Τηλεόραση Ραδιόφωνο Podcasts

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας τόνισε ότι συνεχίζει να δίνει μάχη προκειμένου να διαφοροποιηθούν οι αποφάσεις του Γιουρογκρουπ τις επόμενες ώρες και να περιοριστούν οι επιπτώσεις ιδιαίτερα στους μικροκαταθέτες.

Όπως είπε σε όσους διατηρήσουν τις καταθέσεις τους σε κυπριακές τράπεζες για περίοδο δύο ετών θα προσφερθούν κρατικά ομόλογα συνδεδεμένα με τα μελλονικά έσοδα από το φυσικό αέριο. Η αξία των ομολόγων όπως είπε θα αντιστοιχεί με το ήμισυ της αξίας της συνεισφοράς των καταθετών στο πακέτο βοήθειας προς την Κύπρο.

Αναλύοντας τους λόγους που τον οδήγησαν να δεχτεί την απόφαση, διαβεβαίωσε ότι η όποια συνεισφορά των καταθετών δεν αποτελεί οριστική απώλεια αφού ως αντάλλαγμα θα τους δοθούν μετοχές των υπό κρίση κυπριακών τραπεζών για το σύνολο των απωλειών τους. Είπε επίσης ότι η προτεινόμενη συνεισφορά των καταθετών θα γίνει μια και μόνη φορά και περιορίζεται στο εισόδημα των επιτοκίων που δεν υπερβαίνει τα δύο χρόνια.

Μέσα απο αυτή την πρόταση είπε ο Πρόεδρος διασφαλίζεται οριστικά και αμετάκλητα η βιωσιμότητα του δημόσιου χρέους, απαλλάσονται οι μελλοντικές γενιές από τα δικά μας λάθη, και αποφεύγεται ο φαύλος κύκλος ενός δεύτερου μνημονίου.

Αυτούσιο το Διάγγελμα του Προέδρου της Δημοκρατίας

Συμπατριώτισσες και συμπατριώτες,

Πριν από 15 μέρες μου αναθέσατε την ηγεσία της χώρας. Αναλαμβάνοντας τα καθήκοντα μου σας υποσχέθηκα ότι θα πράξω τα πάντα προκειμένου να αντιμετωπίσω τη βαθειά οικονομική κρίση στην οποία η πατρίδα μας οδηγήθηκε. Ταυτόχρονα είχα δεσμευτεί πως με συνέπεια και με τη γλώσσα της αλήθειας, όπως έμαθα και με ξέρετε, θα απευθύνομαι σε σας χωρίς τη δειλία του πολιτικού κόστους.

Την ίδια ώρα το σύνολο των πολιτών και ο καθένας ξεχωριστά γνωρίζουν πως η Κύπρος βρίσκεται σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Ζούμε τις πιο τραγικές στιγμές από το 1974. Γνωρίζετε ότι έχουμε παραλάβει ένα κράτος υπό χρεοκοπία.

 Το πώς και ποιοι οδήγησαν την πατρίδα μας σε αυτή τη δεινή θέση δεν είναι του παρόντος. Δεν είναι στις προθέσεις μου, αντί της επικέντρωσης της προσοχής στο πώς αντιμετωπίζουμε την κρίση, να μπούμε αυτή τη στιγμή σε μια αχρείαστη αντιπαράθεση για το ποιος και πόση φέρει ευθύνη για τη σημερινή κατάσταση.

 Με αίσθημα απόλυτης ευθύνης θεωρώ υποχρέωση μου να σας ενημερώσω για την τελευταία συνεδρία του Eurogroup και με απόλυτη ειλικρίνεια να παραθέσω τις πραγματικές επιλογές που τέθηκαν ενώπιον μας στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.

 Η πρώτη επιλογή ήταν αυτή που θα οδηγούσε σε άτακτη χρεοκοπία ως αποτέλεσμα της απόφασης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας να διακόψει αμέσως την παροχή της έκτακτης βοήθειας που θα διατηρούσε τη  ρευστότητα των δύο μεγάλων τραπεζών.

 Πρέπει εδώ να θυμίσω ότι τον Δεκέμβριο, στο διάγγελμα του για την αποδοχή του μνημονίου, ο τέως πρόεδρος κ. Χριστόφιας, είπε ότι «θα ήταν ανεύθυνο και εγκληματικό για τον τόπο και το λαό» να αφεθούν οι τράπεζες να καταρρεύσουν, διότι «θα συμπαρέσυρε στην καταστροφή ολόκληρη την οικονομία και θα έφερνε απερίγραπτη δυστυχία σε χιλιάδες οικογένειες απλών ανθρώπων».

 Η δεύτερη, είναι η επιλογή μιας πολύ δύσκολης αλλά ελεγχόμενης  και διαχειρίσιμης κατάστασης που θα οδηγήσει τελικά στη σταθεροποίηση της οικονομίας και στην ανάκαμψη.

 Δεν είναι πρόθεση μου να ωραιοποιήσω τις αποφάσεις που έχουν ληφθεί γιατί δεν παραγνωρίζω τις δυσκολίες και τους ενδεχόμενους κινδύνους που θα αντιμετωπίσουμε.

 Είναι όμως με αίσθημα ιστορικής ευθύνης που έλαβα μιαν απόφαση. Έστω κι αν είχα κάθετες διαφωνίες με συγκεκριμένες πρόνοιες. Έπρεπε να αποφασίσω ποια εκ των δύο θα προκαλούσε τις ολιγότερο οδυνηρές επιπτώσεις και θα διασφάλιζε τις προοπτικές της διάσωσης της κυπριακής οικονομίας.

 Η επιλογή της άτακτης χρεοκοπίας θα είχε τις ακόλουθες συνέπειες:

 Θα τερματιζόταν αμέσως η λειτουργία μιας τράπεζας. Στη συνέχεια θα ανέστελλε τη λειτουργία της η άλλη των μεγάλων τραπεζών και τελικά θα οδηγούμασταν στην κατάρρευση του τραπεζικού τομέα.

Ως επακόλουθο, οι καταθέτες θα έχαναν την άμεση πρόσβαση τους στις καταθέσεις τους, ενώ μεγάλος αριθμός καταθετών θα υποβαλλόταν σε σημαντικές ζημιές.

Χιλιάδες μικρομεσαίες και άλλες επιχειρήσεις θα κινδύνευαν να οδηγηθούν στη χρεοκοπία.

Εξίσου όμως σημαντικό, θα ήταν η άμεση απώλεια χιλιάδων θέσεων εργασίας του τραπεζικού τομέα. Δεν θα μπορούσα επίσης να παραγνωρίσω τις συνεπακόλουθες απώλειες χιλιάδων άλλων θέσεων εργασίας συνδεδεμένες με τις τραπεζικές δραστηριότητες.

Αποκορύφωμα της άτακτης χρεοκοπίας θα ήταν ο ενδεχόμενος εξαναγκασμός μας σε έξοδο από το ευρώ. Ανάλογη εξέλιξη δεν μπορούσε παρά να οδηγήσει σε μια σημαντική υποτίμηση του νομίσματός μας και του εθνικού μας πλούτου, με όλα όσα αυτό συνεπάγεται.

Συμπατριώτισσες, συμπατριώτες

 Μπροστά στα πιο πάνω είχα να επιλέξω μεταξύ της επιμονής στην ξεκάθαρη δέσμευση μου ότι δεν θα δεχτώ με κανένα τρόπο την απομείωση των καταθέσεων ή μιας πορείας που θα οδηγούσε σε οδυνηρότερες για τους καταθέτες αλλά και για την οικονομία του τόπου συνέπειες.

Θέλω να διαβεβαιώσω ότι η πίστη μου στα όσα διακήρυττα ήταν απόλυτα ειλικρινής και ήταν αυτό που διεκδίκησα και έδωσα μάχη μέχρι τέλους. Ανέλαβα και αναλαμβάνω τις ευθύνες μου. Η λύση στην οποία καταλήξαμε δεν είναι σίγουρα αυτή που θέλαμε, όμως είναι η λιγότερο επώδυνη υπό τις περιστάσεις διότι πάνω απ όλα αφήνει στα δικά μας χέρια τη διαχείριση της οικονομίας μας.

Στην απόφαση μου προσμέτρησε, πέραν των αρνητικών συνεπειών που  έχω ήδη επισημάνει, και μια σειρά άλλων λόγων, όπως:

1) Η προτεινόμενη συνεισφορά των καταθετών περιορίζεται στο εισόδημα των επιτοκίων που δεν υπερβαίνει τα δύο χρόνια.

2) Πιο σημαντικό είναι  το γεγονός ότι η όποια συνεισφορά θα γίνει μία και μόνη φορά, αφού μέσα από την πρόταση αυτή διασφαλίζεται οριστικά και αμετάκλητα η βιωσιμότητα του δημόσιου χρέους. Πέραν τούτου οι μελλοντικές γενεές απαλλάσσονται από τα δικά μας λάθη.

3) Η όποια συνεισφορά δεν αποτελεί οριστική απώλεια για τους καταθέτες, αφού ως αντάλλαγμα θα τους παραχωρηθούν αμέσως μετοχές των υπό κρίση τραπεζών για το σύνολο των απωλειών τους.

4) Το κράτος, αναγνωρίζοντας τις υποχρεώσεις του θα προσφέρει σε όσους διατηρήσουν τις καταθέσεις τους για περίοδο δύο χρόνων το ήμισυ της αξίας της συνεισφοράς τους με ομόλογα,  συνδεδεμένα με τα μελλοντικά κρατικά έσοδα από το φυσικό αέριο.

5) Μέσα από την ίδια απόφαση διασώζονται τα ταμεία πρόνοιας και συντάξεων και αποτρέπεται η λήψη άλλων σκληρών μέτρων όπως οι μειώσεις μισθών και συντάξεων αλλά και ο φόρος στις χρηματοπιστωτικές συναλλαγές που τέθηκαν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

6) Το πιο σημαντικό είναι ότι αποφεύγουμε ένα φαύλο κύκλο ενός δεύτερου μνημονίου.

Συμπατριώτισσες και συμπατριώτες,

Συμμερίζομαι απόλυτα τα δυσάρεστα αισθήματα που προκαλεί μια δύσκολη και οδυνηρή απόφαση. Γι αυτό και συνεχίζω να δίνω τη μάχη προκειμένου οι αποφάσεις του Eurogroup να διαφοροποιηθούν τις επόμενες ώρες έτσι που να περιοριστούν οι επιπτώσεις στους μικροκαταθέτες.

Είναι προφανές πως η πιο ανώδυνη επιλογή για μένα θα ήταν η πιο οδυνηρή για τον τόπο και το λαό. Επέλεξα την πιο οδυνηρή για τον ίδιο αναλαμβάνοντας το πολιτικό κόστος, για να περιορίσω στο μέγιστο δυνατό βαθμό τις συνέπειες στην οικονομία και στους συμπολίτες μας.

Η δική μου βεβαίως απόφαση, για να έχει τα προσδοκώμενα αποτελέσματα, απαιτεί την έγκριση της Βουλής. Γι αυτό απευθύνω έκκληση στα κοινοβουλευτικά κόμματα την απόφαση των οποίων θα σεβαστώ πλήρως, να αποφασίσουν με γνώμονα το καλώς νοούμενο συμφέρον των πολιτών και της πατρίδας.

Ελπίζω ότι όλοι μαζί, με βάση τα δεδομένα όπως διαμορφώθηκαν, θα πάρουμε τις σοφότερες αποφάσεις.

 Ο δρόμος μας δεν είναι εύκολος. Έχω όμως απόλυτη εμπιστοσύνη στο πείσμα, την εργατικότητα και την αποφασιστικότητα του κυπριακού ελληνισμού. Με συλλογικές και υπεύθυνες αποφάσεις είμαι βέβαιος πως θα τα καταφέρουμε. 

 Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Αναστασιάδης, σε χθεσινή του δήλωση αναφέρει ότι η λύση που επιλέγηκε μπορεί να είναι επώδυνη, όμως ήταν η μοναδική που θα μας επιτρέψει να συνεχίσουμε τη ζωή μας χωρίς περιπέτειες. Είναι μια απόφαση που οδηγεί στην ιστορική και οριστική διάσωση της οικονομίας μας.

Ο Πρόεδρος Αναστασιάδης σημειώνει ότι με την έκτακτη σύγκληση του Eurogroup τέθηκε το δίλημμα την Τρίτη 19 Μαρτίου να επιλεγεί το καταστροφικό σενάριο της άτακτης χρεοκοπίας είτε το σενάριο μιας επώδυνη, αλλά ελεγχόμενης διαχείρισης της κρίσης.

 «Είναι καλά γνωστό ότι η βαθιά οικονομική κρίση και η κατάσταση έκτακτης ανάγκης στην οποία περιήλθαμε ως χώρα δεν προέκυψε τις τελευταίες 15 μέρες, που αναλάβαμε τη διακυβέρνηση του τόπου», αναφέρει στη δήλωσή του ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας και σημειώνει ότι «η ίδια έκτακτη ανάγκη και η κρισιμότητα των στιγμών δεν μου επιτρέπουν, όπως και δεν επιτρέπουν σε κανένα, να μπούμε στη λογική της επίρριψης ευθυνών».
 
Με την έκτακτη σύγκληση του Eurogroup, προσθέτει, βρεθήκαμε αντιμέτωποι με προηλειμμένες αποφάσεις και τετελεσμένα τα οποία μας έθεταν ενώπιον των ακολούθων διλημμάτων: «Είτε, την Τρίτη 19 Μαρτίου, να επιλέξουμε το καταστροφικό σενάριο της άτακτης χρεοκοπίας, είτε το σενάριο μιας επώδυνης αλλά ελεγχόμενης διαχείρισης της κρίσης, που θα θέτει οριστικό τέρμα στην αβεβαιότητα και θα αποτελέσει την αφετήρια επανεκκίνησης της οικονομίας μας».
Στη συνέχεια, ο Πρόεδρος Αναστασιάδης αναλύει τις συνέπειες από τυχόν επιλογή «του καταστροφικού σεναρίου».
 
1. Την Τρίτη 19 Μαρτίου, αμέσως μετά την αργία του τριημέρου, η μια εκ των δυο τραπεζών που διέρχονται κρίση θα τερμάτιζε τις εργασίες της, αφού η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, με ειλημμένη απόφασή της, θα τερμάτιζε την ίδια μέρα την παροχή ρευστότητας. Η δεύτερη τράπεζα θα ανέστελλε τις εργασίες της, ενώ ούτε αυτή θα μπορούσε να αποφύγει την κατάρρευση. Ένα τέτοιο φαινόμενο θα οδηγούσε, από τη μια στιγμή στην άλλη, 8 000 οικογένειες στην ανεργία.
 
2. Το κράτος θα ήταν υποχρεωμένο να αποζημιώσει τους καταθέτες, ανταποκρινόμενο στην υποχρέωση του έναντι των εγγυημένων καταθέσεων. Το κεφάλαιο που θα απαιτηθεί σε μια τέτοια περίπτωση θα ανέλθει στα 30 περίπου δισεκατομμύρια ευρώ, ποσό που θα αδυνατούσε να καταβάλει. 
 
3. Ανάλογο ποσό, που αντιστοιχεί στις καταθέσεις χιλιάδων καταθετών για καταθέσεις άνω των 100.000 ευρώ, θα οδηγείτο σε ένα φαύλο κύκλο εκκαθάρισης περιουσιακών στοιχείων, με τους εν λόγω καταθέτες να υφίστανται ζημιές πέραν του 60%.
4. Μια τέτοια ανεξέλεγκτη κατάσταση θα συμπαρέσυρε σε κατάρρευση ολόκληρο το τραπεζικό σύστημα με όλα τα συνεπακόλουθα.
 
5. Χιλιάδες μικρομεσαίες επιχειρήσεις, άλλα και άλλες επιχειρήσεις θα οδηγούνταν στη χρεοκοπία λόγω της αδυναμίας να ανταποκριθούν στις εμπορικές τους συναλλαγές.
 
Ως συνέπεια των πιο πάνω, ο τομέας των υπηρεσιών θα οδηγείτο σε πλήρη κατάρρευση με ενδεχόμενη έξοδο από το Ευρώ. Αυτό, πέραν της εθνικής αποδυνάμωσης της Κύπρου, θα οδηγούσε σε υποτίμηση του νομίσματος τουλάχιστον κατά 40%.
 
Η δεύτερη επιλογή, αναφέρει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, «ήταν η ελεγχόμενη διαχείριση της κρίσης», μέσα από τις αποφάσεις που ελήφθησαν και συνοψίζονται ως ακολούθως:
 
1. Εξασφάλιση της ρευστότητας των τραπεζών και διάσωση του τραπεζικού συστήματος μέσα από την ανακεφαλαιοποίηση τους.
2. Διάσωση 8 000 θέσεων εργασίας από τον τραπεζικό τομέα και χιλιάδων άλλων που θα χάνονταν σαν συνεπακόλουθο της μη συνέχισης των εργασιών των τραπεζών.
 
3. Διάσωση του συνόλου των καταθέσεων, με την μια και μόνη ανταλλαγή μικρού ποσοστού των αποταμιεύσεων με μετοχές των δυο τραπεζών. Επί του παρόντος, οι μετοχές αυτές δεν αποδίδουν την πλήρη αξία, άλλα με την ανάκαμψη της οικονομίας θα ανταποδώσουν το μέγιστο αν όχι το σύνολο των αποκοπών.
 
4. Η επιλογή αυτή οδηγεί σε δραστική μείωση του δημόσιου χρέους, το καθιστά διαχειρίσιμο και βιώσιμο και απαλλάσσει τις επόμενες γενεές από τα βάρη της αποπληρωμής του.
 
5. Διασώζει τα ταμεία πρόνοιας και συντάξεων και αποτρέπει τη λήψη άλλων σκληρών μέτρων όπως οι μειώσεις μισθών και συντάξεων που τέθηκαν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
6. Δεν προκαλεί νέα ύφεση και αποτρέπει τον κίνδυνο του φαύλου κύκλου ενός δεύτερου μνημονίου.
 
«Δεν ωραιοποιούμε την κατάσταση. Η λύση που επιλέξαμε μπορεί να είναι επώδυνη, όμως ήταν η μοναδική που θα μας επιτρέψει να συνεχίσουμε τη ζωή μας χωρίς περιπέτειες. Είναι μια απόφαση που οδηγεί στην ιστορική και οριστική διάσωση της οικονομίας μας», τονίζει ο Πρόεδρος.
 
Τις επόμενες ώρες, συνεχίζει, «θα κληθούμε όλοι να αναλάβουμε τις ευθύνες μας» και αναφέρει τέλος ότι αύριο θα απευθύνει διάγγελμα στον κυπριακό λαό.