Γ. Λιλλήκας: Να εξευρεθεί λύση που να προστατεύει τους πολίτες που ξεγελάστηκαν
Προστασία των πολιτών στο θέμα των αξιογράφων των τραπεζών, διαπραγμάτευση του θέματος με την Τρόικα και αναθεώρηση των θεσμικών μηχανισμών ελέγχου προτείνει ο υποψήφιος για την Προεδρία της Δημοκρατίας Γιώργος Λιλλήκας με ανακοίνωσή του Κεντρικού Επιτελείου του.
«Τα αξιόγραφα των δύο μεγάλων τραπεζών ισούνται περίπου με το 8% του ΑΕΠ της Κύπρου» αναφέρει ο κ. Λιλλήκας, προσθέτοντας ότι «είναι ένας παράγοντας που πρέπει να ληφθεί υπόψη στις προσπάθειες για εξεύρεση μιας εφικτής λύσης».
Επισημαίνει παράλληλα ότι «είναι η τρίτη φορά τα τελευταία χρόνια που παρατηρούμε μαζικά φαινόμενα παραπλάνησης πολιτών από τράπεζες».
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, το σκάνδαλο με τα αξιόγραφα, όπως παλαιότερα το χρηματιστηριακό κραχ και οι επενδύσεις εγγυημένου κεφαλαίου, απέδειξαν ότι δεν λειτουργούν επαρκώς, οι θεσμικοί μηχανισμοί προστασίας του απλού πολίτη και ότι όπως για πολλά προβλήματα που ταλαιπωρούν τον Κύπριο πολίτη, για ακόμα μια φορά, «προβάλλεται προκλητικά η θέση ότι ‘φταίει ο κανένας’».
Η Πολιτεία, αναφέρεται, «ουσιαστικά παρουσιάζεται ως παρατηρητής τέτοιων φαινομένων που τρέχει εκ των υστέρων να βρει πρόχειρες και αναποτελεσματικές λύσεις».
Εκφράζεται η θέση ότι τέτοια φαινόμενα «κλονίζουν περαιτέρω την εμπιστοσύνη προς το χρηματοπιστωτικό σύστημα και τους θεσμούς, κλυδωνίζουν την εμπιστοσύνη του απλού πολίτη και δημιουργούν πολλαπλά ερωτήματα για την ποιότητα ελέγχου και την επάρκεια των θεσμικών οργάνων».
«Οσο καλόπιστα και αν εξετάσει κανείς την ιστορία με τα αξιόγραφα, είναι φανερό ότι υπάρχουν ευθύνες σε πολλά επίπεδα», αναφέρεται, «ευθύνες που θα πρέπει να αποδοθούν και ο μόνος τρόπος για να αποδοθούν με διαφάνεια είναι να πραγματοποιηθεί ανεξάρτητη έρευνα στα τραπεζικά ιδρύματα αποκλειστικά για το σκάνδαλο των αξιογράφων».
Μόνο έτσι, προστίθεται, «θα ικανοποιηθεί το περί δικαίου αίσθημα των πολιτών και θα δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για ανάκτηση της χαμένης εμπιστοσύνης των επενδυτών».
Ταυτόχρονα όμως, σύμφωνα με τον κ. Λιλλήκα, «πρέπει να ιδωθούν με διαφορετικό φακό τα πολύ συγκεκριμένα και πρακτικά προβλήματα που προκύπτουν για τις χαμηλού και μεσαίου εισοδημάτων οικογένειες».
«Πρέπει να εξευρεθεί λύση που να προστατεύει τους πολίτες που ξεγελάστηκαν και κινδυνεύουν να χάσουν τις οικονομίες τους», αναφέρεται.
Προτείνεται παράλληλα ότι «στις επικείμενες διαπραγματεύσεις με την Τρόικα το θέμα των αξιόγραφων πρέπει να τεθεί αποφασιστικά και δυναμικά, ώστε να μπορέσουμε να διεκδικήσουμε ουσιαστικές λύσεις στο πρόβλημα αυτό».
Την ίδια ώρα, ο κ. Λιλλήκας θέτει θέμα αναθεώρησης των θεσμικών μηχανισμών ελέγχου «ειδικότερα της Κεντρικής Τράπεζας και της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, ώστε να μην βρεθούμε για τέταρτη φορά σε τέτοιας φύσεως προβλήματα».
Γιατί, προστίθεται, «είναι τουλάχιστον ανεύθυνο, έως και εγκληματικό, η Πολιτεία να κρύβεται πίσω από νομικίστικες ασάφειες, καταδικάζοντας τα θύματα αυτής της υπόθεσης σε οικονομική καταστροφή εν μέσω μάλιστα μια σοβαρότατης οικονομικής κρίσης».
Ετοιμες προτάσεις για αντιμετώπιση του προβλήματος σε μια με δυο μέρες.
Στο μεταξύ, σύμφωνα με τον εκπρόσωπό της ομάδας κατόχων αξιογράφων, Φοίβο Μαυροβουνιώτη, σε μια με φυο μέρες θα είναι έτοιμες προτάσεις για αντιμετώπιση του προβλήματος που έχει προκύψει.
Την ίδια ώρα ο Αναπληρωτής Κοινοβουλευτικός Εκπρόσωπος του ΑΚΕΛ, Σταύρος Ευαγόρου δήλωσε πως «ξεκάθαρα πρόκειται για σκάνδαλο».
Το θέμα θα συζητηθεί σε ειδική συνεδρία της Επιτροπής Ελέγχου της Βουλής στις 30 Ιουλίου. Αντιπροσωπεία της ομάδας κατόχων αξιογράφων συναντήθηκε σήμερα με αντιπροσωπεία βουλευτών του ΑΚΕΛ στα γραφεία του κόμματος.
Ο Σταύρος Γιαλλουρίδης είπε ότι η αντιπροσωπεία του ΑΚΕΛ αντίκρισαν το θέμα στις πραγματικές του διαστάσεις, «σαν ένα τρομερά κοινωνικό πρόβλημα που θα έχει τεράστιες διαστάσεις αν δεν βρεθεί άμεσα μια λύση».
Τους ενημέρωσαν ανέφερε για το τι ακριβώς συνέβη και εξέφρασε την ελπίδα να βρεθεί άμεσα μια λύση για να μην αναγκαστούν να πάνε σε δικαστικά μέτρα και «ουσιαστικά να σταματήσουμε μια χιονοστιβάδα κοινωνικών αντιδράσεων που πραγματικά θα τη βρούμε μπροστά μας αν δεν αντιληφθούμε την κρισιμότητα και τη σημασία του τεράστιου προβλήματος που αντιμετωπίζουμε».
Εξέφρασε επίσης την ελπίδα ότι η Βουλή και όλοι οι αρμόδιοι φορείς, Κυβέρνηση, ΥΠΟΙΚ, Κεντρική Τράπεζα να αντιληφθούν την σημασία αυτού του προβλήματος και να βρουν άμεσα λύση και το τραπεζικό σύστημα πάει – όπως είπε – προς κατάρρευση.
Είμαστε εδώ γιατί θέλουμε να λύσουμε το πρόβλημα και να μην φτάσουμε σε ακραίες καταστάσεις των δικαστικών διαμαχών, ανέφερε ο κ. Γιαλλουρίδης λέγοντας ότι το τραπεζικό σύστημα βρίσκεται σε αδιέξοδο και πρέπει άμεσα να βγουν από αυτό για να λειτουργήσει το οικονομικό σύστημα και να κινηθούμε σε ρυθμούς ανάπτυξης.
Ο Φοίβος Μαυροβουνιώτης αναφέρθηκε στην πρόσφατη στην συνεδρία της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Θεσμών σημειώνοντας ότι το συμπέρασμα που βγήκε εκεί είναι ότι πράγματι υπάρχουν ευθύνες των τραπεζών.
Οσοι επένδυσαν τα χρήματά τους σε αξιόγραφα, είπε, είχαν πεισθεί μετά από υποσχέσεις των τραπεζών ότι δεν κινδύνευαν καθόλου τα λεφτά τους και πως ήρθε η ώρα το 4,5% να γίνει 7%. «Είχαμε πεισθεί ότι τα λεφτά μας θα τα παίρναμε σε 5 χρόνια χωρίς καμιά αμφιβολία», διότι – συνέχισε – οι τράπεζες στο παρελθόν ήταν συνεπέστατες και έδιναν τα χρήματα στα 5 χρόνια γιατί δεν τους σύμφερε να δίνουν τόκο 7%.
Είχαν επίσης, συνέχισε, τη δέσμευση των τραπεζών ότι εάν χρειαζόταν χρήματα θα τους δάνειζαν μέχρι 100% του κεφαλαίου τους με το ίδιο ή και χαμηλότερο επιτόκιο. «Όλα αυτά έδειχναν οφθαλμοφανώς ότι ήταν η στιγμή κάποιος να αξιοποιήσει με τον καλύτερο τρόπο τα λεφτά». Στην πορεία, ανέφερε ο κ. Μαυροβουνιώτης, οι τράπεζες εξέδωσαν νέα αξιόγραφα το 2012 με επιτόκιο 8,75%, ενώ δεν είχαν καλύψει τις υποχρεώσεις τους με τα αξιόγραφα με τους προηγούμενους τόκους και διερωτήθηκε αν θα μπορούσαν να ανταποκριθούν στα νέα αξιόγραφα αυτά για να απαντήσει ο ίδιος αρνητικά. Εβαλε μάλιστα, όπως είπε, στοίχημα 10.000 ευρώ ότι οι τράπεζες δεν θα μπορούσαν να δώσουν τόκο 8,75%.
Η Λαϊκή τράπεζα, συνέχισε, δεν εξήγησε στον κόσμο ότι στα αξιόγραφα του 2012 είχε η ίδια το δικαίωμα να μετοχοποιήσει το κεφάλαιο, κάτι που δεν υπήρχε στα αξιόγραφα του 2009 και 2010.
Επιδίωξη, είπε, είναι να μην τεθεί σε καμία περίπτωση σε κίνδυνο το κεφάλαιο των επενδυτών αξιογράφων, να μην τεθούν τα αξιόγραφα στη ευχέρεια της τρόικας για κούρεμά τους γιατί «υπάρχει ανοικτή υπόθεση ότι δεν ευθυνόμαστε εμείς για ό,τι έγινε, αλλά οι τράπεζες». Δεν ζητούμε το επιθυμητό, αλλά το εφικτό που δεν θα οδηγήσει τις τράπεζες σε νέες περιπέτειες, ούτε και εμείς εκτεθειμένοι, συνέχισε. Ως επηρεαζόμενοι θα καταθέσουν προτάσεις, είπε ο κ. Μαυροβουνιώτης, σε μια με δύο ημέρες και θα τις κοινοποιήσουν στο ΥΠΟΙΚ, την Κεντρική Τράπεζα, την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, στους Γενικούς Διευθυντές των τραπεζών Λαϊκή και Κύπρου, με τους οποίους – όπως ανέφερε – θα συναντήσουν την ερχόμενη εβδομάδα.
Αν αφήσουμε το πρόβλημα ανοικτό, συνέχισε, «να αναμένουμε κάποιες απαράδεκτες καταστάσεις από κάποιους πολύ πολύ πολύ εξοργισμένους ανθρώπους, οι οποίοι έφθασαν στο σημείο απογοήτευσης. Με δύο λόγια να προλάβουμε το κακό».
Από την πλευρά του ο Κοινοβουλευτικός Εκπρόσωπος του ΑΚΕΛ, Σταύρος Ευαγόρου ανέφερε ότι τους δόθηκαν αρκετά στοιχεία για το μέγεθος του προβλήματος, λέγοντας ότι «είναι ξεκάθαρο ότι πρόκειται για σκάνδαλο. Είναι ξεκάθαρο για μας ότι έχουν εξαπατηθεί αυτοί οι άνθρωποι».
Ανεξάρτητα από τι θα αποφανθεί στο μέλλον η δικαιοσύνη μέσα από μια πιθανή προσφυγή και χρονοβόρες διαδικασίες, το ΑΚΕΛ υποστηρίζει, ανέφερε, όπως έκανε την περασμένη εβδομάδα και στην Επιτροπή Θεσμών, να βρεθούν τέτοιες λύσεις και θεραπείες που να είναι ρεαλιστικές και εφικτές, αλλά και να προσφέρουν στους κατόχους έναν αξιοπρεπή συμβιβασμό. Προς αυτή την κατεύθυνση, είπε, η Κοινοβουλευτική ομάδα του ΑΚΕΛ και οι βουλευτές του μέλη της Επιτροπής Θεσμών θα εργαστούν ασκώντας όλη την επιρροή ώστε να επιτύχουμε έναν ικανοποιητικό συμβιβασμό «ώστε να επικρατήσει και ανάμεσα σε αυτούς τους ανθρώπους το περί δικαίου αίσθημα».
Απαντώντας σε σχετικό ερώτημα ο κ. Ευαγόρου είπε ότι έχει καθοριστεί ειδική συνεδρία της Επιτροπής Θεσμών στις 30 Ιουλίου.
Σε ερώτηση για το τι είναι το εφικτό για τους κατόχους αξιογράφων, ο κ. Μαυροβουνιώτης είπε ότι με τις παρούσες συνθήκες θα ήταν αδιανόητο να ευελπιστούν σε ένα επιτόκιο 7% και θα συμβιβαστούν «με ένα 4%». Με την μείωση του επιτοκίου και νοουμένου ότι θα βρεθεί μια φόρμουλα ώστε τα αξιόγραφα να μετατραπούν σε κάτι άλλο, π.χ χρεόγραφα, όπως είπε, οι τράπεζες θα εξοικονομήσουν χρήματα. Δεν αποδέχονται επίσης, ανέφερε, τα αξιόγραφα αορίστου διαρκείας όπου θα κατοχυρώνονται τα συμφέροντα των τραπεζών εις βάρος του κόσμου.
Ερωτηθείς τι συνιστά σκάνδαλο σε αυτή την υπόθεση, ο κ. Ευαγόρου απάντησε πως ένα σκάνδαλο εμπερικλείει πρώτιστα απάτη. Ανθρωποι με τον ένα ή τον άλλο τρόπο έχουν πεισθεί ή υποχρεωθεί να βάλουν την υπογραφή τους ή να επενδύσουν τις αποταμιεύσεις και τις οικονομίες τους σε ένα προϊόν που φαίνεται ότι πολύ λίγοι αντιλαμβάνονταν τις όποιες επιπτώσεις.
Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις, συνέχισε, που ηλικιωμένοι άνθρωποι των 70,80,85 ετών επένδυσαν, είτε γιατί δεν είχαν επαρκή πληροφόρηση όπως προνοεί η νομοθεσία, είτε γιατί είχαν απόλυτη εμπιστοσύνη στον τραπεζίτη τους, τον διευθυντή του υποκαταστήματος που συνεργάζονταν για πολλά χρόνια, είτε γιατί δεν τηρήθηκαν οι κανονισμοί έκδοσης των μετατρέψιμων αξιογράφων ενισχυμένου κεφαλαίου που προνοούσαν ανάλυση του προφίλ του πελάτη.
Διαφορετικό, ανέφερε, είναι ένας πελάτης να είναι εύπορος, εκατομμυριούχος και να έχει πλήρη αντίληψη του προϊόντος και διαφορετικό ένας άνθρωπος που δεν γνωρίζει είτε δεν αντιλαμβάνεται, «ή δεν μπορεί να βγει από μέσα» για τις πρόνοιες του μνημονίου έκδοσης.
Διαπιστώνουμε, κατέληξε, ότι υπάρχουν τέτοιες περιπτώσεις, τέτοιες καταγγελίες και «για αρκετό κόσμο ναι,πρόκειται για σκάνδαλο».