Σκοπός του νομοσχεδίου, που εγκρίθηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο το οποίο συνεδρίασε υπό τον πρόεδρο Αναστασιάδη, είναι μέσω των προσωπικών Σχεδίων Αποπληρωμής, να επιτυγχάνεται υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, αναδιάρθρωση του χρέους φυσικών προσώπων, ώστε να διασφαλίζεται η αποπληρωμή των πιστωτών και η διατήρηση της κύριας κατοικίας.
Σύμφωνα με το πέμπτο νομοσχέδιο του πλαισίου αφερεγγυότητας, η αποπληρωμή του υπολοίπου του δανείου του πρωτοοφειλέτη, θα αποτελεί υποχρέωση των εγγυητών. Εφόσον η αξία της ενυπόθηκης εξασφάλισης υπερβαίνει το ύψος του δανείου, τότε οι εγγυητές απαλλάσσονται.
Την εκτίμηση ότι το νομοσχέδιο θα εξασφαλίσει την απαραίτητη πλειοψηφία στηνΒουλή των Αντιπροσώπων εξέφρασε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Νίκος Χριστοδουλίδης.
Συγκεκριμένα ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος είπε ότι «εδώ και καιρό είμαστε σε συζητήσεις τόσο με τα κοινοβουλευτικά κόμματα στη Βουλή των Αντιπροσώπων όσο και με τους Θεσμούς, έτσι ώστε να καταλήξουμε σε ένα αποτέλεσμα που θα επιλύει ένα πρόβλημα και την ίδια στιγμή θα εξασφαλίζει όλους όσοι έχουν πραγματικά ανάγκη»
Η δυνατότητα του πιστωτή να κινηθεί νομικά κατά του εγγυητή περιορίζεται στα δύο χρόνια μετά την εφαρμογή του σχεδίου αποπληρωμής. Ο εγγυητής έχει επίσης το δικαίωμα να κινηθεί νομικά κατά του πρωτοοφειλέτη με σκοπό να διεκδικήσει το ποσό που θα κληθεί να πληρώσει.
Το νομοσχέδιο προβλέπει επίσης την θεσμοθέτηση μηχανισμού Απαλλαγής Οφειλών, όπου μέσω σχετικών δικαστικών διαταγμάτων, αναμένεται να δίνεται ανακούφιση σε χρεώστες με μικρά ανεξασφάλιστα χρέη συνολικού ύψους μέχρι δεκαπέντε χιλιάδες ευρώ, οι οποίοι δεν έχουν διαθέσιμο εισόδημα, ούτε ουσιαστικά περιουσιακά στοιχεία τα οποία θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν στην αποπληρωμή του χρέους τους.
Το νομοσχέδιο που εγκρίθηκε και από την Τρόικα κατατέθηκε το μεσημέρι στη Βουλή και την ερχόμενη εβδομάδα θα συζητηθεί στην επιτροπή οικονομικών.
Το υπουργικό συμβούλιο ενέκρινε επίσης και το νομοσχέδιο για τις δημοπρασίες ακινήτων
Οι πρόνοιες του νομοσχεδίου αφερεγγυότητας, σχέδια αποπληρωμής, κριτήρια διασφάλισης κύριας κατοικίας, χειρισμός των εγγυητών και
διάταγμα απαλλαγής Οφειλών
Την υποχρέωση του εγγυητή να καταβάλει το ποσό που υπερβαίνει την αξία της εξασφάλισης του δανείου του πρωτοφειλέτη που έχει εγγυηθεί, προνοεί το νομοσχέδιο περί αφερεγγυότητας φυσικών προσώπων, το οποίο ενέκρινε την Παρασκευή το Υπουργικό Συμβούλιο.
Ειδικότερα, σύμφωνα με συνοπτικό σημείωμα προς το Υπουργικό το οποίο εξασφάλισε το ΚΥΠΕ, το νομοσχέδιο προνοεί τρία βασικά κεφάλαια. Τα προσωπικά σχέδια αποπληρωμής, (συναινετικά και επιβαλλόμενα) που υπό όρους διασφαλίζουν την πρώτη κατοικία και το χειρισμό των εγγυητών, τα Συντονισμένα σχέδια αποπληρωμής, που διασφαλίζουν τόσο φυσικά πρόσωπα όσο και πολύ μικρές επιχειρήσεις και το διάταγμα απαλλαγής οφειλών.
Προσωπικά Σχέδια Αποπληρωμής
Με βάση τα σχέδια αυτά, ο χρεώστης θα απευθύνεται σε αδειοδοτημένο σύμβουλο αφερεγγυότητας, ο οποίος εφόσον πληρούνται κριτήρια υποβάλλει στο Δικαστήριο αίτηση για έκδοση προστατευτικού διατάγματος με ισχύ 70 μέρες, περίοδο κατά την οποία ο σύμβουλος θα υποβάλει πρόταση για προσωπικό σχέδιο αποπληρωμής. Ο χρεώστης δεν μπορεί να υποβάλει αίτηση αν ποσό πέραν του 25% των χρεών του -πέραν των εξαιρετέων χρεών – έχουν γίνει κατά τους τελευταίους έξι μήνες πριν την αίτηση για προστατευτικό διάταγμα.
Το σχέδιο αυτό ονομάζεται Συναινετικό αφού προϋποθέτει τη σύμφωνο γνώμη και του πιστωτή. Το σχέδιο αποπληρωμής είναι μέγιστης διάρκειας 60 μηνών και διαλαμβάνει ότι ο οι πληρωμές θα γίνονται, εφόσον διασφαλίζονται στον χρεώστη τα Λογικά Έξοδα Διαβίωσης, που εκδίδει η Υπηρεσία Αφερεγγυότητας (Υπ. Εμπορίου) και για μια μεταβατική περίοδο το Υπ. Οικονομικών.
Βασικός όρος των σχεδίων είναι να διατηρούν τους πιστωτές στην ίδια ή σε καλύτερη θέση απ` αυτήν που θα ήταν αν εκποιούσαν ένα ακίνητο που τέθηκε ως εξασφάλιση, δηλαδή με την υφιστάμενη νομοθεσία.
Κριτήρια διασφάλισης κύριας κατοικίας
Τα κριτήρια διασφάλισης κύριας κατοικίας, προνοούν συνολικές οφειλές €300.000 με την αξία της κύριας κατοικίας που είναι υποθηκευμένη να ανέρχεται στις €250.000. Τα υπόλοιπα περιουσιακά στοιχεία, εξαιρουμένης της κύριας κατοικίας, δεν πρέπει να υπερβαίνουν τις 250.000. Σημαντικός όρος επίσης είναι ότι ο χρεώστης να έχει υποστεί απώλεια του 25% των εσόδων του «για λόγους πέραν του ελέγχου του», δηλαδή από την οικονομική κρίση.
Για να διασφαλιστεί η κύρια κατοικία του χρεώστη, ο Σύμβουλος πρέπει να λάβει υπόψη τις ακόλουθες παραμέτρους:
1 Τις δαπάνες σε σχέση με τη διατήρηση της πρώτης κατοικίας, όπως συντήρηση, φόρους και άλλες επιβαρύνσεις και κόστος ασφάλισης.
2 Τα εισοδήματα του χρεώστη όπως προκύπτουν από τα στοιχεία που υπέβαλε
4 την ικανότητα άλλων ατόμων που διαμένουν στην κατοικία να συνεισφέρουν
4 Τις ανάγκες του χρεώστη και της οικογένειάς του και το κόστος για εναλλακτικές διευθετήσεις διαμονής.
Επιβαλλόμενο Σχέδιο Αποπληρωμής
Αν οι πιστωτές δεν συναινέσουν στο σχέδιο που υποβλήθηκε με βάση τη διαδικασία, τότε ο σύμβουλος μπορεί να υποβάλει αίτηση στο Δικαστήριο για έκδοσης διατάγματος που να επιβάλλεται στους πιστωτές και το οποίο θα ισχύει για τρία χρόνια με δυνατότητα ανανέωσης στη λήξη του.
Και σε αυτή την περίπτωση θα πρέπει να διασφαλίζεται ότι οι πιστωτές δεν θα περιέλθουν σε χειρότερη θέση από την οποία θα ήταν αν εκποιούσαν το ακίνητο.
Επίσης, σε αυτή την περίπτωση θα πρέπει να διασφαλίζεται ότι οποιαδήποτε πρόσθετο εισόδημα του χρεώστη, πέραν των δαπανών για κάλυψη των Λογικών Εξόδων Διαβίωσης τόσο του ιδίου όσο και των εξαρτωμένων του, χρησιμοποιείται για την εξυπηρέτηση των χρεών του.
Παράλληλα, για να προστατευθεί η κύρια κατοικία, όλα τα υπόλοιπα περιουσιακά του στοιχεία περιλαμβανομένων όλων των άμεσα ρευστοποιήσιμων περιουσιακών στοιχείων και πολυτελών κινητών περιουσιακών στοιχείων λαμβάνονται υπόψη.
Εξαιρούνται μόνο τα στοιχεία που είναι απαραίτητα για την εργασία του, κινητά περιουσιακά στοιχεία κάτω των €35.000 και ακίνητα κάτω των €75.000, καθώς και ακίνητα τα οποία παράγουν εισόδημα για την αποπληρωμή του χρέους του στο πλαίσιο του σχεδίου.
Ο χειρισμός των εγγυητών
Στο νομοσχέδιο προνοείται το δικαίωμα του πιστωτή να εισπράξει από τον εγγυητή περιορίζεται στη διαφορά μεταξύ της αξίας της ενυπόθηκης εξασφάλισης και του υπολοίπου του δανείου. Δηλαδή αν ένα δάνειο είναι €100.000 και η εξασφάλιση αποτιμάται στις €80.000, τότε ο εγγυητής είναι υπόλογος για τις €20.000.
Η δυνατότητα του πιστωτή να κινηθεί νομικά κατά του εγγυητή περιορίζεται στα δύο χρόνια μετά την εφαρμογή του σχεδίου αποπληρωμής.
Μπορεί επίσης και ο εγγυητής να κινηθεί νομικά κατά του πρωτοοφειλέτη για να διεκδικήσει το ποσό το ποσό που θα κληθεί να πληρώσει. Και εδώ το χρονικό περιθώριο για νομικά μέτρα περιορίζεται στα δύο χρόνια.
Συντονισμένα Σχέδια Αποπληρωμής
Χρεώστης που πληροί τα κριτήρια επιλεξιμότητας για προσωπικό σχέδιο αποπληρωμής και του οποίου η κύρια κατοικία συνιστά εξασφάλιση για χρέος πολύ μικρής επιχείρησης (απασχόληση λιγότερων από 10 ατόμων) δικαιούται να ξεκινήσει διαδικασία Συντονισμένου Σχεδίου Αποπληρωμής. Η διαδικασία υπόκειται στο νόμο της αναδιάρθρωσης χρεών βιώσιμων επιχειρήσεων (Examinership) που προνοεί το διορισμό εξεταστή, ο οποίος θα εξετάσει τα οικονομικά στοιχεία τόσο του οφειλέτη όσο και της επιχείρησής του και θα προτείνει μια πιο συντονισμένη λύση. Η πρόταση που θα υποβληθεί θα πρέπει να επιβεβαιωθεί από το δικαστήριο στα πλαίσια των προνοιών του Examinership.
Διάταγμα απαλλαγής Οφειλών
Το διάταγμα αφορά μικρά χρέη μέχρι και €15.000 και υποβάλλεται στην Υπηρεσία Αφερεγγυότητας.
Τα κυριότερα κριτήρια επιλεξιμότητας διαλαμβάνουν ότι ο χρεώστης είναι αφερέγγυος και θα συνεχίσει να είναι για περίοδο δύο ετών, το μηνιαίο διαθέσιμο εισόδημα (πέραν των λογικών εξόδων διαβίωσης) να μην υπερβαίνει τα €100 και τα περιουσιακά του στοιχεία που τυγχάνουν προστασίας κατά τη διαδικασία πτώχευσης, να μην υπερβαίνουν τα €400.
Το διάταγμα εκδίδεται για περίοδο δύο ετών, που ονομάζεται περίοδος παρακολούθησης και αφού εκπνεύσει τότε ο χρεώστης απαλλάσσεται. Μαζί με τον χρεώστη απαλλάσσεται και ο εγγυητής.
Το Υπουργικό ενέκρινε το πέμπτο νομοσχέδιο για την αφερεγγυότητα
Το Υπουργικό Συμβούλιο ενέκρινε το 5ο νομοσχέδιο του πλαισίου αφερεγγυότητας, που αφορά την αφερεγγυότητα φυσικών προσώπων και τη διαγραφή χρεών, καθώς και το νόμο που διέπει τις δημοπρασίες. Σύμφωνα πληροφορίες, το νομοσχέδιο θα κατατεθεί στη Βουλή σήμερα.
Σε δηλώσεις μετά τη συνεδρία του Υπουργικού, ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος Νίκος Χριστοδουλίδης εξέφρασε την εκτίμηση ότι το νομοσχέδιο θα τύχει της έγκρισης από την απαιτούμενη πλειοψηφία στη Βουλή των Αντιπροσώπων, τονίζοντας ταυτόχρονα πως το νομοσχέδιο διασφαλίζει όσους έχουν πραγματικά ανάγκη.
Σύμφωνα με τον κ. Χριστοδουλίδη, το πρώτο νομοσχέδιο, που αφορά τον περί αφερεγγυότητας νόμο, θεσμοθετεί δύο νέους μηχανισμούς σε σχέση οφειλές φυσικών προσώπων.
Πρόκειται για τα σχέδια αποπληρωμής μέσω των οποίων θα επιτυγχάνεται υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις αναδιάρθρωση χρέους φυσικών προσώπων, ούτως ώστε να διασφαλιστεί η αποπληρωμή των πιστωτών και να διατηρηθεί, όπου είναι εφικτό, η κύρια κατοικία.
Ο δεύτερος μηχανισμός αφορά την απαλλαγή οφειλών, όπου μέσω σχετικών δικαστικών διαταγμάτων αναμένεται να δίνεται ανακούφιση σε χρεώστες με μικρά ανεξασφάλιστα χρέη συνολικού ύψους €15.000, οι οποίοι δεν έχουν ούτε διαθέσιμο εισόδημα, ούτε περιουσιακά στοιχεία που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν στην αποπληρωμή του χρέους τους.
Σύμφωνα με τον κ. Χριστοδουλίδη, το δεύτερο νομοσχέδιο αφορά τον περί μεταβιβάσεως και υποθηκεύσεως ακινήτων νόμο, που καθορίζει όλα τα σχετικά που αφορούν τους δημοπρασίες.
Σε ερώτηση αν η Κυβέρνηση θεωρεί πως τα νομοσχέδια αυτά θα εξασφαλίσουν τη συναίνεση της Βουλής, ο κ. Χριστοδουλίδης είπε πως «ευελπιστούμε ότι θα εξασφαλίσουν την απαιτούμενη πλειοψηφία από τη Βουλή των Αντιπροσώπων».
Ερωτηθείς αν θεωρεί πως το νομοσχέδιο είναι δίκαιο απέναντι και στους εγγυητές, ο κ. Χριστοδουλίδης απάντησε λέγοντας «φυσικά και αυτός ήταν ο στόχος της Κυβέρνησης».
Ερωτηθείς αν το νομοσχέδιο έτυχε της έγκρισης των δανειστών, ο κ. Χριστοδουλίδης υπενθύμισε ότι η Κυβέρνηση εδώ και καιρό βρισκόταν σε συζητήσεις τόσο με την τα κοινοβουλευτικά κόμματα όσο και με την Τρόικα για να καταλήξουμε σε ένα αποτέλεσμα το οποίο θα επιλύει ένα πρόβλημα και την ίδια στιγμή θα εξασφαλίσουν όλους όσους έχουν πραγματικά ανάγκη.