Η κρίση πανικού είναι ένας αόρατος εφιάλτης που κανείς δεν μπορεί να κατανοήσει αν δεν τον ζήσει.
Γράφει ο Δρ. Νίκος Ηλία, Εγγεγραμμένος Ειδικός Ψυχολόγος
Οι περισσότεροι άνθρωποι που έρχονται στο γραφείο μου και έχουν βιώσει κρίση πανικού περιγράφουν ακριβώς το ίδιο συναίσθημα: «Πίστεψα ότι πεθαίνω εκείνη την ώρα». Και εκείνη τη στιγμή το πιστεύουν πραγματικά. Δεν είναι υπερβολή. Δεν είναι απλά «ιδέα» τους. Δεν είναι αδυναμία χαρακτήρα.
Είναι μια εμπειρία απόλυτου τρόμου.
Η καρδιά χτυπά ανεξέλεγκτα. Η ανάσα κόβεται. Το στήθος βαραίνει. Τα χέρια τρέμουν. Το σώμα παγώνει ή καταρρέει. Το μυαλό γεμίζει καταστροφικές σκέψεις.
«Θα πάθω έμφραγμα.»
«Θα λιποθυμήσω.»
«Θα χάσω τον έλεγχο.»
«Θα τρελαθώ μπροστά σε όλους.»
Το πιο σκληρό όμως δεν είναι μόνο ο φόβος. Είναι η έντονη μοναξιά εκείνης της στιγμής.
Η αίσθηση ότι κανείς γύρω σου δεν μπορεί να καταλάβει τι πραγματικά περνάς.
Ότι κανείς δεν μπορεί να σε βοηθήσει. Ότι ήρθε το τέλος της ζωής.
Η κρίση πανικού δεν έρχεται «από το πουθενά»
Οι κρίσεις πανικού μοιάζουν ξαφνικές. Στην πραγματικότητα όμως, συνήθως χτίζονται αργά και σιωπηλά μέσα στον άνθρωπο.
Πίσω από έναν πανικό υπάρχουν συχνά μήνες ή ακόμη και χρόνια πίεσης. Καταπιεσμένα συναισθήματα. Αισθήματα που δεν εκφράστηκαν ποτέ. Κούραση. Εσωτερική ένταση.
Μια καθημερινότητα όπου ο άνθρωπος προσπαθεί συνεχώς να αντέξει.
Να αντέξει τις απαιτήσεις.
Να αντέξει τις ευθύνες.
Να αντέξει τους άλλους.
Να αντέξει τον ίδιο του τον εαυτό.
Και κάποια στιγμή, το σώμα δεν αντέχει, και σταματά να σωπαίνει.
Γιατί η ψυχή πάντα βρίσκει τρόπο να μιλήσει. Ακόμα κι όταν το στόμα μένει κλειστό.
Τι συμβαίνει πραγματικά στο σώμα;
Σε μια κρίση πανικού, ο εγκέφαλος ενεργοποιεί τον μηχανισμό επιβίωσης, σαν να υπάρχει ένας πραγματικός κίνδυνος.
Το σώμα πλημμυρίζει αδρεναλίνη. Η καρδιά επιταχύνει. Η αναπνοή γίνεται γρήγορη και ρηχή. Οι μύες σφίγγουν. Το νευρικό σύστημα μπαίνει σε κατάσταση συναγερμού.
Το πρόβλημα είναι πως ο κίνδυνος δεν είναι εξωτερικός. Είναι εσωτερικός.
Το άτομο αρχίζει να φοβάται το ίδιο του το σώμα.
Κάθε ταχυκαρδία γίνεται απειλή.
Κάθε ζάλη μοιάζει επικίνδυνη.
Κάθε αλλαγή στην αναπνοή φαντάζει καταστροφή.
Και έτσι δημιουργείται ένας αόρατος φαύλος κύκλος:
φόβος → σωματικά συμπτώματα → περισσότερος φόβος → νέος πανικός.
Τα άτομα με κρίσεις πανικού είναι συνήθως πιο δυνατοί απ’ όσο δείχνουν
Υπάρχει μια μεγάλη αλήθεια που λίγοι λένε: οι άνθρωποι που παθαίνουν κρίσεις πανικού είναι συχνά άνθρωποι που για χρόνια προσπαθούσαν να είναι δυνατοί για όλους.
Είναι εκείνοι που κρατούν μέσα τους όσα τους πονάνε. Που χαμογελούν ενώ εξαντλούνται. Που δυσκολεύονται να ζητήσουν βοήθεια. Που έχουν μάθει να λειτουργούν μόνιμα σε ένταση.
Το σώμα τους κάποια στιγμή καταρρέει όχι επειδή είναι αδύναμο, αλλά επειδή κουράστηκε να είναι διαρκώς σε εγρήγορση και να επιβιώνει χωρίς ανάσα.
Αυτό που χρειάζεται ένας άνθρωπος την ώρα που βιώνει μία κρίση πανικού
Ένας άνθρωπος σε κρίση πανικού δεν βοηθιέται όταν ακούει:
«Ηρέμησε.» «Μην το σκέφτεσαι.» «Είναι απλά άγχος.»
Γιατί εκείνη τη στιγμή ο φόβος του είναι αληθινός.
Αυτό που χρειάζεται πραγματικά είναι να νιώσει ασφάλεια. Παρουσία. Κατανόηση. Χρειάζεται εκείνη την ώρα έναν άνθρωπο που δεν θα τον κρίνει επειδή φοβάται.
Οι κρίσεις πανικού δεν είναι «τρέλα». Είναι ένα νευρικό σύστημα που έχει εξαντληθεί από την υπερένταση και τον χρόνιο φόβο.
Ναι… μπορούν να ξεπεραστούν οι κρίσεις πανικού!
Αυτό που μοιάζει σαν ένα ανυπέρβλητο πρόβλημα, ναι μπορεί να αντιμετωπιστεί.
Μέσα από ουσιαστική ψυχοθεραπεία, σωστή κατανόηση των συμπτωμάτων και σταδιακή αποκατάσταση της αίσθησης ασφάλειας, μπορείς να αρχίσεις να ξαναπαίρνεις τον έλεγχο στην ζωή σου.
Όταν κατανοήσεις τι σου συμβαίνει, ο φόβος αρχίζει να χάνει τη δύναμή του.
Η κρίση πανικού δεν είναι ο εχθρός σου.
Είναι η στιγμή που η ψυχή σου δεν αντέχει άλλο να σιωπά.
Είναι το σώμα σου που καταρρέει επειδή κουβάλησε υπερβολικό φόβο, υπερβολική πίεση, υπερβολική μοναξιά για υπερβολικά μεγάλο χρονικό διάστημα.
Και όσο τρομακτική κι αν είναι εκείνη η στιγμή, δεν σημαίνει ότι είσαι αδύναμος. Σημαίνει ότι για χρόνια προσπαθούσες να είσαι δυνατός περισσότερο απ’ όσο μπορούσες να αντέξεις.
Η θεραπεία δεν ξεκινά όταν «σταματήσουν τα συμπτώματα» σου.
Ξεκινά όταν σταματήσεις να πολεμάς τον εαυτό σου.
Ξεκινά όταν αρχίσεις να κατανοείς τον εαυτό σου.
Ξεκινά όταν επιτρέψεις στον εαυτό σου να νιώσει.
Να μιλήσει. Να κουραστεί. Να ζητήσει βοήθεια χωρίς ντροπή.
Και τότε να ξέρεις, ότι κάποτε ο πανικός σου, μπορεί να σε έκανε να πιστέψεις ότι πεθαίνεις.
Αργότερα όμως, μέσα από την ψυχοθεραπεία, καταλαβαίνεις ότι εκείνη ήταν η στιγμή που ένα κομμάτι σου ζητούσε επιτέλους να αρχίσει να ζεις πραγματικά.