Η παραίτηση από μια θέση εργασίας δεν είναι συνήθως μια απόφαση που λαμβάνεται από τη μια μέρα στην άλλη. Ακόμη και όταν ανακοινώνεται ξαφνικά, κατά κανόνα αποτελεί το αποτέλεσμα μιας μακράς περιόδου προβληματισμού, απογοήτευσης ή επαγγελματικής εξουθένωσης.
Για αρκετούς εργαζομένους, η δουλειά δεν είναι απλώς μια πηγή εισοδήματος. Συνδέεται με την καθημερινότητα, την προσωπική ταυτότητα, την αίσθηση ασφάλειας και τις μελλοντικές τους προσδοκίες. Γι’ αυτό και η απόφαση να εγκαταλείψουν μια σταθερή θέση μπορεί να συνοδεύεται από φόβο, αβεβαιότητα, αλλά και την ανάγκη για μια νέα αρχή.
Η έλλειψη αναγνώρισης
Ένας από τους σημαντικότερους λόγους που οδηγούν έναν εργαζόμενο στην έξοδο είναι η αίσθηση ότι η προσπάθειά του δεν αναγνωρίζεται. Όταν η καθημερινή εργασία, οι επιπλέον ευθύνες και τα αποτελέσματα θεωρούνται δεδομένα, ο εργαζόμενος μπορεί σταδιακά να χάσει το ενδιαφέρον και το κίνητρό του.
Η αναγνώριση δεν περιορίζεται απαραίτητα σε μια αύξηση μισθού ή μια προαγωγή. Μπορεί να είναι ένα θετικό σχόλιο, μια ειλικρινής επιβράβευση ή η έμπρακτη παραδοχή ότι η συμβολή του εργαζομένου είναι ουσιαστική. Όταν αυτά απουσιάζουν για μεγάλο χρονικό διάστημα, δημιουργείται η εντύπωση ότι δεν υπάρχει λόγος να συνεχίσει να προσπαθεί.
Οι χαμηλές απολαβές και η απουσία προοπτικής
Οι οικονομικές απολαβές παραμένουν καθοριστικός παράγοντας. Ένας εργαζόμενος μπορεί να αποχωρήσει όταν αισθάνεται ότι ο μισθός του δεν ανταποκρίνεται στην εμπειρία, στις γνώσεις, στις ώρες εργασίας ή στις ευθύνες που έχει αναλάβει.
Το πρόβλημα γίνεται μεγαλύτερο όταν δεν διαφαίνεται καμία προοπτική βελτίωσης. Η απουσία αυξήσεων, επαγγελματικής εξέλιξης ή δυνατότητας ανάληψης ενός πιο αναβαθμισμένου ρόλου δημιουργεί στασιμότητα. Σε μια τέτοια περίπτωση, η παραίτηση μπορεί να μοιάζει με τη μοναδική διέξοδο για κάποιον που επιθυμεί να προχωρήσει επαγγελματικά.
Το προβληματικό εργασιακό περιβάλλον
Η σχέση με τη διοίκηση και τους συναδέλφους επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό την καθημερινότητα ενός εργαζομένου. Ένα περιβάλλον με συνεχείς εντάσεις, ανταγωνισμό, προσβολές, παρασκηνιακές συμπεριφορές ή έλλειψη συνεργασίας μπορεί να γίνει ψυχοφθόρο.
Ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο διαδραματίζει η συμπεριφορά του άμεσου προϊσταμένου. Η υπερβολική πίεση, ο συνεχής έλεγχος, η έλλειψη εμπιστοσύνης και η άδικη μεταχείριση είναι πιθανό να οδηγήσουν ακόμη και έναν ικανό και αφοσιωμένο εργαζόμενο στην παραίτηση.
Συχνά, άλλωστε, οι άνθρωποι δεν εγκαταλείπουν το επάγγελμα ή την εταιρεία, αλλά μια προβληματική διοικητική σχέση.
Η επαγγελματική εξουθένωση
Οι εξαντλητικοί ρυθμοί, η έλλειψη προσωπικού και η απαίτηση για συνεχή διαθεσιμότητα μπορεί να οδηγήσουν σε επαγγελματική εξουθένωση. Όταν ο εργαζόμενος δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από τη δουλειά, όταν εργάζεται πέρα από το ωράριό του και όταν καλείται διαρκώς να καλύψει ελλείψεις, η σωματική και ψυχική κόπωση συσσωρεύεται.
Η κατάσταση αυτή δεν εκδηλώνεται μόνο με κούραση. Μπορεί να συνοδεύεται από αδιαφορία, εκνευρισμό, μειωμένη απόδοση, προβλήματα ύπνου και έντονη δυσφορία πριν από την έναρξη της εργάσιμης ημέρας.
Σε αυτό το στάδιο, η παραίτηση ενδέχεται να μην αποτελεί απλώς επαγγελματική επιλογή, αλλά έναν τρόπο προστασίας της υγείας και της προσωπικής ζωής.
Η έλλειψη ισορροπίας ανάμεσα στην εργασία και την προσωπική ζωή
Οι προτεραιότητες των εργαζομένων αλλάζουν. Η δυνατότητα να διαθέτουν χρόνο για την οικογένεια, την ξεκούραση και τα προσωπικά τους ενδιαφέροντα αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία.
Όταν μια εργασία απαιτεί συνεχείς υπερωρίες, εργασία σε ημέρες ανάπαυσης ή μόνιμη διαθεσιμότητα χωρίς ουσιαστική ανταμοιβή, ο εργαζόμενος μπορεί να αισθανθεί ότι η προσωπική του ζωή παραμερίζεται. Ακόμη και ένας ικανοποιητικός μισθός δεν είναι πάντα αρκετός για να αντισταθμίσει την απώλεια ελεύθερου χρόνου και την πίεση που μεταφέρεται στο σπίτι.
Η σύγκρουση αξιών
Υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες ο εργαζόμενος αποχωρεί επειδή δεν συμφωνεί πλέον με τον τρόπο λειτουργίας της εταιρείας ή του οργανισμού. Η έλλειψη διαφάνειας, η άνιση μεταχείριση, οι πρακτικές που θεωρεί αντιδεοντολογικές ή η απόσταση ανάμεσα στις διακηρυγμένες και στις πραγματικές αξίες ενός εργοδότη μπορεί να προκαλέσουν βαθιά απογοήτευση.
Όταν ένας άνθρωπος αισθάνεται ότι καλείται να λειτουργήσει αντίθετα με τις αρχές του, η παραίτηση μπορεί να είναι μια συνειδητή πράξη αυτοσεβασμού και όχι μια παρορμητική αντίδραση.
Η ανάγκη για αλλαγή
Δεν κρύβεται πάντοτε μια αρνητική εμπειρία πίσω από μια παραίτηση. Κάποιος μπορεί να αποχωρήσει επειδή επιθυμεί να αλλάξει κλάδο, να συνεχίσει τις σπουδές του, να δημιουργήσει τη δική του επιχείρηση ή να αναζητήσει νέες εμπειρίες.
Ακόμη και σε ένα καλό εργασιακό περιβάλλον, μπορεί να έρθει η στιγμή που ένας εργαζόμενος αισθάνεται ότι έχει ολοκληρώσει τον κύκλο του. Η παραμονή από φόβο ή συνήθεια ενδέχεται τότε να λειτουργεί ανασταλτικά για την προσωπική και επαγγελματική του εξέλιξη.
Πριν από μια παραίτηση εμφανίζονται συχνά ορισμένα προειδοποιητικά σημάδια.
Τα σημάδια πριν από την αποχώρηση
Πριν από μια παραίτηση εμφανίζονται συχνά ορισμένα προειδοποιητικά σημάδια. Ο εργαζόμενος μπορεί να συμμετέχει λιγότερο στις συζητήσεις, να αποφεύγει να προτείνει νέες ιδέες ή να περιορίζεται αυστηρά στα καθήκοντά του. Ενδέχεται ακόμη να δείχνει αποστασιοποιημένος, απογοητευμένος ή αδιάφορος για τις μακροπρόθεσμες εξελίξεις στον οργανισμό.
Η αλλαγή αυτή δεν σημαίνει πάντοτε ότι η παραίτηση είναι δεδομένη. Δείχνει, όμως, ότι κάτι έχει διαταραχθεί και ότι απαιτείται ουσιαστική επικοινωνία.
Μια απόφαση που χρειάζεται σκέψη
Η παραίτηση μπορεί να αποτελέσει ένα σημαντικό βήμα προς μια καλύτερη επαγγελματική ζωή. Χρειάζεται, ωστόσο, να λαμβάνεται με προετοιμασία και όχι αποκλειστικά υπό την πίεση μιας δύσκολης ημέρας.
Η αξιολόγηση των οικονομικών δεδομένων, η αναζήτηση εναλλακτικών επιλογών και η ξεκάθαρη αποτίμηση των λόγων που προκαλούν δυσαρέσκεια μπορούν να βοηθήσουν τον εργαζόμενο να αποφασίσει αν πρέπει πραγματικά να φύγει ή αν υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης.
Το βέβαιο είναι ότι μια παραίτηση αποτελεί συνήθως το τελευταίο στάδιο μιας σχέσης που έχει ήδη αρχίσει να φθείρεται. Και όσο νωρίτερα ένας εργοδότης αντιληφθεί τους λόγους της δυσαρέσκειας, τόσο περισσότερες πιθανότητες έχει να διατηρήσει τους ανθρώπους του.
