Με ανακοίνωσή τους, το BirdLife Cyprus και οι Φίλοι της Γης Κύπρου εκφράζουν έντονη απογοήτευση για την απόφαση του Διοικητικού Δικαστηρίου να απορρίψει την προσφυγή τους κατά της πολεοδομικής άδειας για το λιμάνι στο Πεντάκωμο, υποστηρίζοντας ότι δεν εξετάστηκαν τα ουσιαστικά περιβαλλοντικά ζητήματα που έθεσαν και αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω νομικών ενεργειών.
Δείτε την επιστολή:
Το BirdLife Cyprus και οι Φίλοι της Γης Κύπρου εκφράζουν τη βαθιά απογοήτευσή τους για την απόφαση του Διοικητικού Δικαστηρίου να απορρίψει την προσφυγή των δύο περιβαλλοντικών οργανώσεων κατά της πολεοδομικής άδειας για το λιμάνι στο Πεντάκωμο, κρίνοντας ότι η προσφυγή καταχωρήθηκε εκπρόθεσμα.
Η υπόθεση είχε χαρακτηριστεί ως κατεπείγουσα λόγω της συνεχιζόμενης κατασκευής του έργου και του κινδύνου μη αναστρέψιμης περιβαλλοντικής ζημιάς. Η ακρόαση ολοκληρώθηκε στις αρχές Σεπτεμβρίου 2025 στο πλαίσιο διαδικασίας ταχείας εκδίκασης, ακριβώς επειδή ο χρόνος θεωρήθηκε κρίσιμος παράγοντας.
Μετά από εννέα μήνες αναμονής, το Δικαστήριο δεν εξέτασε καθόλου κατά πόσο το έργο είναι συμβατό με την περιβαλλοντική νομοθεσία. Απέρριψε την προσφυγή για διαδικαστικούς και τεχνικούς λόγους, όπως είχε γίνει και με το ενδιάμεσο διάταγμα αναστολής εργασιών το οποίο είχε ακυρωθεί τον Μάιο 2025, χωρίς να εξετάσει καν την ουσία των ζητημάτων που έθεσαν ενώπιον του οι δύο περιβαλλοντικές οργανώσεις.
«Δεν είμαστε καθόλου ικανοποιημένοι με μια απόφαση που, μετά από εννέα μήνες αναμονής, δεν εξετάζει κανένα από τα ουσιαστικά περιβαλλοντικά ζητήματα που θέσαμε ενώπιον του Δικαστηρίου. Οι πολίτες δικαιούνται να γνωρίζουν αν ένα έργο τέτοιας κλίμακας είναι συμβατό με την περιβαλλοντική νομοθεσία. Δυστυχώς, το ερώτημα αυτό παραμένει αναπάντητο», δήλωσε η Μέλπω Αποστολίδου, Διευθύντρια του BirdLife Cyprus.
Η απόφαση σημαίνει ότι παρέμειναν ανεξέταστα ζητήματα που αφορούν όχι μόνο το συγκεκριμένο έργο, αλλά και την εκπλήρωση των υποχρεώσεων της Κυπριακής Δημοκρατίας για την προστασία ειδών και οικοτόπων που προστατεύονται από το ευρωπαϊκό δίκαιο και νομοθεσία. Η απόφαση σημαίνει επίσης ότι οι ανησυχίες που έθεσαν ενώπιον του Δικαστηρίου οι δύο περιβαλλοντικές οργανώσεις, εκπροσωπώντας τις ανησυχίες χιλιάδων πολιτών για το μέλλον της περιοχής και των ειδών που βρίσκονται εκεί, δεν εξετάστηκαν ποτέ επί της ουσίας και αυτό είναι άκρως απογοητευτικό.
Αυτό που προκαλεί ιδιαίτερο προβληματισμό είναι ότι χρειάστηκαν εννέα μήνες για να ληφθεί μια απόφαση η οποία δεν καταπιάνεται με την ουσία της υπόθεσης. Εφόσον το Δικαστήριο κατέληξε ότι η προσφυγή ήταν εκπρόθεσμη και ασχολήθηκε μόνο με αυτό το ζήτημα και τίποτε άλλο, είναι εύλογο να διερωτάται κανείς γιατί η απόφαση δεν δόθηκε νωρίτερα, ιδιαίτερα σε μια υπόθεση που είχε χαρακτηριστεί ως κατεπείγουσα λόγω της θέσης περί συνεχιζόμενης περιβαλλοντικής, μη αναστρέψιμης ζημιάς.
Κατά τη διάρκεια αυτών των εννέα μηνών, οι εργασίες στο Πεντάκωμο συνεχίστηκαν, η φυσική ακτογραμμή με τους χαρακτηριστικούς άσπρους βράχους αλλοιώθηκε περαιτέρω και οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις συνέχισαν να συσσωρεύονται, χωρίς να υπάρξει οποιαδήποτε δικαστική κρίση και συζήτηση επί των ουσιαστικών ζητημάτων που τέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου.
Το BirdLife Cyprus και οι Φίλοι της Γης Κύπρου θα μελετήσουν λεπτομερώς την απόφαση και θα αξιολογήσουν τα επόμενα νομικά τους βήματα.
Σημείωση:
Η απόφαση δεν καταπιάνεται με το αν το έργο αδειοδοτήθηκε ακολουθώντας την ορθή διαδικασία περιβαλλοντικής αξιολόγησης. Απλά δηλώνει μόνο, στεγνά και διαδικαστικά, ότι το Δικαστήριο δεν θα εξετάσει το ζήτημα της ουσίας της προσφυγής και των επιχειρημάτων μας κατά της πολεοδομικής άδειας στο πλαίσιο της συγκεκριμένης προσφυγής.
Η απόφαση αφήνει αναπάντητα μια σειρά από σοβαρά ζητήματα περιβαλλοντικού και δημοσίου συμφέροντος που τέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου, μεταξύ άλλων:
- την πολυετή καθυστέρηση του Κράτους να προωθήσει τον χαρακτηρισμό της περιοχής ως Προτεινόμενος Τόπος Κοινοτικής Σημασίας (πΤΚΣ), παρά τις σχετικές επιστημονικές εισηγήσεις και πρόταση του αρμόδιου τμήματος, του Τμήματος Αλιείας και Θαλάσσιων Ερευνών (ΤΑΘΕ), που εκκρεμούν από τον Αύγουστο 2022
- τις υποχρεώσεις αυστηρής προστασίας που απορρέουν από την παρουσία της Μεσογειακής φώκιας (Monachus monachus), είδος προτεραιότητας σύμφωνα με την ευρωπαϊκή περιβαλλοντική νομοθεσία
- τις πιθανές επιπτώσεις σε οικότοπους προτεραιότητας, περιλαμβανομένων των λιβαδιών Ποσειδωνίας (Posidonia oceanica)
- το ζήτημα της πιθανής σύγκρουσης συμφερόντων που προκύπτει από το γεγονός ότι το αρμόδιο Τμήμα, το ΤΑΘΕ, που έχει την ευθύνη προστασίας της Μεσογειακής φώκιας είναι ταυτόχρονα και ο φορέας προώθησης του έργου
- τις διαπιστώσεις της Έκθεσης του Γενικού Ελεγκτή για το συγκεκριμένο λιμάνι, η οποία δημοσιεύτηκε Απρίλιο 2024, η οποία ρητά έκανε αναφορά και εντόπισε ότι τόσο στη διαδικασία χωροθέτησης όσο και της περιβαλλοντικής αξιολόγησης του έργου τα αρμόδια Τμήματα δεν ακολούθησαν τις σωστές διαδικασίες και δεν διασφάλισαν πλήρη συμμόρφωση με το άρθρο 6.3 της Οδηγίας των Οικοτόπων.
