Στην ετοιμότητα του Ευρωπαϊκού Κέντρου Συντονισμού Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών (ERCC) στις Βρυξέλλες, αναφέρθηκε η Επίτροπος Ισότητας, Ετοιμότητας και Διαχείρισης Κρίσεων, Χάτζα Λαμπίμπ, δίνοντας το γενικό στίγμα της ήδη δύσκολης φετινής αντιπυρικής περιόδου, και σημειώνοντας για την Κύπρο ότι οι ανάγκες και η ικανότητα του νέου κόμβου πυρόσβεσης θα αξιολογηθούν μετά το πέρας της παρούσας αντιπυρικής περιόδου.
Η Επίτροπος υπενθύμισε ότι το Κέντρο λειτουργεί όλο το εικοσιτετράωρο, στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Προστασίας με τη συμμετοχή των 27 κρατών μελών της ΕΕ, τα υπό ένταξη στην Ένωση κράτη αλλά και η Νορβηγία. Το συντονιστικό κέντρο παρακολουθεί ταυτόχρονα φυσικές καταστροφές αλλά και επιχειρήσεις ανθρωπιστικής βοήθειας σε όλο τον κόσμο, από πυρκαγιές στην Ευρώπη μέχρι ιατρικές διακομιδές τραυματιών από την Ουκρανία ή παιδιών από τη Γάζα. Όπως εξήγησε η κ. Λαμπίμπ, η πληγείσα χώρα υποβάλλει αίτημα βοήθειας, τα υπόλοιπα κράτη προσφέρουν εξοπλισμό ή ομάδες, γίνεται η αποδοχή της βοήθειας από την πληγείσα χώρα και τότε το ERCC αναλαμβάνει τον συντονισμό και τη συγχρηματοδότηση - συχνά έως και το 100% - του κόστους.
>> Σε πλήρη ετοιμότητα για τις φωτιές - Περιπολίες από την Πολιτική Άμυνα
Ωστόσο «δεν περιμένουμε να ξεσπάσει η πυρκαγιά για να ενεργοποιηθεί ο μηχανισμός», είπε η Επίτροπος, εξηγώντας ότι η φετινή πρόληψη περιλαμβάνει την προκαταρκτική τοποθέτηση σχεδόν 800 πυροσβεστών από 14 χώρες στα έξι κράτη μέλη που θεωρούνται υψηλού κινδύνου και συγκεκριμένα την Κύπρο, Γαλλία, Ελλάδα, Ιταλία, Πορτογαλία και Ισπανία.
Ερωτηθείσα από το ΚΥΠΕ ειδικά για την Κύπρο, η κ. Λαμπίμπ ανέφερε ότι η χώρα διαθέτει, μέσω της Ευρωπαϊκής Δεξαμενής Πολιτικής Προστασίας, δύο αεροσκάφη και μία δασοπυροσβεστική μονάδα εδάφους. Επιβεβαίωσε παράλληλα ότι τα εν λόγω αεροσκάφη είναι ήδη σταθμευμένα και επιχειρησιακά στον νέο ευρωπαϊκό κόμβο πυρόσβεσης (firefighting hub) στην Πάφο.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που έγιναν γνωστά, στον κόμβο σταθμεύουν δύο πυροσβεστικά αεροσκάφη, μια μονάδα επίγειας πυρόσβεσης δασικών πυρκαγιών, δηλαδή μια εξειδικευμένη, αυτάρκης ομάδα που αναπτύσσεται μέσω του Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας της ΕΕ και κάνει χρήση οχημάτων, ενώ η Κύπρος φιλοξενεί και προεγκατεστημένη ομάδα πυροσβεστών που παρέχεται από το Μηχανισμό.
«Ο κόμβος μόλις δημιουργήθηκε, τον περασμένο Μάιο. Νομίζω ότι πρέπει να αξιολογήσουμε τις ανάγκες και το πώς θα εξελιχθεί αυτό το καλοκαίρι, γιατί στόχος του κόμβου είναι κυρίως η αντιμετώπιση δασικών πυρκαγιών στην ανατολική Μεσόγειο, καθώς λάβαμε ήδη αιτήματα από τη Συρία και την Ιορδανία», ανέφερε η Επίτροπος. Μιλώντας για την επιχειρησιακή του ικανότητα, η κ. Λαμπίμπ ανέφερε ότι «θα χρειαστεί να κάνουμε αξιολόγηση στο τέλος του καλοκαιριού».
Η κ. Λαμπίμπ υπενθύμισε ότι η Κύπρος δεν συμπεριλαμβάνεται στη συλλογική νέα προμήθεια 24 αεροσκαφών Canadair DHC-515 που αναμένεται να παραδοθούν σταδιακά έως το 2030. «Η Κύπρος δεν αναμένεται να αυξήσει τις δυνατότητές της, δεν ήταν μέρος αυτού του διαγωνισμού», ανέφερε, διευκρινίζοντας ότι οι πρώτες παραδόσεις των νέων αεροσκαφών θα αφορούν την Ελλάδα, τη Γαλλία και την Ισπανία το 2028, και στη συνέχεια, το 2029, την Πορτογαλία, την Ισπανία, την Ιταλία και την Κροατία, με τα πρώτα παραδοτέα να αφορούν πέντε αμφίβια αεροσκάφη, τα τέσσερα από τα οποία είναι μέρος του ευρωπαϊκού pool - και θα σταθμεύουν δύο στην Ελλάδα και δύο στη Γαλλία - αλλά και ένα με εθνική χρηματοδότηση για την Ισπανία.
Σε ερώτηση του ΚΥΠΕ κατά πόσο η ετήσια αύξηση της προκαταρκτικής τοποθέτησης πυροσβεστών μεταθέτει την ευθύνη της πρόληψης από τα ίδια τα κράτη μέλη στον ευρωπαϊκό μηχανισμό, η Επίτροπος απάντησε ότι η Επιτροπή διαθέτει πλαίσιο ανταλλαγής βέλτιστων πρακτικών με όλα τα κράτη μέλη, στη βάση της ανακοίνωσης του περασμένου Μαρτίου για τις δασικές πυρκαγιές. «Η ΕΕ είναι εδώ για να προσθέσει αξία όταν ένα κράτος μέλος είναι σε αδυναμία. Πρέπει πρώτα να ενεργοποιήσουν τον μηχανισμό· αν δεν το κάνουν, εμείς δεν παρεμβαίνουμε», είπε, λέγοντας ότι πρόκειται για εθελοντική διαδικασία με πρώτο υπεύθυνο πάντα το ίδιο το κράτος μέλος, όπως προβλέπει η Συνθήκη.
Η Επίτροπος αναφέρθηκε επίσης στον ανθρώπινο απολογισμό του καύσωνα του Ιουνίου, εκτιμώντας πάνω από 14.000 θανάτους σε ολόκληρη την Ευρώπη, με περίπου 2.000 στη Γαλλία, 1.740 στο Βέλγιο, 6.800 στη Γερμανία και 2.200 στο Ηνωμένο Βασίλειο. «Δείχνει ότι αυτοί οι καύσωνες κοστίζουν ζωές, και οι πολίτες μας είναι τα πρώτα θύματα», σχολίασε.
Κληθείσα να σχολιάσει τις διαπραγματεύσεις για το επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο και πιθανές περικοπές, η κ. Λαμπίμπ απέφυγε να προδικάσει το αποτέλεσμα καθώς οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται, λέγοντας ωστόσο ότι η πρόταση της Επιτροπής για τον νέο Μηχανισμό Πολιτικής Προστασίας ανέρχεται περίπου σε 11 δισεκατομμύρια ευρώ. «Το κόστος της πρόληψης είναι πολύ χαμηλότερο από το κόστος της ανάκαμψης από μια καταστροφή», σημείωσε.
