Η συνέντευξη Τύπου για τα αποτελέσματα της Συνόδου Κορυφής και για τον απολογισμό του έργου της κυπριακής προεδρίας, έμελλε να ξεπεράσει τον κλασικό της ρόλο και να επεκταθεί σε θέματα απόδοσης ευθυνών για το κυπριακό μνημόνιο.
Ο Πρόεδρος Χριστόφιας, που κλήθηκε από ξένο δημοσιογράφο να τοποθετηθεί επί της ανακεφαλαιοποίησης των κυπριακών τραπεζών και επί του κυπριακού μνημονίου, δεν δίστασε ενώπιον του Προέδρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης Χέρμαν Βαν Ρομπάι και του Προέδρου της Κομισιόν Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόσο, να προχωρήσει σε απόδοση ευθυνών.
Ο Πρόεδρος Χριστόφιας υποστήριξε ότι η κυπριακή κυβέρνηση δεν έχει καμιά ευθύνη, ενώ ανέφερε ότι τα επόμενα βήματα για το μνημόνιο θα γίνουν μετά τη γνωστοποίηση των τελικών αποτελεσμάτων του διαγνωστικού ελέγχου της Pimco, σημειώνοντας ότι υπάρχει κατ αρχήν συμφωνία μεταξύ της Κυπριακής Κυβέρνησης και της Τρόικα.
Ο Πρόεδρος απέδωσε ευθύνη για την δυσχερή κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει η κυπριακή οικονομία και στο κούρεμα του ελληνικού χρέους.
Σημειώνεται ότι η εν λόγω ομόφωνη απόφαση για κούρεμα του ελληνικού χρέους, στην οποία αναφέρθηκε ο Πρόεδρος Χριστόφιας, λήφθηκε και με τη δική του υπογραφή, με απόφαση την οποία προσυπέγραψαν όλα τα κράτη-μέλη, περιλαμβανομένης της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Ο Πρόεδρος Χριστόφιας κατέληξε, υποστηρίζοντας ότι το πρόβλημα για ένταξη στον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας δεν ήταν πρόβλημα δημόσιου χρέους ή δημοσιονομικού ελλείμματος», καθώς όπως είπε, αυτά θα μπορούσαν να ξεπεραστούν και χωρίς σκληρά μέτρα.
Τα οικονομικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η Κύπρος δεν οφείλονται στο δημόσιο χρέος, αλλά στην έκθεση των κυπριακών τραπεζών στα ελληνικά ομόλογα, επανέλαβε την Παρασκευή ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Δημήτρης Χριστόφιας.
Απαντώντας σε ερώτηση στο πλαίσιο δημοσιογραφικής διάσκεψης στις Βρυξέλλες μετά το πέρας του τελευταίου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου επί Κυπριακής Προεδρίας, ο Πρόεδρος Χριστόφιας ανέφερε παράλληλα ότι το τελικό ποσό που χρειάζεται για ανακεφαλαιοποίηση των κυπριακών τραπεζών θα γίνει γνωστό περί τα μέσα Ιανουαρίου.
«Έχουμε καταλήξει σε μια κατ’ αρχήν συμφωνία με την Τρόικα, η οποία θα υπογραφεί αφού έχουμε τα τελικά αποτελέσματα της εταιρείας Pimco που έχει αναλάβει να διερευνήσει το ακριβές ποσό που χρειάζονται οι τράπεζες για ανακεφαλαιοποίηση και αυτό θα γίνει περί τα μέσα Ιανουαρίου. Αναμένουμε τα αποτελέσματα αυτής της έρευνας για να δούμε πώς προχωρούμε πάρα κάτω», είπε.
Σημείωσε ότι η διαπραγμάτευση με την Τρόικα ήταν δύσκολη «και αγγίζει πολλές κοινωνικές κατακτήσεις των Κυπρίων εργαζομένων και ευρύτερα του λαού για ένα θέμα για το οποίο η Κυβέρνηση δεν φέρει ευθύνη».
«Η ευθύνη βρίσκεται στις τράπεζες, στο χρηματοπιστωτικό σύστημα και την εποπτική αρχή, η οποία ούτε προειδοποίησε, ούτε μας έδωσε κανένα σήμα κινδύνου και βρεθήκαμε μπροστά σε αυτήν την απαράδεκτη απόφαση», πρόσθεσε.
Ο Πρόεδρος Χριστόφιας ανέφερε ακόμη ότι ένας από τους λόγους ήταν και η ομόφωνη απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για κούρεμα του ελληνικού χρέους.
Οι κυπριακές τράπεζες, συνέχισε, έχουν εκτεθεί στα ελληνικά ομόλογα και το κούρεμα μας στοίχισε 4,5 δις ευρώ και ορισμένες άλλες αποφάσεις της εποπτικής αρχής της Κύπρου και της Ελλάδας, που μας στοίχισαν άλλα 4, 5 δις ευρώ.
«Αρα το πρόβλημά μας για ένταξη στον μηχανισμό δεν ήταν πρόβλημα δημόσιου χρέους ή δημοσιονομικού ελλείμματος, αυτά θα μπορούσαμε χωρίς σκληρά μέτρα και χωρίς ένταξη στον μηχανισμό να τα ξεπεράσουμε», κατέληξε.
Τα επόμενα βήματα
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες συμφώνησαν στα επόμενα βήματα, για να καλύψουν τα οικονομικά τους και να διατηρηθεί η δυναμική για την αντιμετώπιση της κρίσης χρέους, μια ημέρα μετά την κατάκτηση της συμφωνίας για την εποπτεία των τραπεζών και την έγκριση της χρηματικής βοήθειας προς την Ελλάδα.
Οι ίδιοι, πάντως, δεν επωφελήθηκαν από την ορμή αυτή και αναθεώρησαν προς τα κάτω τις φιλοδοξίες τους για την εμβάθυνση της οικονομικής και νομισματικής ένωσής τους. Οι 27 αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων, οι οποίοι συνεδρίασαν στις Βρυξέλλες, μελέτησαν επί εννέα ώρες τρόπους για να ενισχυθεί η ευρωζώνη που αντιμετωπίζει προβλήματα εξαιτίας της κρίσης. Στο τέλος έδωσαν εντολή στον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, τον Χέρμαν Φαν Ρομπάι, να παρουσιάσει τον Ιούνιο ένα χρονοδιάγραμμα δράσεων, λιγότερο φιλόδοξο απ' αυτό που είχε ο ίδιος προτείνει πριν από μερικές ημέρες.
Στα συμπεράσματά τους, δεν επεκτείνονται πλέον πέραν των ευρωεκλογών του 2014 και δεν αναφέρουν πλέον την πιθανότητα να εφοδιαστεί η ευρωζώνη με ένα είδος εμβρύου ενός κοινού προϋπολογισμού. Η ιδέα ήταν να υπάρξει ένα κονδύλι για να αντιμετωπίζονται τα σοκ που πλήττουν ορισμένες χώρες που αντιμετωπίζουν συγκυριακά οικονομικά προβλήματα, όμως τελικά δεν εγκρίθηκε.
Οι ηγέτες υποσχέθηκαν πάντως να προχωρήσουν με τη δημιουργία ενός μηχανισμού, για την περάτωση των ενοποίησης των τραπεζών, αν και δεν έγινε απολύτως σαφές πότε θα ολοκληρωθεί ο μηχανισμός αυτός. Συμφωνήθηκε επίσης να ξεκινήσει μια «δοκιμαστική» συζήτηση σχετικά με το πώς τα κράτη μέλη της ΕΕ θα επιτύχουν τους οικονομικούς στόχους, καθώς και η δημιουργία ενός «ταμείου αλληλεγγύης» για να βοηθήσει τα κράτη μέλη που πλήττονται εφάπαξ, από οικονομικές κρίσεις.
«Αυτό το βράδυ αποφασίστηκε να τεθεί σε εφαρμογή ένα ενιαίο ψήφισμα για το μηχανισμό», ανέφερε ο Χέρμαν Βαν Ρομπάι κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου. Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης ανακοίνωσε το βράδυ της Πέμπτης προς την Παρασκευή, ότι τον Ιούνιο του 2013 θα υποβάλει ένα πρόγραμμα δράσεων, για την εμβάθυνση της οικονομικής και νομισματικής ένωσης. Κατά τον χαιρετισμό του στο τέλος της πρώτης ημέρας της Συνόδου Κορυφής στις Βρυξέλλες, ανέφερε ότι ήταν μια "καλή εβδομάδα" για την ΕΕ, καθώς έλαβε το Νόμπελ Ειρήνης, συμφωνήθηκε η βοήθεια προς την Ελλάδα, αλλά και η αποκαλούμενη τραπεζική ενοποίηση μέσω της εποπτείας των μεγάλων τραπεζών από την ΕΚΤ.
Σύμφωνα με τον πρόεδρο της Κομισιόν Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα υποβάλει την πρόταση για τον ενιαίο μηχανισμό το 2013. Ο Γάλλος πρόεδρος Φρανσουά Ολάντ δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι ο μηχανισμός θα «δει το φως της ημέρας» κατά τη διάρκεια του επόμενου έτους 2013, αλλά δεν έγινε σαφές αν αυτός ο μηχανισμός αναμένεται να λειτουργήσει μέσα στο επόμενο έτος ή απλώς θα τεθούν τα πρώτα στάδια της «κατασκευής του».
«Συμφωνήσαμε έναν οδικό χάρτη για τη μελλοντική ανάπτυξη της νομισματικής ένωσης και συζητήσαμε τις διάφορες σημαντικές παραμέτρους. Είχαμε κάποιες επιτυχίες τις προηγούμενες ημέρες για τη σταθεροποίηση της ζώνης του ευρώ. Από τη μία πλευρά η απόφαση της εκταμίευσης για την βοήθεια προς την Ελλάδα. Ήταν αξιοσημείωτο ότι σήμερα ο Έλληνας πρωθυπουργός είπε, ότι επιτέλους μπορεί να επικεντρωθεί στην ανάπτυξη και να κάνει τα απαραίτητα τελευταία βήματα, όπως για παράδειγμα η φορολογική μεταρρύθμιση», ανέφερε η Γερμανίδα καγκελάριος, Άγκελα Μέρκελ.
Η διήμερη Σύνοδος Κορυφής, η έκτη και τελευταία για το 2012, είχε κυρίαρχο σημείο αναφοράς μια διεξοδική συζήτηση για τον καλύτερο τρόπο αναμόρφωσης της οικονομικής και νομισματικής ένωσης και να διορθώσει τα προβλήματα που έχουν τροφοδοτήσει την κρίση χρέους που μαστίζει την Ευρώπη, τα τελευταία τρία χρόνια.
Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε λίγες ώρες αφότου οι υπουργοί Οικονομικών της ΕΕ, κατέληξαν σε μια σημαντική συμφωνία για μια «τραπεζική ένωση», επιβεβαιώνοντας τη θέση ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα είναι επικεφαλής επόπτης στις τράπεζες της ζώνης του ευρώ. Η απόφαση αυτή, αλλά και η απελευθέρωση της οικονομικής βοήθειας προς την Ελλάδα ύψους 50 δισ. ευρώ ήταν δύο θετικές εξελίξεις.
Στο πολιτικό επίπεδο, η Σύνοδος Κορυφής χαρακτηρίστηκε από την υποστήριξη των Ευρωπαίων εταίρων προς τον πρωθυπουργό της Ιταλίας Μάριο Μόντι έναντι του προκατόχου του, του Σίλβιο Μπερλουσκόνι. Ο Γάλλος πρόεδρος Φρανσουά Ολάντ εκτιμά πως η υποψηφιότητα του Μπερλουσκόνι δεν είναι μια "πολύ σοβαρή προοπτική".
