Οι ασθενείς στην Κύπρο αναμένουν κατά μέσο όρο πάνω από 500 ημέρες για να αποκτήσουν πρόσβαση σε νέα φάρμακα, μία από τις μεγαλύτερες καθυστερήσεις στην Ευρώπη, την ώρα που αξιωματούχοι προειδοποιούν ότι η ΕΕ χάνει έδαφος έναντι των παγκόσμιων ανταγωνιστών στην φαρμακευτική καινοτομία και πρόσβαση.
Μιλώντας την Παρασκευή σε συνέδριο στη Λευκωσία με τίτλο «Απελευθέρωση του δυναμικού των βιοεπιστημών της Ευρώπης: Μια πολιτική ατζέντα για την ανταγωνιστικότητα, την καινοτομία και την πρόσβαση των ασθενών», Κύπριοι και Ευρωπαίοι αξιωματούχοι προειδοποίησαν ότι οι ασθενείς αντιμετωπίζουν αυξανόμενες καθυστερήσεις στην πρόσβαση σε νέα φάρμακα, ενώ η Ευρώπη κινδυνεύει να χάσει έδαφος στην παγκόσμια φαρμακευτική καινοτομία και τις επενδύσεις.
Ο Υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας, Μιχάλης Δαμιανός, δήλωσε ότι η ΕΕ πρέπει να δράσει άμεσα για να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα και να διασφαλίσει ταχύτερη πρόσβαση σε θεραπείες, ιδιαίτερα για μικρότερα κράτη-μέλη όπως η Κύπρος.
«Τα στοιχεία είναι σαφή», ανέφερε, σημειώνοντας ότι το μερίδιο της ΕΕ στις παγκόσμιες ενάρξεις κλινικών δοκιμών έχει μειωθεί περίπου στο 12%, σε σύγκριση με περίπου 30% στην Κίνα. «Αυτό δεν είναι απλώς ένα στατιστικό, σημαίνει λιγότερες ευκαιρίες για τους Ευρωπαίους ασθενείς να έχουν έγκαιρη πρόσβαση σε καινοτόμες θεραπείες», είπε.
Πρόσθεσε ότι απαιτούνται κατά μέσο όρο περίπου 24 μήνες για να φτάσουν νέα φάρμακα στους ασθενείς στην Ευρώπη, σε σύγκριση με μόλις τέσσερις μήνες στις Ηνωμένες Πολιτείες.
«Για τους ασθενείς που αναμένουν σωτήριες θεραπείες, αυτές οι καθυστερήσεις δεν είναι διοικητικές, είναι βαθιά προσωπικές και συχνά κρίσιμες», είπε.
Ο κ. Δαμιανός σημείωσε παρουσίασε τέσσερις προτεραιότητες για την πολιτική της ΕΕ: ενίσχυση των κινήτρων για έρευνα και ανάπτυξη, εκσυγχρονισμό του ρυθμιστικού πλαισίου, βελτίωση της πρόσβασης σε όλα τα κράτη-μέλη και επιτάχυνση του ψηφιακού μετασχηματισμού στην υγεία.
«Κανένας ασθενής δεν πρέπει να περιμένει χρόνια για θεραπεία μόνο και μόνο λόγω του τόπου διαμονής του», ανέφερε.
Μολ: Επιδείνωση των καθυστερήσεων στην Κύπρο
Νωρίτερα, η Γενική Διευθύντρια της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Φαρμακευτικών Βιομηχανιών και Ενώσεων (EFPIA), Ναταλί Μολ, δήλωσε ότι η πρόσβαση σε φάρμακα στην Κύπρο έχει επιδεινωθεί, με τον μέσο χρόνο αναμονής να ξεπερνά πλέον τις 500 ημέρες.
«Η πρόσβαση σε φάρμακα παραμένει πραγματική πρόκληση στην Κύπρο», ανέφερε, σημειώνοντας ότι οι καθυστερήσεις αυξήθηκαν από πάνω από 400 ημέρες το 2022 σε πέραν των 500 σήμερα.
Αναφέρθηκε σε προκαταρκτικά στοιχεία της επικείμενης έρευνας Patients WAIT Indicator της EFPIA, τα οποία δείχνουν κάποια βελτίωση στη διαθεσιμότητα στην Κύπρο με αύξηση από 29% σε 39%, κάτι που ωστόσο παραμένει κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ (45%).
Η κ. Μολ επεσήμανε ότι οι προκλήσεις πρόσβασης είναι πολυπαραγοντικές, περιλαμβάνοντας ρυθμιστικές διαδικασίες, τιμολόγηση και αποζημίωση, καθώς και υποεπένδυση σε καινοτόμα φάρμακα. Προειδοποίησε επίσης ότι εξωτερικοί παράγοντες, όπως πιθανές αλλαγές πολιτικής στις ΗΠΑ, ενδέχεται να επηρεάσουν περαιτέρω τα χρονοδιαγράμματα.
Τόνισε ότι, ενώ οι φαρμακευτικές εταιρείες επιδιώκουν την ταχεία διάθεση φαρμάκων, οι εθνικές διαδικασίες διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στις καθυστερήσεις.
Ανέφερε επίσης ότι μικρότερες αγορές, όπως η Κύπρος, αντιμετωπίζουν ιδιαίτερες προκλήσεις, όπως απαιτήσεις τεκμηρίωσης για ογκολογικά φάρμακα, μικρούς πληθυσμούς για ορφανά φάρμακα και ζητήματα χρηματοδότησης για προηγμένες θεραπείες.
Για την αντιμετώπιση αυτών των ζητημάτων, αναφέρθηκε στην Πλατφόρμα Διαλόγου για Μικρότερες Αγορές της EFPIA, μια εθελοντική πρωτοβουλία με τη συμμετοχή χωρών όπως η Κύπρος, η Εσθονία, η Λετονία, η Λιθουανία και η Μάλτα.
Σημείωσε επίσης ότι σε χώρες όπως η Γερμανία, οι ασθενείς έχουν πρόσβαση σε νέα φάρμακα σε περίπου 158 ημέρες, ενώ αλλού οι καθυστερήσεις είναι έως και επταπλάσιες.
Αναφερόμενη στην ανταγωνιστικότητα, προειδοποίησε ότι η Ευρώπη χάνει έδαφος παγκοσμίως, καθώς το μερίδιό της στην παγκόσμια έρευνα και ανάπτυξη έχει μειωθεί σημαντικά τα τελευταία 25 χρόνια, ενώ το μερίδιο στις κλινικές δοκιμές έχει υποδιπλασιαστεί την τελευταία δεκαετία.
Χαραλαμπίδης: Προτεραιότητα η ισότιμη πρόσβαση
Ο Υπουργός Υγείας, Νεόφυτος Χαραλαμπίδης, δήλωσε ότι η διασφάλιση δίκαιης και έγκαιρης πρόσβασης σε φάρμακα αποτελεί βασική προτεραιότητα της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ.
«Σε αυτό το πλαίσιο, η λέξη-κλειδί είναι η αυτονομία», είπε, αναφερόμενος στην ικανότητα της ΕΕ να διασφαλίζει πρόσβαση σε φάρμακα και τεχνολογίες ακόμη και σε περιόδους κρίσεων.
Τόνισε ότι η βελτίωση της διαθεσιμότητας, της προσιτότητας και της πρόσβασης σε φάρμακα και ιατροτεχνολογικά προϊόντα αποτελεί βασική προτεραιότητα πολιτικής.
Ανέφερε επίσης ότι η καινοτομία πρέπει να φτάνει χωρίς καθυστερήσεις σε όλους τους ασθενείς στην Ευρώπη.
«Η ιατρική καινοτομία αποκτά πλήρη αξία μόνο όταν φτάνει στους ανθρώπους που τη χρειάζονται, ανεξαρτήτως της χώρας στην οποία ζουν», είπε.
Βάρχελι: Μεταρρυθμίσεις για ταχύτερη καινοτομία
Ο Ευρωπαίος Επίτροπος Υγείας και Ευημερίας των Ζώων, Όλιβερ Βάρχελι, σε βιντεοσκοπημένο μήνυμα, χαρακτήρισε τις βιοεπιστήμες στρατηγικό πυλώνα για το μέλλον της Ευρώπης.
Αναφέρθηκε στον προτεινόμενο Νόμο για τη Βιοτεχνολογία (Biotech Act), που στοχεύει στην απλοποίηση των ρυθμιστικών πλαισίων, την ενίσχυση της χρηματοδότησης και τη διευκόλυνση της εισόδου καινοτόμων προϊόντων στην αγορά.
Επισήμανε επίσης την αναθεώρηση των κανόνων για τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα και το σχέδιο “Safe Hearts Plan”, που εστιάζει στην πρόληψη και την έγκαιρη διάγνωση.
Για τα φάρμακα, χαρακτήρισε τη μεταρρύθμιση της νομοθεσίας ως τη σημαντικότερη των τελευταίων 20 ετών, με στόχο την επιτάχυνση των διαδικασιών και την προσαρμογή στις νέες τεχνολογίες.
Μικέλλης: Ανάγκη ευθυγράμμισης πολιτικών
Ο Πρόεδρος της ΚΕΦΕΑ, Κυριάκος Μικέλλης, δήλωσε ότι η Ευρώπη πρέπει να διασφαλίσει ότι το πολιτικό της περιβάλλον συμβαδίζει με την επιστημονική πρόοδο.
Τόνισε τη σημασία της ευθυγράμμισης εθνικών και ευρωπαϊκών προτεραιοτήτων για την ενίσχυση της έρευνας, των επενδύσεων και της πρόσβασης των ασθενών.
«Ως μικρό κράτος-μέλος, η Κύπρος κατανοεί τόσο τις ευκαιρίες όσο και τις διαρθρωτικές προκλήσεις στο ευρωπαϊκό πλαίσιο», ανέφερε.
Το συνέδριο, που πραγματοποιήθηκε υπό την αιγίδα της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ, συγκέντρωσε φορείς χάραξης πολιτικής, εκπροσώπους της βιομηχανίας και επαγγελματίες υγείας, με στόχο την ενίσχυση του τομέα των βιοεπιστημών στην Ευρώπη και τη διασφάλιση ισότιμης πρόσβασης στην καινοτομία.
