Κρίσιμο περιστατικό με δεσμοφύλακα καταγγέλει η ΙΣΟΤΗΤΑ, όπου σε σχετική του ανακοίνωση, αναφέρει πως συγκεκριμένος δεσμοφύλακας ενώ μπήκε ανάμεσα σε κρατούμους για να σταματήσει σοβαρό επεισόδιο βίας, εκτέθηκε σε άιμα κρατουμένου με αποτέλεσμα να τελεί υπό ιατρική παρακολούθηση.
Πυρά εκτοξεύει προς το Υπουργείο Δικαιοσύνης για την μη προστασία της υγείας του προσωπικού πρώτης γραμμής, περιλαμβανομένου ιατρικού ελέγχου έκθεσης.
Αυτούσια η ανακοίνωση:
«Πριν από λίγες ημέρες, συνάδελφος της πρώτης γραμμής μπήκε ανάμεσα σε κρατουμένους για να σταματήσει σοβαρό επεισόδιο βίας. Το έκανε με γυμνά χέρια, όπως γίνεται πάντοτε εδώ, και απέτρεψε χειρότερα. Βγήκε με αίμα τρίτου επάνω του.
Έκτοτε τελεί υπό ιατρική παρακολούθηση για κίνδυνο μετάδοσης αιματογενώς μεταδιδόμενου νοσήματος, επαναλαμβανόμενες εξετάσεις επί μήνες, μια περίοδος κατά την οποία καμία εξέταση δεν είναι οριστική, και μια οικογένεια που περιμένει μαζί του. Στο μεταξύ, εξακολουθεί να προσέρχεται κανονικά στην υπηρεσία του.
Δεν κατονομάζουμε τον συνάδελφο. Δεν δημοσιοποιούμε ούτε το νόσημα ούτε οποιοδήποτε άλλο δεδομένο υγείας – δικό του ή τρίτου. Γνωρίζουμε από πρώτο χέρι τι σημαίνει να μετατρέπεται η υγεία ενός εργαζομένου σε δημόσιο υλικό, και δεν πρόκειται να το πράξουμε εμείς σε βάρος κανενός. Το Υπουργείο, πάντως, γνωρίζει ακριβώς σε ποιο περιστατικό αναφερόμαστε και οφείλει να έχει γραπτή καταγραφή του. Προσθέτουμε ένα μόνο στοιχεία: ουδέποτε ρωτήσαμε σε ποια οργάνωση ανήκει ο συνάδελφος. Είναι συνάδελφος. Αυτό αρκεί, και αυτό εξαντλεί το ερώτημα.
Το περιστατικό δεν ήταν κεραυνός εν αιθρία. Ήταν το αναμενόμενο αποτέλεσμα γνωστών και καταγεγραμμένων συνθηκών. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την Πρόληψη των Βασανιστηρίων (CPT) κατέγραψε υψηλά επίπεδα βίας μεταξύ κρατουμένων, ανεπαρκή ιατροφαρμακευτική φροντίδα και – το κρισιμότερο όλων – ότι το προσωπικό, λόγω της χρόνιας υποστελέχωσης, αδυνατεί να εγγυηθεί την ασφάλεια εντός των πτερύγων. Το Μόνιμο Κακουργιοδικείο Λευκωσίας, στην υπόθεση 19600/2022, διαπίστωσε δικαστικά τη διακίνηση και τη χρήση ναρκωτικών εντός των Κεντρικών Φυλακών. Όταν ο εργοδότης γνωρίζει ότι στον χώρο του κυκλοφορούν ναρκωτικά, ότι η βία είναι καθημερινή και ότι το προσωπικό δεν επαρκεί, η έκθεση σε αίμα παύει να είναι ατυχία. Γίνεται πρόβλεψη. Και ό,τι προβλέπεται, ή προλαμβάνεται ή χρεώνεται σε κάποιον.
Η νομοθεσία για την ασφάλεια και την υγεία στην εργασία δεν αφήνει διακριτική ευχέρεια: απαιτεί γραπτή εκτίμηση του κινδύνου, λήψη μέτρων προστασίας, παροχή κατάλληλου εξοπλισμού και εκπαίδευση του προσωπικού. Δεν πρόκειται για ευγενική παροχή του εργοδότη προς τους εργαζομένους. Πρόκειται για υποχρέωση, της οποίας η παράβαση επισύρει ευθύνη. Ρωτούμε, επομένως, ευθέως και αναμένουμε γραπτή απάντηση: Υπάρχει γραπτή εκτίμηση κινδύνου για τον βιολογικό κίνδυνο στις πτέρυγες των Κεντρικών Φυλακών; Πότε συντάχθηκε και πότε αναθεωρήθηκε; Ποιο είναι το γραπτό πρωτόκολλο που ενεργοποιείται τη στιγμή που δεσμοφύλακας εκτίθεται σε αίμα; Και ποιος το εφάρμοσε στο συγκεκριμένο περιστατικό;
Δεν το θέτουμε σήμερα για πρώτη φορά. Στις 7 Μαΐου 2026 ζητήσαμε γραπτώς, μεταξύ άλλων, την προστασία της υγείας του προσωπικού πρώτης γραμμής, περιλαμβανομένου ιατρικού ελέγχου έκθεσης. Ουσιαστική απάντηση δεν λάβαμε ποτέ. Και η σιωπή αυτή δεν είναι διοικητική αβλεψία: Ο ίδιος ο Υπουργός Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως δήλωσε δημοσίως, ενώπιον τηλεοπτικών καμερών, ότι δεν λαμβάνει και δεν πρόκειται να λάβει υπόψη τις επιστολές μας. Πρόκειται, δηλαδή, για δηλωμένη πολιτική με βιντεοσκοπημένη ομολογία. Όταν κλείνει η πόρτα του γραφείου, μένουν ανοικτά μόνο η δημοσιότητα και ο φάκελος. Χρησιμοποιούμε και τα δύο.
Στη θέση των μέτρων, λαμβάνουμε εξαγγελίες: επιτροπές, μελέτες, χωροθέτηση, σχέδιο δράσης, περίφραξη υψηλής ασφάλειας, «νεκρή ζώνη» σαράντα έως εξήντα μέτρων γύρω από το μελλοντικό κτίριο. Το χρονοδιάγραμμα, μάλιστα, δεν το θέτουμε εμείς το έθεσε ο ίδιος ο Υπουργός: Έναρξη έργων πριν από το τέλος του 2027, ολοκλήρωση όχι πριν από το 2030, τέσσερα με πέντε χρόνια κατασκευής και λειτουργίας.
Με τα δικά τους, συνεπώς, νούμερα, οι συνάδελφοί μας θα μπαινοβγαίνουν στο σημερινό κτίριο για τουλάχιστον άλλες 1.200 νύχτες. Ζητήσαμε μέτρα προστασίας, λάβαμε αρχιτεκτονική. Καμία μακέτα δεν σταμάτησε ποτέ αιμορραγία, και κανένα σχεδιάγραμμα δεν απέτρεψε ποτέ μετάδοση.
Και ένα ερώτημα που παραμένει επιμελώς αναπάντητο. Το νέο ίδρυμα σχεδιάζεται για χίλιες διακόσιες πενήντα θέσεις κράτησης. Πόσους δεσμοφύλακες σχεδιάζει να προσλάβει το Υπουργείο Δικαιοσύνης; Διότι σήμερα, σε υποδομές σχεδιασμένες για περίπου εξακόσια άτομα, στοιβάζονται περί τις χίλιες διακόσιες ψυχές. Οι δικοί μας υπολογισμοί κάνουν λόγο για πάνω από 150 θέσεις που πρέπει να πληρωθούν και η τελευταία προσπάθεια πρόσληψης το επιβεβαίωσε με τον χειρότερο τρόπο, αφού από τις ενενήντα θέσεις που προκηρύχθηκαν καλύφθηκαν εξήντα οκτώ.
Κλειστές, ανοικτές και ημιανοικτές πτέρυγες, φυλακή ανηλίκων, Μεννόγεια. Κρεβάτια χωρίς προσωπικό δεν σημαίνουν λιγότερο κίνδυνο σημαίνουν περισσότερο. Το κράτος σχεδιάζει νεκρή ζώνη γύρω από το μελλοντικό κτίριο. Μέσα στο σημερινό, νεκρή ζώνη είναι η απόσταση που χωρίζει τον έναν δεσμοφύλακα από τον επόμενο.
Απαιτούμε τέσσερα πράγματα, συγκεκριμένα και μετρήσιμα, και ζητούμε γραπτή απάντηση εντός επτά ημερών:
Ολοκληρωμένη προστασία από βιολογικούς κινδύνους. Γραπτή εκτίμηση κινδύνου ανά πτέρυγα· επαρκή μέσα ατομικής προστασίας σε κάθε βάρδια και σε κάθε πτέρυγα, όχι σε ένα ντουλάπι στο γραφείο απολυμαντικά και υλικά ασφαλούς διαχείρισης βιολογικών υλικών και γραπτό, καταγεγραμμένο πρωτόκολλο μετά από έκθεση, με άμεση ιατρική παραπομπή, πλήρη σειρά εξετάσεων, εμβολιαστική κάλυψη όπου ενδείκνυται, ψυχολογική στήριξη και ρητή κατοχύρωση του χρόνου απουσίας, χωρίς οικονομική ή πειθαρχική επιβάρυνση του συναδέλφου.
Κατεπείγουσα στελέχωση. Άμεση κάλυψη των κενών θέσεων και δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα μόνιμης στελέχωσης, με αριθμούς και ημερομηνίες. Οι εξαγγελίες δεν καλύπτουν πτέρυγα.
Αποσυμφόρηση χωρίς αναβολή. Ουσιαστική επέκταση της ηλεκτρονικής επιτήρησης στους υποδίκους, δραστική αύξηση της κοινωφελούς εργασίας και αξιοποίηση κάθε νόμιμου εναλλακτικού μέτρου. Η αποσυμφόρηση δεν χρειάζεται μπουλντόζες· χρειάζεται αποφάσεις.
Ανθρώπινες συνθήκες εργασίας. Τερματισμός του εγκλεισμού του προσωπικού πίσω από χειροκίνητες πόρτες, ορθολογικές βάρδιες και ουσιαστική εκπαίδευση στη διαχείριση επεισοδίων. Όλα κατατεθειμένα γραπτώς, επανειλημμένα – και όλα αναπάντητα.
Δεν ζητούμε να ματαιωθεί το έργο του 2030. Ας γίνει, και ας γίνει σωστά. Ζητούμε να μη χρεωθεί κανείς με το κόστος της αναμονής. Τα μέτρα που απαριθμούμε δεν κοστίζουν εκατομμύρια και δεν απαιτούν τετραετία: Απαιτούν μία υπογραφή και τη στοιχειώδη πολιτική βούληση να θεωρηθεί η υγεία του προσωπικού τουλάχιστον εξίσου σοβαρή με τη μακέτα. Όσο δεν δίνονται, η ευθύνη είναι καταγεγραμμένη – με ονόματα, με ημερομηνίες και με έγγραφα.
Η παρούσα κοινοποιείται στην Επίτροπο Διοικήσεως και Προστασίας Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και στο Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας, και εντάσσεται στο υλικό που τηρεί η Συντεχνία ενώπιον των αρμόδιων ευρωπαϊκών και διεθνών οργάνων.
Δεν ζητούμε προνόμια. Ζητούμε να γυρίζουμε σπίτι μας όπως φύγαμε, ζωντανοί και αρτιμελείς».
