Το μέλος της επιτροπείας του Συνεργατισμού Γιώργος Κίττος κατέθεσε ότι Ιερείς, εκκλησιαστικές επιτροπές, κοινότητες και Δημαρχεία, υποθήκευαν ότι μπορούσαν
με υποθήκες εκκλησίες, ακόμα και νεκροταφεία.
Μίλησε επίσης για δάνεια ακόμα και με χρονικό όριο αποπληρωμής για τον δανειολήπτη, τα 130 χρόνια ζωής: "Μάθαμε πολλά για το χάος στον Συνεργατισμό πριν από το 2013, όταν και αναλάβαμε στην Επιτροπεία (ΣΚΤ). Έχω πληροφορίες για πολλές ατασθαλίες που γίνονταν στα ΣΠΙ. Δίνονταν, δάνεια και έμπαιναν υποθήκες ακόμα και εκκλησίες και κοιμητήρια. Να σας πω, ότι δόθηκε δάνειο σε 90χρονη, με χρονικό όριο εξόφλησης του δανείου της τα 40 χρόνια. Γνωρίζουμε, ότι εκτιμητές ακινήτων "υπερεκτιμούσαν" αξίες ακινήτων για να δίνονται μεγάλα δάνεια".
Και εμείς γνωρίζουμε περιπτώσεις, όπου υποβάθμιζαν αξίες ακινήτων σε κόκκινα δάνεια, για να διευκολύνουν π.χ. σε μια περίπτωση, Γραμματέα ΣΠΙ να πάρει το ακίνητο, σε φθηνή τιμή, ειπε ο πρόεδρος της Ερευνητικής Γιώργος Αρέστη.
Ο δεύτερος μάρτυρας, Πανίκος Πούρος, επί σειρά ετών διευθυντής του Γραφείου Προγραμματισμού, που μετείχε στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις της Κύπρου, πρώην μέλος σε διοικητικά συμβούλια τραπεζών και μέλος της Επιτροπείας της Συνεργατικής μετά το 2013, τόνισε πως η πορεία που οδήγησε στην κατάρρευση του Συνεργατισμού, είχε προαποφασισθεί και δρομολογηθεί από τους ευρωπαίους επόπτες.Αναφέρθηκε στο καλοκαίρι του 2017:
"Η Επιτροπεία της Συνεργατικής κλήθηκε, με 24 ώρες προειδοποίηση, στις 11 Αυγούστου 2017 στην Κεντρική Τράπεζα. Σε συνδυασμό με κάποια άλλα γεγονότα, άρχισα να νιώθω πως ό,τι και να κάναμε για την εξεύρεση κεφαλαίων ή για τη μείωση των ΜΕΔ δεν θα καταφέρναμε τίποτα. Ουσιαστικά ένιωθα ότι οι σημερινές εξελίξεις, ήταν από τότε, δεδομένες", ειπε.
Σε ερώτηση αν μπορούσε να είχε αποφευχθεί η κατάρρευση του Συνεργατισμού, ο κύριος Πούρος μίλησε για προδιαγεγραμμένη πορεία και προηλειμμένες αποφάσεις των ευρωπαίων, που δεν μπορούσαν να ανατραπούν. Απαίτησαν συγκεκριμένα, η Συνεργατική να μειώσει τις Μη Εξυπηρετούμενες Χορηγήσεις κατά 1,8 δισ. ευρώ μέσα σε οκτώ μήνες, από τα 7,2 δισ. σε 5,4 δις, κάτι που όπως είπε ήταν άπιαστο και το γνώριζαν πολύ καλά, και αποκάλυψε περισσότερες λεπτομέρειες, για τα λεχθέντα στην Κεντρική Τράπεζα στη συνάντηση της 11ης Αυγούστου 2017:
"Μας είπαν από την Κεντρική Τράπεζα: Μας ασκούν ασφυκτικές πιέσεις οι ευρωπαίοι επόπτες (σ.σ. Ενιαίος Εποπτικός Μηχανισμός). Έρχεται τσουνάμι. Σας βάζουμε μεγάλους στόχους, κάμετε ό,τι μπορείτε για να τους πετύχετε. Γιατί, αλλιώς, θα έρθει η εκκαθάριση της ΣΚΤ".
Παρόλα αυτά, τόνισε σε τέσσερις μήνες μειώσαμε τα κόκκινα δάνεια κατά 800 εκατομμύρια, αλλά καθόλου δεν λήφθηκε υπόψη. Εγινε ότι ήταν δυνατό, για την εξεύρεση επενδυτών και την μείωση του ποσοστού του κράτους, αλλά κάθε φορά που προχωρούσαμε, μας σταματούσαν. Συγκεκριμένα, παρά τα αρχικά τους ναι, στην εισαγωγή στο κυπριακό Χρηματιστήριο, την παραχώρηση δωρεάν μετοχών, την εξεύρεση ξένων επενδυτών και κεφαλαίων, τα μπλόκαραν στο τέλος όλα:
"Πέτυχαν με "ένα σμπάρο τρία τρυγόνια". α) να βγουν πέραν των €6 δισ. ΜΕΔ από το τραπεζικό σύστημα. β) Το καλό κομμάτι να πάει σε μια από τις συστημικές τράπεζες στην Κύπρο, μειώνοντας παράλληλα, ουσιαστικά και τα δικά της κακά δάνεια. γ) Έφυγε το κράτος από το τραπεζικό σύστημα. Δεν ξέρω αν θυσιάστηκε ο Συνεργατισμός, αυτό που ξέρω είναι ότι η Συμφωνία ΣΚΤ – Ελληνικής, βοηθά το τραπεζικό σύστημα και την οικονομία και αυτό αποδεικνύεται και από την αναβάθμιση που έτυχε τελευταίως η οικονομία. Αλλά, αν δινόταν χρόνος τα ΜΕΔ θα μειώνονταν δραστικά μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια και με τη συμβολή της Altamira".
Στη συνέχεια ερωτήθηκε για την διαδικασία επιλογής του Νικόλα Χατζηγιάννη ως Γενικού Διευθυντή, μετά την παραίτηση Μάριου Κληρίδη.
"Αποφασίστηκε για την ανάδειξη του διαδόχου, να ανατεθεί η διαδικασία στην ίδια εταιρεία που επέλεξε τον Μάριο Κληρίδη. Είχαμε την θέση του ΥΠΟΙΚ ότι η όλη διαδικασία έπρεπε να τελειώσει εντός 2 εβδομάδων γιατί υπήρχε συνάντηση με την τρόικα. Παράλληλα, ήρθε μία επιστολή των 28 ΣΠΙ, με εισήγηση για τον κ. Χατζηγιάννη. Οι Οίκος προχώρησε σε προσωπική συνέντευξη με τον κ. Χατζηγιάννη και μας απάντησε αμέσως: "Είναι εξαιρετικός (outstanding). Σταματήστε κάθε διαδικασία", ειπε.
Οι εργασίες της Ερευνητικής θα συνεχιστούν στις 5 Σεπτεμβρίου.
