικό τομέα
- Μείωση των πιθανοτήτων και των επιπτώσεων της πτώχευσης τραπεζών, περιλαμβανομένου τους κόστους για τους φορολογούμενους
- Διασφάλιση του ανταγωνισμού και των επιλογών των καταναλωτών, έτσι ώστε οι ανάγκες των πελατών των τραπεζών (ιδιώτες και επιχειρήσεις) να εξυπηρετούνται αποτελεσματικά
Τέλος η προκαταρκτική έκθεση καταγράφει και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα ο κυπριακός τραπεζικός τομέας και προβαίνει σε συστάσεις προς την Κεντρική Τράπεζα, σχετικά με τους τρόπους ενίσχυσης της ανάπτυξης, της ανταγωνιστικότητας και της σταθερότητας του τομέα, έτσι ώστε να ωφεληθεί η κυπριακή οικονομία σε μακροπρόθεσμη βάση.
Η τελική έκθεση αναμένεται να παραδοθεί τον Νοέμβριο του 2013.
Μιλώντας ενώπιον της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών, η οποία συζητούσε πρόταση νόμου για τροποποίηση του νόμου της Κεντρικής Τράπεζας, ο κ. Δημητριάδης είπε ότι στην έκθεση της ανεξάρτητης Επιτροπής, η οποία θα δημοσιοποιηθεί για να δοθεί η ευκαιρία στους ενδιαφερόμενους να εκφράσουν τις απόψεις τους, θα υπάρχουν μεταξύ άλλων, εισηγήσεις για βελτίωση της εταιρικής διακυβέρνησης της ΚΤ.
Επίσης, ο κ. Δημητριάδης εξέφρασε την ανάγκη όπως η ΚΤ και το ΥΠΟΙΚ ενεργούν ως ενιαία Αρχή Εξυγίανσης και όχι ως δύο ξεχωριστές και παράλληλες αρχές, προσθέτοντας ότι «αυτό προϋποθέτει τη σύσταση ενιαίας μονάδας εξυγίανσης, στελεχωμένη με ίσο αριθμό λειτουργών από τις δύο Αρχές με απόσπαση και με συγκεκριμένα καθήκοντα και αρμοδιότητες».
Αναφέροντας ότι η ΚΤ «δεν έχει δει ακόμη τους λειτουργούς του ΥΠΟΙΚ» που συμμετέχουν στην Επιτροπή που έχει δημιουργηθεί για τα περιοριστικά μέτρα, ο κ. Δημητριάδης έθεσε θέμα περιορισμένο ανθρώπινου δυναμικού της ΚΤ για να διεκπεραιώσει τα πολλά καθήκοντα που τις έχουν ανατεθεί.
«Έχουμε αναλάβει πολλές επιπρόσθετες αρμοδιότητες, έχουμε χάσει πάρα πολύ προσωπικό τους τελευταίους μήνες λόγω πρόωρων αφυπηρετήσεων και είναι πολύ δύσκολο για μας να διεκπεραιώνουμε όλα αυτά τα πράγματα χωρίς προσωπικό», ανέφερε, προσθέτοντας ότι αν θα γίνει αυτή η αλλαγή «αναμένουμε ότι θα υπάρξει και η βοήθεια από το ΥΠΟΙΚ».
Ανέφερε ότι «κύρια αποστολή της Ενιαίας Μονάδας Εξυγίανσης θα είναι η παρακολούθηση των μέτρων εξυγίανσης και η επίλυση τυχόν προβλημάτων» και πρόσθεσε ότι αυτή η Μονάδα «μπορεί να λειτουργεί κάτω από την ΚΤ» στην οποία έχει συσταθεί ήδη και λειτουργεί τέτοια Μονάδα, την οποία απαρτίζουν, όπως είπε, έξι λειτουργοί (από την εποπτεία) οι οποίοι, ωστόσο, δεν προλαβαίνουν την εργασία γιατί πέρα των άλλων «πρέπει να πηγαίνουν και στα δικαστήρια», όπου «υπάρχουν χιλιάδες υποθέσεις».
Ανέφερε επίσης ότι η Μονάδα θα απευθύνεται απευθείας στον ΥΠΟΙΚ και στον Διοικητή της ΚΤ.
Στο σημείο αυτό ο εκπρόσωπος του ΥΠΟΙΚ Ανδρέας Τρόκκος ανέφερε ενώπιον της Επιτροπής ότι το ΥΠΟΙΚ δεν διαθέτει επιπλέον προσωπικό για να συμμετέχει στη Μονάδα που θα δημιουργηθεί και σημείωσε ότι το Υπουργείο έχει μόνο τέσσερα άτομα για αυτά τα θέματα τα οποία ασχολούνται, μεταξύ άλλων, με την εναρμόνιση, περιοριστικά μέτρα και το μνημόνιο.
Ο Πρόεδρος του ΔΗΣΥ Αβέρωφ Νεοφύτου είπε ότι αυτά είναι «προφάσεις εν αμαρτία του ΥΠΟΙΚ» και διερωτήθηκε κατά πόσον το ΥΠΟΙΚ δεν μπορεί να προσλάβει δύο άτομα με εξειδικευμένες γνώσεις, τη στιγμή που τα τελευταία χρόνια γινόταν τόσες προσλήψεις με διάφορους τρόπους.
Σε δηλώσεις, μετά τη συνεδρία της Επιτροπής, ο Πρόεδρος της Επιτροπής Νικόλας Παπαδόπουλος είπε ότι «είναι ξεκάθαρο ότι δεν μπορεί να αλλάξει ο νόμος σε ό,τι αφορά την Τράπεζα Κύπρου γιατί ήδη βρισκόμαστε στη διαδικασία εξυγίανσης», προσθέτοντας ότι η σχετική νομοθεσία θα πρέπει να διαμορφωθεί έτσι ώστε σε περίπτωση που θα χρειαστεί να χρησιμοποιήσουμε τη συγκεκριμένη νομοθεσία για εξυγίανση άλλου πιστωτικού ιδρύματος στο μέλλον να μην έχουμε να αντιμετωπίσουμε την ίδια καθυστέρηση που διαπιστώθηκε στην περίπτωση της Τράπεζας Κύπρου».
«Η καθυστέρηση στην εξυγίανση της Τράπεζας Κύπρου δεν μπορεί να συνεχιστεί» και «η ΚΤ ως Αρχή Εξυγίανσης να τηρήσει τις δεσμεύσεις να ολοκληρωθεί η διαδικασία εκτίμησης των περιουσιακών στοιχείων της Λαϊκής Τράπεζας, να ετοιμαστεί η σχετική έκθεση από τον εκτιμητή μέχρι τις 16 Ιουλίου και σε δύο εβδομάδες να έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία», πρόσθεσε.
Ανέφερε ότι οι εισηγήσεις του ΥΠΟΙΚ για συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα σε ό,τι αφορά το διορισμό ανεξάρτητου εκτιμητή, την ολοκλήρωση της διαδικασίας εκτίμησης των περιουσιακών στοιχείων και την ετοιμασία σχετικής έκθεσης είναι εύλογες και ελπίζουμε» όπως είπε, «ότι θα έχουμε ένα κείμενο που θα συμφωνήσουν όλες οι πλευρές» για να ψηφιστεί σύντομα σε νόμο.
Ο κ. Παπαδόπουλος χαρακτήρισε θετικό το γεγονός ότι ο Διοικητής της ΚΤ ανέφερε στην Επιτροπή ότι «δεν έχει κανέναν απολύτως πρόβλημα να περιλαμβάνεται και ο ΥΠΟΙΚ ως ισότιμο μέλος στη διαδικασία εξυγίανσης».
Ανέφερε επίσης ότι σε καμιά άλλη χώρα δεν διαπιστώνεται το φαινόμενο να υπάρχει μόνο ένα άτομο ως υπόλογο σε ό,τι αφορά τις διαδικασίες εξυγίανσης.
Θέση του ΔΗΣΥ, σύμφωνα με το Βουλευτή του κόμματος Πρόδρομο Προδρόμου, είναι ότι οι προωθούμενες νομοθεσίες για τη διακυβέρνηση της ΚΤ και τη διαχείριση διαδικασίας εξυγίανσης και αναδιάρθρωσης τραπεζών είναι πολύ σημαντικές και οι προτάσεις νόμου πρέπει να οδηγηθούν το συντομότερο δυνατό σε ψήφιση, επειδή, όπως είπε, έχουν ήδη ενσωματωθεί οι απόψεις της ΕΚΤ, ιδιαίτερα για τη διακυβέρνηση της ΚΤΚ.
Ο κ. Προδρόμου ανέφερε ότι η ΚΤ θα αποκτήσει αποτελεσματικότερο ΔΣ, οι αποφάσεις θα είναι πιο συλλογικές και αυτό θα είναι ωφέλιμο, αφού θα υπάρξει και διαδικασία εσωτερικού ελέγχου.
Σε παρατήρηση ότι ο Διοικητής δεν θεωρεί ότι έχουν ενσωματωθεί οι παρατηρήσεις της ΕΚΤ, ο βουλευτής ΔΗΣΥ είπε ότι στη διαδικασία ψήφισης στην Ολομέλεια θα κληθούν να αποφασίσουν οι 56 βουλευτές και πρόσθεσε ότι αναμενόμενη θέσπιση πανευρωπαϊκής τραπεζικής εποπτείας, που είναι άδηλο πότε και πως θα λειτουργήσει, δεν είναι καθόλου λόγος για να μη νομοθετήσει η Βουλή της Κύπρου φροντίζοντας να έχει όσο το δυνατό καλύτερη εποπτεία. «Όταν και αν υπάρξουν αλλαγές σε ευρωπαϊκό επίπεδο η Κύπρος θα σπεύσει να εναρμονιστεί», συμπλήρωσε.
Επανέλαβε ότι οι διαφοροποιήσεις που χρειάζονταν για να ληφθεί υπόψη η γνώμη της ΕΚΤ έχουν γίνει.
Κληθείς να σχολιάσει την άποψη του ΑΚΕΛ ότι η Επιτροπή σήμερα ήταν απαξιωτική και επιθετική προς τον Διοικητή, απάντησε ότι «ο ρόλος των πολιτικών κομμάτων δεν είναι να γίνονται εκπρόσωποι ανεξάρτητων θεσμών και αξιωματούχων της πολιτείας». Πρόσθεσε πως «ο τρόπος που πολιτεύεται το ΑΚΕΛ τις τελευταίες ημέρες δείχνει ότι έχει αναλάβει ρόλο εκπροσώπου Τύπου του Διοικητή της ΚΤ».
Ο βουλευτής των Οικολόγων Γιώργος Περδίκης είπε ότι σε σχέση με τις προτάσεις νόμου που έχουν καταθέσει οι Οικολόγοι με τον ΔΗΣΥ για την εκδημοκρατικοποίηση της λειτουργίας της ΚΤ και την επιτάχυνση της διαδικασίας εξυγίανσης των τραπεζών «οι θέσεις της ΚΤ και του Διοικητή δεν βοηθούν σε κατάληξη μιας συναινετικής πρότασης» και ότι «οι ενστάσεις της ΚΤ είναι εκ του πονηρού».
Αναμένουμε, όπως ανέφερε, από το ΥΠΟΙΚ να δώσεις συγκεκριμένες προτάσεις.
Εξέφρασε έντονη ανησυχία για την πορεία της εξυγίανσης της Τράπεζας Κύπρου, διαδικασία που, όπως είπε, παρατραβά, κι αυτό είναι ευθύνη τόσο της ΚΤ όσο και του Υπουργείου Οικονομικών, προσθέτοντας πως η στάση της ΚΤ δεν είναι βοηθητική και ότι η Βουλή πρέπει να δείξει περισσότερη αποφασιστικότητα.
«Πρέπει να προχωρήσει ο εκδημοκρατισμός και ο πλουραλισμός στην ΚΤ το συντομότερο και πρέπει η Βουλή να ψηφίσει την πρόταση. Πολλά έχουμε υποστεί από την αυθαιρεσία και την αλαζονεία του Κεντρικού Τραπεζίτη. Ό,τι μπορεί να περισωθεί είναι ευθύνη της Βουλή να το περισώσει» ανέφερε.
