Η σημασία των ειρηνευτικών αποστολών, αλλά και η ανάγκη η ειρηνευτική δράση του ΟΗΕ να προσαρμόζεται στα δεδομένα της εποχής, συζητήθηκαν την Τετάρτη στο Cyprus Forum στη Λευκωσία.
Οι ειρηνευτικές αποστολές του ΟΗΕ στην Ανατολική Μεσόγειο, UNIFIL, UNFICYP και UNTSO, θεωρούνται πλέον «πρότυπες αποστολές», δήλωσε η Annika Hilding Norberg, επικεφαλής του τομέα Επιχειρήσεων Ειρήνης και Οικοδόμησης Ειρήνης του Κέντρου για την Πολιτική Ασφάλειας της Γενεύης (GCSP), κατά τη διάρκεια συζήτησης σε πάνελ για το μέλλον της ειρηνευτικής δράσης του ΟΗΕ στην Ανατολική Μεσόγειο. Η συζήτηση επικεντρώθηκε στην ολοκλήρωση της αποστολής της Προσωρινής Δύναμης των Ηνωμένων Εθνών στον Λίβανο (UNIFIL) το επόμενο έτος.
Διαβάστε επίσης:
- Cyprus Forum: Οι προκλήσεις της τεχνολογίας στον επιχειρηματικό τομέα τέθηκαν επί τάπητος
Το Cyprus Forum 2026 ξεκίνησε με έκκληση να μην αποφασίζονται οι πολιτικές πίσω από κλειστές πόρτες
Παπαδόπουλος: «Δεν μπορούμε να μετατραπούμε σε Παλαιστίνιους και να ζητούμε κράτος»
Η κ. Norberg ανέφερε ότι η κατάσταση στην περιοχή είναι «δεινή», επισημαίνοντας τις επιπτώσεις και την αβεβαιότητα ως προς το τι ακολουθεί μετά τον τερματισμό των ειρηνευτικών αποστολών. Εξέφρασε την άποψη ότι οι πολυεπίπεδες κρίσεις που αντιμετωπίζει σήμερα ο κόσμος δεν καθιστούν την ειρηνευτική δράση άνευ αντικειμένου. Αντίθετα, όπως είπε, οι ένοπλες συγκρούσεις έχουν διπλασιαστεί από πέρυσι.
«Σήμερα βρισκόμαστε αντιμέτωποι με ένα γεωπολιτικό περιβάλλον που καταρρέει» και οι μηχανισμοί που χρησιμοποιούνταν για τη διαχείρισή του βρίσκονται πλέον υπό πίεση, ανέφερε η κ. Norberg. «Για 'μένα, αυτός είναι ακόμη ένας λόγος για να μην ακυρωθούν οι ειρηνευτικές αποστολές», πρόσθεσε.
Αυτό που χρειάζεται να κάνουμε, είπε, είναι να καταβάλουμε κάθε προσπάθεια για την ενίσχυση των υφιστάμενων αποστολών και να προετοιμαστούμε για το μέλλον. Σύμφωνα με τη κ. Norberg, υποστηρίζεται ότι η μελλοντική ειρηνευτική δράση θα πρέπει να διαθέτει μεγαλύτερη κινητικότητα, ισχυρότερες δυνατότητες ανάλυσης και να αξιοποιεί καλύτερα τις πλέον σύγχρονες τεχνολογίες.
Όπως είπε, οι ειρηνευτικές αποστολές του ΟΗΕ στην Ανατολική Μεσόγειο – UNIFIL, UNFICYP και UNTSO – αποτελούν πλέον «πρότυπες αποστολές», οι οποίες θα πρέπει να προετοιμαστούν για το μέλλον.
Σημειώνοντας ότι οι καιροί αλλάζουν με θεμελιώδεις τρόπους, η Norberg είπε ότι η ειρηνευτική δράση του ΟΗΕ πρέπει να συμβαδίζει με τις εξελίξεις, «αν όχι να βρίσκεται ένα βήμα μπροστά από την εποχή», και να αξιοποιεί την τεχνητή νοημοσύνη, τα drones και άλλα συστήματα και ψηφιακές τεχνολογίες. Ανέφερε ότι το σχέδιο ανάπτυξης δυνατοτήτων του ΟΗΕ κινείται ήδη προς αυτή την κατεύθυνση. Πρόσθεσε ότι αξίζει να επιδιωχθεί η δημιουργία μικρότερων, στοχευμένων και αξιόπιστων ειρηνευτικών αποστολών.
Αναφερόμενη σε νέες αποστολές, είπε ότι το ερώτημα είναι κατά πόσο είμαστε «εγκλωβισμένοι σε συνασπισμούς των προθύμων», όπως στη Γάζα και την Αϊτή, τονίζοντας ωστόσο ότι αυτές δεν αποτελούν ειρηνευτικές αποστολές του ΟΗΕ.
Όσον αφορά τη δημιουργία νέων ειρηνευτικών αποστολών, είπε ότι απαιτείται συμφωνία όλων των εμπλεκόμενων πλευρών και ότι αυτό δεν είναι εύκολο. Σε επίπεδο ΟΗΕ, ανέφερε ότι η συμφωνία για μια νέα αποστολή εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας, τα οποία διαθέτουν δικαίωμα βέτο.
Σε ό,τι αφορά την UNIFIL, είπε ότι χρειάζεται πολιτική στήριξη των ειρηνευτικών αποστολών και ότι θα πρέπει να υπάρχει μηχανισμός για την αποχώρησή τους στη βάση μιας ειρηνευτικής συμφωνίας και όχι αιφνιδιαστικά, όπως στην περίπτωση της UNIFIL.
Ανέφερε επίσης ότι θα υπάρξει πολιτικοστρατιωτική αποστολή της ΕΕ στον Λίβανο, σημειώνοντας ότι μπορεί να διαδραματίσει υποστηρικτικό ρόλο, αλλά ότι δεν θα μπορούσε να τη δει να αναλαμβάνει τον ρόλο του ΟΗΕ.
Ο Δρ Arthur Boutellis, μη μόνιμος ανώτερος σύμβουλος στο Διεθνές Ίδρυμα Ειρήνης (IPI), σημείωσε ότι ο προϋπολογισμός για τις ειρηνευτικές αποστολές εξακολουθεί να είναι σημαντικός για τον συνολικό προϋπολογισμό του ΟΗΕ. Τόνισε ότι είναι σημαντικό να έχουμε υπόψη πως ο ετήσιος προϋπολογισμός για τις ειρηνευτικές αποστολές αποτελεί ένα πολύ μικρό ποσοστό, εάν συγκριθεί με το κόστος μιας ημέρας πολέμου. Πρόκειται για «μια μικρή επένδυση στην ειρήνη», είπε.
Ανέφερε επίσης ότι η UNIFIL διαθέτει περίπου 8.000 ειρηνευτές από σχεδόν 50 χώρες, σημειώνοντας ότι η αποστολή τερματίζεται όχι λόγω της επιτυχίας της εντολής της, αλλά λόγω απόφασης του Συμβουλίου Ασφαλείας, η οποία σε μεγάλο βαθμό υποκινήθηκε από τις ΗΠΑ.
Είπε ότι η Δύναμη έχει διαδραματίσει σημαντικό σταθεροποιητικό ρόλο, αλλά ότι υπάρχουν όρια στο τι μπορεί να κάνει η ειρηνευτική δύναμη σε σχέση με την υφιστάμενη κατάσταση στη χώρα. «Είναι πέρα από αυτά που μπορούν να κάνουν οι ειρηνευτές», πρόσθεσε.
Ο κ. Boutellis είπε επίσης ότι υπάρχει πλέον ευρεία συναίνεση μεταξύ Λιβανέζων και διεθνών παραγόντων ότι, μετά το κλείσιμο της UNIFIL, θα υπάρξει κενό όσον αφορά την παρακολούθηση της αποκλιμάκωσης, και ότι συζητείται μια μικρότερη παρουσία του ΟΗΕ, ενώ η ΕΕ και άλλοι έχουν προτείνει βοήθεια για την ενίσχυση των δυνατοτήτων του λιβανικού στρατού.
