* Tο ρεπορτάζ είναι από το Euronews.
Το νέο σύστημα εποπτείας θα πρέπει να οργανωθεί και να λειτουργήσει με το τέλος του επόμενου έτους, αν και οι υπουργοί Οικονομικών που συνεδρίασαν στις Βρυξέλλες, συμφώνησαν ότι αυτό θα μπορούσε να καθυστερήσει εάν η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα χρειάζεται περισσότερο χρόνο για την προετοιμασία της νέας διαδικασίας.
Το νέο σύστημα για την εποπτεία των τραπεζών στη ζώνη του ευρώ θα είναι σε πλήρη λειτουργία από την 1η του Μάρτη του 2014, δήλωσε την Πέμπτη μετά την μαραθώνια συνεδρίαση των 27 υπουργών Οικονομικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε. «Έχουμε φθάσει στο κύριο σημείο για τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού τραπεζικού συστήματος εποπτείας. Αυτό θα πρέπει να τεθεί σε λειτουργία το 2014», δήλωσε στους δημοσιογράφους μετά το τέλος της συνεδρίασης των 14 ωρών ο κ. Σόιμπλε.
Στο ίδιο μήκος κύματος και ο Ευρωπαίος Επίτροπος για την εσωτερική αγορά και τις Χρηματοοικονομικές Υπηρεσίες, Μισέλ Μπαρνιέ, που επίσης επιβεβαίωσε τη σχετική συμφωνία για την ολοκληρωμένη εποπτεία των τραπεζών στη ζώνη του ευρώ, στην οποία κατέληξαν οι 27 της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
«Αποφασίστηκε σε αυτή την κοινή προσέγγιση, η ολοκληρωμένη εποπτική αρχή να λειτουργήσει την 1η του Μάρτη του 2014. Θα είναι λειτουργικό από την ημερομηνία αυτή, με κάποια ευελιξία», δήλωσε ο κ. Μπαρνιέ.
Στη σύνοδο κορυφής του περασμένου Οκτωβρίου, οι Ευρωπαίοι ηγέτες είχαν αποφασίσει σχετικά με την εφαρμογή της τραπεζικής εποπτείας κατά τη διάρκεια του 2013.
"Μεγάλη επιτυχία για την Κυπριακή Προεδρία"
Σε διάσκεψη Τύπου που ακολούθησε, ο κ. Σιαρλή χαρακτήρισε την συμφωνία που επιτεύχθηκε ως μια μεγάλη επιτυχία για την Κυπριακή Προεδρία λέγοντας ότι η ίδρυση του ΕΕΜ είναι αναγκαία προϋπόθεση για να μπορέσει ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας να συμβάλει απευθείας στην ανακεφαλοποίηση των τραπεζών, αντί να καταφεύγει σε αυτή μέσω εθνικών δημοσίων ταμείων, όπως ισχύει μέχρι σήμερα.
«Αυτή η εξέλιξη θα σπάσει τον φαύλο κύκλο που υπάρχει τώρα μεταξύ τραπεζών και των δημοσιονομικών χρεών», συνέχισε.
Υπενθυμίζεται ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Οκτωβρίου είχε καθορίσει ένα χρονοδιάγραμμα, μέχρι το τέλος της Κυπριακής Προεδρίας για επίτευξη συμφωνίας επί του νομοθετικού πλαισίου .
Οι εργασίες για τη λειτουργική εφαρμογή αναμένεται να ξεκινήσουν εντός του επόμενου έτους.
Στις 12 Σεπτεμβρίου 2012, η Επιτροπή πρότεινε τη δημιουργία ενός ενιαίου εποπτικού μηχανισμού για τις τράπεζες, που θα λειτουργεί στα πλαίσια της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Η πρόταση αυτή αποτελεί το πρώτο βήμα προς ένα πλήρως ενοποιημένο χρηματοπιστωτικό πλαίσιο, το οποίο περιλαμβάνει και άλλα συστατικά όπως ένα ενιαίο βιβλίο κανονισμών, κοινή προστασία καταθέσεων και ενιαίο μηχανισμό εξυγίανσης τραπεζών.
Η πρόταση περιέχει δύο κανονισμούς: ο πρώτος αναθέτει εποπτικά καθήκοντα στην ΕΚΤ και ο δεύτερος τροποποιεί τον κανονισμό ίδρυσης της Ευρωπαϊκής Τραπεζικής Αρχής.
Η Ad-Hoc Ομάδα Εργασίας για τον Χρηματοπιστωτικό Εποπτικό Μηχανισμό συναντήθηκε επτά φορές, ενώ η Επιτροπή Μονίμων Αντιπροσώπων συζήτησε σχετικές προτάσεις αυτή τη βδομάδα σε βραδινή συνεδρία της.
Χαιρετίζει ο Μπαρόζο
Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζοζέ Μπαρόζο χαιρέτισε την "εξαιρετικά σημαντική" συμφωνία που επετεύχθη από το Συμβούλιο - υπό την καθοδήγηση της Κυπριακής Προεδρίας της ΕΕ - σχετικά με τη δημιουργία ενός Ενιαίου Εποπτικού Μηχανισμού (ΕΕΜ) για τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.
«Εκ μέρους της Κομισιόν χαιρετίζω θερμά αυτήν την εξαιρετικά σημαντική συμφωνία για τον Ενιαίο Εποπτικό Μηχανισμό στην οποία κατέληξε το Συμβούλιο», αναφέρει ο κ. Μπαρόζο σε γραπτή του δήλωση.
Υπογραμμίζει με ικανοποίηση ότι από την ημέρα που η Κομισιόν υπέβαλε την πρότασή της μέχρι τη συμφωνία στο Συμβούλιο, πέρασαν μόνον σχεδόν τέσσερις μήνες, κάτι που όπως αναφέρει, αποδεικνύει ότι η ΕΕ έχει και πολιτική βούληση, αλλά και ικανότητες να δρα γρήγορα.
Προσθέτει ότι αυτή η εξέλιξη αποτελεί ένα κρίσιμο και πολύ ουσιαστικό βήμα προς την ολοκλήρωση της τραπεζικής ένωσης και ένα βήμα για την χρηματοπιστωτική εποπτεία στα κράτη της ευρωζώνης αλλά και σε άλλα κράτη που η Κομισιόν ελπίζει ότι θα συμμετέχουν.
«Θέλω να υπογραμμίσω ότι σε τέσσερις μήνες έχουμε περάσει από την πρόταση της Επιτροπής σε μια πολιτική συμφωνία στο Συμβούλιο, γεγονός που αποδεικνύει για άλλη μια φορά ότι η Ευρωπαϊκή Ενωση έχει την πολιτική βούληση και την ικανότητα να δρα γρήγορα για βαρυσήμαντα θέματα», κατέληξε.
Το πλαίσιο λειτουργίας του Μηχανισμού Ευρωπαϊκής τραπεζικής εποπτείας
Η συμφωνία η οποία επετεύχθη τη νύκτα μεταξύ των υπουργών Οικονομικών της Ευρωπαϊκής Ενωσης θέτει το πλαίσιο και τους όρους λειτουργίας του μηχανισμού τραπεζικής εποπτείας, ως πρώτου σταδίου μίας μελλοντικής τραπεζικής ένωσης, με άξονα την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ).
Ποιες τράπεζες θα τελούν υπό την άμεση εποπτεία της ΕΚΤ;
Οι τράπεζες οι οποίες έχουν στοιχεία ενεργητικού άνω των 30 δισεκατομμυρίων ευρώ, όσες αντιπροσωπεύουν τουλάχιστον το 20% του ΑΕΠ της χώρας τους (εκτός εάν το ενεργητικό τους δεν υπερβαίνει τα 5 δισεκατομμύρια ευρώ) ή όσες τελούν υπό ευρωπαϊκό πρόγραμμα βοήθειας.
Τα υπόλοιπα τραπεζικά ιδρύματα θα εποπτεύονται από το εθνικό εποπτικό όργανο, ενώ η ΕΚΤ θα έχει τη δυνατότητα σε οποιαδήποτε στιγμή να αναλάβει εποπτικό έργο, εάν κριθεί αναγκαίο.
Εκτός "ειδικών συνθηκών", η ΕΚΤ θα εποπτεύει τουλάχιστον τρεις τράπεζες κάθε κράτους που συμμετέχει στον μηχανισμό. Πρόκειται, αρχικά, για τις χώρες της ευρωζώνης, στις οποίες θα προστεθούν σταδιακά και πολλές χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Μόνο τρεις χώρες , η Βρετανία, η Σουηδία και η Τσεχική Δημοκρατία δήλωσαν ότι δεν θα συμμετάσχουν αμέσως στον μηχανισμό.
Σύμφωνα με τον υπουργό Οικονομικών της Γαλλίας Πιερ Μοσκοβισί, 150-300 τράπεζες θα εποπτεύονται απευθείας από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.
Ποιο όργανο της ΕΚΤ θα ασκεί την τραπεζική εποπτεία;
Ενα νεοσύστατο εποπτικό συμβούλιο εντός της ΕΚΤ θα λαμβάνει τις σημαντικές αποφάσεις. Θα απαρτίζεται από εκπροσώπους 17 εθνικών εποπτικών θεσμών, τέσσερα μέλη της ΕΚΤ, έναν πρόεδρο και έναν αντιπρόεδρο.
Με ποιον τρόπο θα διασφαλισθεί ο διαχωρισμός μεταξύ των εποπτικών ευθυνών της ΕΚΤ και του παραδοσιακού της ρόλου ως εγγυήτριας της νομισματικής πολιτικής της ευρωζώνης;
Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή συνθήκη, το συμβούλιο των κυβερνητών θα πρέπει να επικυρώνει όλες τις σημαντικές αποφάσεις που θα λαμβάνονται από το εποπτικό συμβούλιο. Ομως τα κράτη επιθυμούν τον διαχωρισμό μεταξύ της νομισματικής πολιτικής, για την οποία είναι υπεύθυνο το συμβούλιο των κυβερνητών, και την τραπεζική εποπτεία. Σε περίπτωση διαφωνίας του συμβουλίου των κυβερνητών επί μίας απόφασης του εποπτικού συμβουλίου, μία ανεξάρτητη επιτροπή θα αναλαμβάνει την τελική απόφαση.
Πότε θα τεθεί σε λειτουργία ο μηχανισμός εποπτείας;
Την 1η Μαΐου 2014. Μέχρι τότε, η ΕΚΤ θα μπορεί να εποπτεύει κατά περίπτωσιν τραπεζικά ιδρύματα τα οποία πρόκειται να ανακεφαλαιοποιηθούν από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας.
Με ποιον τρόπο τα κράτη μη μέλη της τραπεζικής ένωσης θα διασφαλίσουν τα δικαιώματά τους στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Τραπεζικής Αρχής;
Οι χώρες που δεν είναι μέλη της τραπεζικής ένωση δεν επιθυμούν τη διαμόρφωση στους κόλπου της Ευρωπαϊκής Τραπεζικής Αρχής ενός πλειοψηφικού μπλοκ χωρών μελών της ευρωζώνης που θα επιβάλουν συστηματικά τις απόψεις τους σε κάθε ψηφοφορία. Γι' αυτό, η Ευρωπαϊκή Τραπεζική Αρχή διαθέτει ισχυρά ρυθμιστικά προνόμια σε ευρωπαϊκή κλίμακα.
Για να έχει υποχεωτικό χαρακτήρα μία απόφαση θα πρέπει να υιοθετείται από πλειοψηφία στο πλαίσιο και των δύο ομάδων: τις χώρες μέλη της τραπεζικής ένωσης και τις υπόλοιπες.
Σε περίπτωση που μία χώρα αντιταχθεί σε μία απόφαση της Ευρωπαϊκής Τραπεζικής Αρχής, μία ad hoc επιτροπή θα επιφορτισθεί να αποφασίσει. Θα απαρτίζεται από δύο εκπρόσωπους από κάθε ομάδα, τα μέλη της τραπεζικής ένωσης και τα μη μέλη, με επικεφαλής τον πρόεδρο της Αρχής.
