Την ανάγκη για ασφαλή και ενιαία ηλεκτρονική πρόσβαση στις απεικονιστικές εξετάσεις των ασθενών υπογραμμίζει η Εθνική Αρχή Ηλεκτρονικής Υγείας, σημειώνοντας ότι η αντικατάσταση των CD με έναν απλό ηλεκτρονικό σύνδεσμο δεν αποτελεί από μόνη της οριστική λύση. Η ΕΑΗΥ ζητά κοινές εθνικές προδιαγραφές, διαλειτουργικότητα και αυστηρή προστασία των προσωπικών δεδομένων, με στόχο τη διασύνδεση των συστημάτων υγείας και την έγκαιρη πρόσβαση πολιτών και επαγγελματιών στις αναγκαίες εξετάσεις.
Αυτούσια η ανακοίνωση της Εθνικής Αρχής Ηλεκτρονικής Υγείας που έρχεται ως απάντηση στις πρόσφατες δηλώσεις του Οργανισμού Ασφάλισης Υγείας (ΟΑΥ) σχετικά με τη συνεχιζόμενη παράδοση ακτινογραφιών, αξονικών και μαγνητικών εξετάσεων σε ψηφιακούς δίσκους:
Με αφορμή πρόσφατες δηλώσεις του Οργανισμού Ασφάλισης Υγείας (ΟΑΥ) σχετικά με τη συνεχιζόμενη παράδοση ακτινογραφιών, αξονικών και μαγνητικών εξετάσεων σε ψηφιακούς δίσκους (CD), η Εθνική Αρχή Ηλεκτρονικής Υγείας (ΕΑΗΥ) επισημαίνει ότι η ηλεκτρονική πρόσβαση στις απεικονιστικές εξετάσεις αποτελεί βασική προϋπόθεση για ένα σύγχρονο, ασφαλές και ανθρωποκεντρικό σύστημα υγείας.
Η υφιστάμενη κατάσταση προκαλεί ταλαιπωρία στους ασθενείς και δυσχεραίνει το έργο των επαγγελματιών υγείας, ιδιαίτερα όταν απαιτείται άμεση πρόσβαση σε προηγούμενες εξετάσεις για τη διάγνωση, τη θεραπεία ή τη συνέχιση της φροντίδας.
Η ΕΑΗΥ θεωρεί ότι η πρόταση του ΟΑΥ για ασφαλή ηλεκτρονική πρόσβαση μέσω συνδέσμου μπορεί να αποτελέσει χρήσιμη μεταβατική λύση για την άμεση εξυπηρέτηση των πολιτών. Ωστόσο, μια τέτοια λύση θα πρέπει να εφαρμόζεται στη βάση κοινών εθνικών προδιαγραφών ασφάλειας και διαλειτουργικότητας, ώστε να μην δημιουργηθούν νέα, απομονωμένα συστήματα.
Η οριστική λύση δεν μπορεί να είναι απλώς η αντικατάσταση του CD με ένα ηλεκτρονικό σύνδεσμο. Απαιτείται ένα ολοκληρωμένο και ασφαλές πλαίσιο, μέσα από το οποίο οι πολίτες και οι εξουσιοδοτημένοι επαγγελματίες υγείας θα μπορούν να έχουν έγκαιρη πρόσβαση στις αναγκαίες πληροφορίες, ανεξάρτητα από τον πάροχο στον οποίο αυτές δημιουργήθηκαν.
Στο πλαίσιο αυτό, είναι απαραίτητο να διασφαλίζονται:
η διαλειτουργικότητα των πληροφοριακών συστημάτων,
η ασφαλής ταυτοποίηση πολιτών και επαγγελματιών υγείας,
σαφείς κανόνες και επίπεδα πρόσβασης,
η καταγραφή κάθε πρόσβασης στα δεδομένα,
η προστασία των προσωπικών δεδομένων και η κυβερνοασφάλεια,
η αξιόπιστη και μακροχρόνια διαθεσιμότητα των εξετάσεων,
η συμμόρφωση με τα ευρωπαϊκά και διεθνή πρότυπα.
Ρόλοι και αρμοδιότητες
Σύμφωνα με τον περί Ηλεκτρονικής Υγείας Νόμο 59(Ι)/2019, όπως έχει τροποποιηθεί, στα δεδομένα υγείας περιλαμβάνονται οι απεικονιστικές και άλλες διαγνωστικές εξετάσεις.
Η ΕΑΗΥ έχει θεσμική αρμοδιότητα για το εθνικό πλαίσιο ηλεκτρονικής υγείας, τον Εθνικό Ηλεκτρονικό Φάκελο Υγείας του Πολίτη και τις αναγκαίες τεχνικές προδιαγραφές και κανόνες διαλειτουργικότητας.
Την ίδια ώρα, το πληροφοριακό σύστημα του ΓεΣΥ και ο Εθνικός Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας έχουν διακριτούς αλλά συμπληρωματικούς ρόλους.
Ο Εθνικός Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας δεν έρχεται να αντικαταστήσει τα υφιστάμενα πληροφοριακά συστήματα του ΓεΣΥ, των νοσηλευτηρίων, των ιατρών ή των ακτινοδιαγνωστικών κέντρων. Στόχος είναι η ασφαλής διασύνδεσή τους, ώστε οι πολίτες και οι εξουσιοδοτημένοι επαγγελματίες υγείας να έχουν ενιαία και έγκαιρη πρόσβαση στις αναγκαίες πληροφορίες.
Η ΕΑΗΥ έχει ήδη προχωρήσει στον σχεδιασμό
Στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της και του σχεδιασμού για τον Εθνικό Ηλεκτρονικό Φάκελο Υγείας, η ΕΑΗΥ έχει προχωρήσει στην επεξεργασία των απαιτούμενων νομικών, τεχνικών και λειτουργικών προδιαγραφών, καθώς και των αναγκαίων ρυθμίσεων.
Η διαδικασία βρίσκεται σε εξέλιξη και για την ολοκλήρωση και προώθησή της απαιτούνται οι απαραίτητες εγκρίσεις και αποφάσεις από το Υπουργείο Υγείας και τους λοιπούς κατά νόμο αρμόδιους φορείς.
Η Κύπρος έχει ήδη κάνει σημαντικά βήματα
Από τον Μάιο του 2025 λειτουργεί υπό την ευθύνη της ΕΑΗΥ το Εθνικό Σημείο Επαφής για την Ηλεκτρονική Υγεία, μέσω του οποίου παρέχονται οι Διασυνοριακές Υπηρεσίες Υγείας MyHealth@EU.
Μέσω των υπηρεσιών αυτών είναι ήδη δυνατή η ασφαλής ανταλλαγή του Συνοπτικού Ιστορικού Υγείας, της Ηλεκτρονικής Συνταγής και της Ηλεκτρονικής Εκτέλεσης Συνταγής με συνδεδεμένα κράτη μέλη.
Σε επόμενα στάδια προβλέπεται η επέκταση των Διασυνοριακών Υπηρεσιών και σε ιατρικές απεικονιστικές αναφορές, εργαστηριακά αποτελέσματα και αναφορές νοσοκομειακών εξιτηρίων, σύμφωνα με το ευρωπαϊκό πλαίσιο και τις απαιτήσεις του Ευρωπαϊκού Χώρου Δεδομένων Υγείας.
Η αποτελεσματική επίλυση του ζητήματος προϋποθέτει συντονισμένη συνεργασία μεταξύ της ΕΑΗΥ, του Υπουργείου Υγείας, του ΟΑΥ, του ΟΚΥπΥ, του Υφυπουργείου Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής, των δημόσιων και ιδιωτικών νοσηλευτηρίων, των ακτινοδιαγνωστικών κέντρων, των επαγγελματιών υγείας και των οργανωμένων ασθενών.
Η ΕΑΗΥ προτίθεται να συνεργαστεί με τον ΟΑΥ και όλους τους εμπλεκόμενους φορείς για τον καθορισμό κοινών ελάχιστων προδιαγραφών, την αξιολόγηση των διαθέσιμων τεχνικών λύσεων και τη διαμόρφωση συγκεκριμένου οδικού χάρτη εφαρμογής.
