Η αγορά ενός ακινήτου αποτελεί για τους περισσότερους ανθρώπους μία από τις σημαντικότερες οικονομικές αποφάσεις της ζωής τους. Είναι, επομένως, εύλογο ο αγοραστής να θέλει να γνωρίζει ποιος είναι ο επαγγελματίας με τον οποίο συναλλάσσεται, ότι πληροί συγκεκριμένες προϋποθέσεις και ότι λειτουργεί μέσα σε ένα σαφές πλαίσιο εποπτείας και λογοδοσίας.
Γράφει η Μερσίνα Ισιδώρου, Γενική Διευθύντρια Συνδέσμου Ανάπτυξης Ακινήτων
Αυτό ακριβώς είναι το θεσμικό κενό που επιδιώκουμε να καλύψουμε μέσα από τη θεσμοθέτηση του επαγγέλματος του Επιχειρηματία Ανάπτυξης Γης.
Δεν υποστηρίζουμε ότι σήμερα η ανάπτυξη ακινήτων γίνεται χωρίς κανόνες. Αντιθέτως, η ανάπτυξη ενός έργου διέπεται ήδη από ένα ευρύ πλέγμα πολεοδομικών, οικοδομικών, περιβαλλοντικών και άλλων νομοθετικών και κανονιστικών απαιτήσεων. Αυτό που απουσιάζει είναι ένα ειδικό και ενιαίο θεσμικό πλαίσιο που να ρυθμίζει την ίδια την επαγγελματική δραστηριότητα του Επιχειρηματία Ανάπτυξης Γης: ποιος μπορεί να ασκεί το επάγγελμα, ποιες προϋποθέσεις πρέπει να πληροί, πώς εποπτεύεται και με ποιον τρόπο λογοδοτεί.
Η κάλυψη αυτού του κενού αποτελεί ένα αναγκαίο επόμενο βήμα για μια αγορά που έχει εξελιχθεί σημαντικά και στην οποία οι απαιτήσεις των αγοραστών, αλλά και οι ευθύνες των επαγγελματιών, είναι σήμερα μεγαλύτερες από ποτέ.
Τι προτείνουμε
Στον πυρήνα της πρότασης του Συνδέσμου Ανάπτυξης Ακινήτων βρίσκεται η δημιουργία ενός συστήματος εγγραφής και εποπτείας των φυσικών και νομικών προσώπων που ασκούν επαγγελματικά τη δραστηριότητα της ανάπτυξης γης για εμπορική εκμετάλλευση.
Κεντρικό ρόλο στο προτεινόμενο πλαίσιο θα έχει το «Συμβούλιο Εγγραφής και Ελέγχου Επιχειρηματιών Ανάπτυξης Γης και Οικοδομών», με αρμοδιότητα, μεταξύ άλλων, την τήρηση σχετικού Μητρώου, καθώς και την εποπτεία των επαγγελματιών.
Τα κριτήρια εγγραφής στο Μητρώο θα είναι αντικειμενικά, διαφανή και αναλογικά προς τη φύση και τις ευθύνες της δραστηριότητας. Στόχος δεν είναι η δημιουργία ενός κλειστού επαγγέλματος, αλλά η διασφάλιση ενός κοινού και εύλογου επιπέδου επαγγελματικής επάρκειας και υπευθυνότητας για όλους όσοι δραστηριοποιούνται στην αγορά.
Στα κριτήρια θα περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η δομή, η στελέχωση και η λειτουργική επάρκεια των επιχειρήσεων, η συνεργασία με εγγεγραμμένους μελετητές, η τεχνική επάρκεια και η αποδεδειγμένη εμπειρία.
Η ύπαρξη κοινών κανόνων λειτουργεί, άλλωστε, προς όφελος και των ίδιων των επαγγελματιών. Προστατεύει όσους λειτουργούν με συνέπεια και υπευθυνότητα, ενισχύει τον υγιή ανταγωνισμό και συμβάλλει στην περαιτέρω αναβάθμιση της αξιοπιστίας ολόκληρου του κλάδου.
Παράλληλα, ο προτεινόμενος θεσμός του «δόκιμου μέλους» διασφαλίζει ότι το νέο πλαίσιο θα παραμένει ανοικτό και για όσους επιθυμούν να εισέλθουν στον κλάδο, αλλά δεν διαθέτουν ακόμη την απαιτούμενη εμπειρία για πλήρη εγγραφή. Μέσα από μια μεταβατική περίοδο απόκτησης της αναγκαίας εμπειρίας, οι νέοι επαγγελματίες θα μπορούν να πληρούν σταδιακά τις προϋποθέσεις για την πλήρη ένταξή τους στο Μητρώο.
Η προστασία του αγοραστή στο επίκεντρο
Βασικός πυλώνας της προσπάθειας που προωθεί ο Σύνδεσμος, αποτελεί η ενίσχυση της προστασίας του αγοραστή. Η δημιουργία ενός επίσημου Μητρώου θα του επιτρέπει να γνωρίζει ότι ο επαγγελματίας με τον οποίο συναλλάσσεται είναι εγγεγραμμένος, πληροί συγκεκριμένα κριτήρια και λειτουργεί στη βάση σαφών κανόνων και υποχρεώσεων. Με αυτόν τον τρόπο, ο αγοραστής θα έχει ένα επιπλέον επίπεδο ασφάλειας και πληροφόρησης σε μια συναλλαγή που αποτελεί, για τους περισσότερους πολίτες, μία από τις σημαντικότερες οικονομικές αποφάσεις της ζωής τους.
Η προστασία, ωστόσο, δεν εξαντλείται στο στάδιο του Μητρώου. Το προτεινόμενο πλαίσιο προβλέπει συνεχή εποπτεία των εγγεγραμμένων επαγγελματιών, σαφείς κανόνες επαγγελματικής συμπεριφοράς, καθώς και διαδικασία υποβολής και εξέτασης παραπόνων. Παράλληλα, όπου διαπιστώνονται παραβάσεις, θα υπάρχει η δυνατότητα επιβολής των προβλεπόμενων κυρώσεων.
Δημιουργείται, έτσι, ένα σαφές πλαίσιο λογοδοσίας, μέσα από το οποίο ο αγοραστής δεν θα γνωρίζει μόνο με ποιον συναλλάσσεται, αλλά και πού μπορεί να απευθυνθεί εάν προκύψει ζήτημα. Πρόκειται για μια ουσιαστική δικλίδα προστασίας που ενισχύει τα δικαιώματα των αγοραστών και, παράλληλα, συμβάλλει στην οικοδόμηση μεγαλύτερης εμπιστοσύνης και αξιοπιστίας στην αγορά ακινήτων.
Ώρα να περάσουμε στην υλοποίηση
Η προσπάθεια για θεσμοθέτηση του επιχειρηματία ανάπτυξης γης άρχισε το 2025, όταν ο Σύνδεσμος Ανάπτυξης Ακινήτων προχώρησε στη διαμόρφωση ενός προσχεδίου νόμου, έπειτα από διαβούλευση με εμπλεκόμενους φορείς και με τη συμβολή των νομικών του συμβούλων.
Το προσχέδιο κατατέθηκε στον Υπουργό Εσωτερικών τον Μάιο του ίδιου έτους και ακολούθησε η σύσταση ειδικής ομάδας εργασίας, με τη συμμετοχή λειτουργών του Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας και εκπροσώπων του Συνδέσμου, για την περαιτέρω επεξεργασία του προτεινόμενου πλαισίου.
Μέσα από σειρά συναντήσεων της ομάδας εργασίας, το κείμενο έτυχε περαιτέρω επεξεργασίας και βελτιώσεων και, στη συνέχεια, το σχέδιο νόμου διαβιβάστηκε στη Νομική Υπηρεσία για νομοτεχνικό έλεγχο.
Αυτό που απαιτείται τώρα είναι η ολοκλήρωση των διαδικασιών χωρίς περαιτέρω καθυστέρηση, ώστε το σχέδιο νόμου να κατατεθεί ενώπιον της Βουλής των Αντιπροσώπων και να αρχίσει η κοινοβουλευτική του εξέταση. Για τον Σύνδεσμο, αυτό αποτελεί το επόμενο ουσιαστικό βήμα για να μετατραπεί η πρόταση σε ένα σύγχρονο, λειτουργικό και εφαρμόσιμο νομοθετικό πλαίσιο.
Η θεσμοθέτηση του επαγγέλματος αποτελεί μία ουσιαστική μεταρρύθμιση που μπορεί να ενισχύσει την ποιότητα, την αξιοπιστία και την εύρυθμη λειτουργία της αγοράς. Δεν επιδιώκουμε περισσότερη γραφειοκρατία. Επιδιώκουμε σαφείς κανόνες, υψηλότερα επαγγελματικά πρότυπα και αποτελεσματική εποπτεία.
Αυτό είναι, τελικά, το ουσιαστικό ζητούμενο: μεγαλύτερη ασφάλεια για τον αγοραστή, μέσα σε μια ανοικτή, υγιή και αξιόπιστη αγορά ακινήτων.
