Σε συνέχεια της ακύρωσης εκ μέρους του Συνταγματικού Δικαστηρίου πολλών από τα μέτρα λιτότητας που είχαν εγγραφεί στον προϋπολογισμό του κράτους για το 2013, «η τρόικα θα πραγματοποιήσει μία εμβόλιμη επίσκεψη στην Πορτογαλία», ανακοίνωσε το γραφείο Τύπου του υπουργού Οικονομικών Βίτορ Γκάσπαρ. «Η παρουσίαση των δημοσιονομικών εξοικονομήσεων για το 2014 αποτελεί το προαπαιτούμενο για την εκταμίευση της επόμενης δόσης» των δύο δισεκ. ευρώ, από το σύνολο των 78 δισεκ. ευρώ του δανείου που έχει συμφωνηθεί να χορηγηθεί στη χώρα, επισημαίνει το υπουργείο.
Η έκτακτη επίσκεψη της τρόικας αναμένεται να πραγματοποιηθεί εντός των προσεχών εβδομάδων, υποστήριξε άλλη κυβερνητική πηγή. Η επόμενη προγραμματισμένη επίσκεψη του κλιμακίου της τρόικας αναμενόταν να γίνει τον Μάιο.
Κατόπιν του τακτικού τριμηνιαίου ελέγχου της πορτογαλικής οικονομίας από το κλιμάκιο της τρόικας τον περασμένο μήνα, η Λισαβόνα ήδη έχει δεσμευθεί να φέρει εις πέρας άλλο ένα σχέδιο περικοπών των δημοσίων δαπανών της, προκειμένου να εξοικονομηθούν περίπου 4 δισεκ. ευρώ έως το 2015. Χθες, μετά τις ανατρεπτικές εξελίξεις για την πορεία του προγράμματος λιτότητας που σηματοδότησε η απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κάλεσε τη Λισαβόνα να τηρήσει στο έπακρο τους δημοσιονομικούς στόχους, ενώ ο πρωθυπουργός Πέντρου Πάσους Κουέλιου διεμήνυσε πως η πορεία των περικοπών θα τηρηθεί χάρις στις μειώσεις στους προϋπολογισμούς τομέων όπως η Υγεία, η Εκπαίδευση και η Κοινωνική Πρόνοια.
Μολονότι οι μισθοί των δημοσίων υπαλλήλων έχουν μειωθεί περισσότερο σε σχέση με εκείνους του ιδιωτικού τομέα, εξακολουθούν να κερδίζουν κατά μέσο όρο τα διπλάσια. Ταυτόχρονα, όλοι οι Πορτογάλοι αντιμετωπίζουν από τις αρχές του έτους τη μεγαλύτερη αύξηση στη φορολογία που έχει γίνει εδώ και δεκαετίας και πολλοί οικονομολόγοι πιστεύουν ότι η λήψη και άλλων μέτρων λιτότητας θα παρατείνει και θα βαθύνει την κρίση. "Η απόφαση με ανησυχεί. Οι δημόσιοι υπάλληλοι επωφελούνται, όχι όμως ο ιδιωτικός τομέας. Η κυβέρνηση πρέπει να κόψει από το δημόσιο τομέα", υποστήριξε μια 39χρονη άνεργη γραμματέας ενώ ο Ζοζέ Μανουέλ, οδηγός ταξί στη Λισαβόνα, θεωρεί ότι το αποτέλεσμα θα είναι "να γίνει χειρότερη η ζωή όλων".
Ο πολιτικός επιστήμων Βιριάτο Σορομένιου Μάρκες είπε ότι οι περικοπές δεν αναμένεται να προκαλέσουν νέα συνταγματικά προβλήματα προς το παρόν. Όμως "θα προκαλέσουν προβλήματα στο επίπεδο ζωής των πολιτών, που είναι ήδη πολύ χαμηλό", υποστήριξε. Στα σχέδια της κυβέρνηση είναι να γίνουν περικοπές σε τομείς όμως το σύστημα υγείας, οι συντάξεις και η εκπαίδευση. "Θα πρέπει να βρουν λύσεις που δεν έρχονται σε σύγκρουση με τη δικαστική απόφαση αλλά νομίζω ότι είναι δυνατόν να εφαρμοστούν περικοπές ακόμη και στο σύστημα υγείας χωρίς να υπάρξει δικαστικό κώλυμα", πρόσθεσε ο Μάρκες.
Οι αναλυτές επισημαίνουν ότι ένα πιθανό μέτρο που θα μπορούσε να βοηθήσει στην εξοικονόμηση πολλών εκατομμυρίων ευρώ είναι το πάγωμα των επενδύσεων στα νοσοκομεία. Θα μπορούσε επίσης να αυξηθεί το ποσοστό των ιατρικών δαπανών που καταβάλουν οι ασθενείς. "Η τρύπα στον προϋπολογισμό είναι αρκετά μεγάλη αλλά όχι και αδύνατον να κλειστεί με άλλα μέτρα", ανέφεραν αναλυτές της Citi προσθέτοντας όμως ότι η δικαστική απόφαση ενδέχεται να καθυστερήσει την έκδοση ενός νέου 10ετούς ομολόγου.
Ορισμένοι οικονομολόγοι υποστηρίζουν ότι η εφαρμογή περικοπών είναι προτιμότερη λύση από την αύξηση των φόρων. "Με ανησυχούσε πραγματικά η επιμονή τους για αύξηση της φορολόγησης. Ενδεχομένως είναι θετική εξέλιξη, μακροοικονομικά, ότι θα κάνουν περικοπές δαπανών", είπε ο Ζιλ Μόετς, οικονομολόγος στην Deutsche Bank του Λονδίνου, προσθέτοντας ότι δεν αναμένει καθυστερήσεις στην εκταμίευση των δόσεων του δανείου της Πορτογαλίας.
Τη διαβεβαίωση της Πορτογαλικής κυβέρνησης ότι σκοπεύει να λάβει νέα μέτρα λιτότητας σε συνεννόηση με τους διεθνείς πιστωτές σε αντικατάσταση των μέτρων που κρίθηκαν αντισυνταγματικά χαιρέτισε, παράλληλα, το γερμανικό υπουργείο Οικονομικών. «Είναι καλό ότι η πορτογαλική κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι παραμένει προσηλωμένη στους στόχους του προγράμματος, δεν μπορούμε παρά να το καλωσορίσουμε», δήλωσε ο εκπρόσωπος του Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, Μάρτιν Κοτχάους και πρόσθεσε ότι η Πορτογαλία πρέπει να αποφύγει να χάσει ξανά την εμπιστοσύνη των διεθνών αγορών. Επισήμανε ωστόσο ότι η χώρα «έχει προχωρήσει πολύ, σε ένα πραγματικά δύσκολο μονοπάτι».
Ερωτηθείς σχετικά ο Σάιμον Ο' Κόνορ, εκπρόσωπος του Επιτρόπου Οικονομίας Όλι Ρεν, εξέφρασε την εμπιστοσύνη της Επιτροπής στην κυβέρνηση της Πορτογαλίας. Ο κ. Ο' Κόνορ σημείωσε ότι η Πορτογαλία πρέπει να προσδιορίσει σύντομα τα αναγκαία μέτρα για την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων το 2013, υπενθυμίζοντας ότι στόχος για φέτος είναι το έλλειμμα της χώρας να μειωθεί στο 5,5% του ΑΕΠ. Συνεχίζοντας, ο εκπρόσωπος της Επιτροπής σημείωσε ότι τυχόν αποκλίσεις από τους στόχους του προγράμματος θα υπονόμευαν τις προσπάθειες που έχει καταβάλει έως τώρα ο πορτογαλικός λαός.
