Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επέβαλε πρόστιμο ύψους 550 εκατ. ευρώ στην κινεζική πλατφόρμα ηλεκτρονικού εμπορίου AliExpress για παραβιάσεις του Κανονισμού Ψηφιακών Υπηρεσιών (DSA), διαπιστώνοντας σοβαρές ελλείψεις στον έλεγχο και την απομάκρυνση παράνομων, επικίνδυνων και προϊόντων απομίμησης που διακινούνται μέσω της πλατφόρμας.
Η απόφαση έρχεται λίγες ημέρες μετά την επιβολή από την Ευρωπαϊκή Ένωση ενιαίου τέλους 3 ευρώ για τα μικρά δέματα αξίας έως 150 ευρώ που εισέρχονται στην ευρωπαϊκή αγορά, μέτρο που αναμένεται να επηρεάσει σημαντικά τα επιχειρηματικά μοντέλα των κινεζικών κολοσσών του ηλεκτρονικού εμπορίου, όπως οι AliExpress, Shein και Temu.
Σύμφωνα με την έρευνα της Κομισιόν, η AliExpress απέτυχε να αξιολογήσει επαρκώς τους κινδύνους που συνδέονται με τη διάθεση παράνομων προϊόντων στους Ευρωπαίους καταναλωτές. Η εταιρεία φέρεται να υπερεκτίμησε την αποτελεσματικότητα των συστημάτων εποπτείας που διαθέτει, ενώ δεν είχε εξασφαλίσει επαρκή αριθμό ανθρώπινων ελεγκτών για τον τεράστιο όγκο των προϊόντων που αναρτώνται στην πλατφόρμα.
Παράλληλα, διαπιστώθηκε ότι τα συστήματα συστάσεων και διαφημίσεων της πλατφόρμας συνέβαλαν στη διάδοση παράνομων προϊόντων, τα οποία σε αρκετές περιπτώσεις συνέχιζαν να προβάλλονται στους καταναλωτές ακόμη και μετά την επισήμανσή τους.
Στην ανακοίνωσή της, η Κομισιόν αναφέρει ότι στην πλατφόρμα εξακολουθούσαν να κυκλοφορούν σε μεγάλη κλίμακα επικίνδυνα παιχνίδια για παιδιά, καλλυντικά που δεν πληρούσαν τα ευρωπαϊκά πρότυπα ασφαλείας, καθώς και προϊόντα-απομιμήσεις γνωστών εμπορικών σημάτων. Μάλιστα, πολλά από αυτά παρέμεναν διαθέσιμα για εβδομάδες πριν αποσυρθούν.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και το γεγονός ότι πωλητές που είχαν εντοπιστεί να διαθέτουν παράνομα προϊόντα συνέχιζαν να δραστηριοποιούνται στην πλατφόρμα, παρά τις προβλεπόμενες κυρώσεις. Επιπλέον, το σύστημα ελέγχου κατηγοριοποίησης προϊόντων κρίθηκε ευάλωτο, καθώς επιτήδειοι έμποροι μπορούσαν να δηλώνουν ψευδώς την κατηγορία ενός προϊόντος προκειμένου να παρακάμπτουν τους απαιτούμενους ελέγχους συμμόρφωσης.
«Οι διαδικτυακές πλατφόρμες που δραστηριοποιούνται στην ευρωπαϊκή αγορά οφείλουν να διασφαλίζουν υψηλό επίπεδο προστασίας για τους καταναλωτές και να λαμβάνουν αποτελεσματικά μέτρα κατά της διάδοσης παράνομων προϊόντων», επισήμανε Ευρωπαίος αξιωματούχος που ενημέρωσε τον Τύπο σχετικά, υπογραμμίζοντας ότι η εφαρμογή του Κανονισμού Ψηφιακών Υπηρεσιών αποτελεί βασική προτεραιότητα της Ένωσης.
Όσον αφορά το πρόστιμο, αυτό υπολογίστηκε λαμβάνοντας υπόψη τη σοβαρότητα και τη διάρκεια των παραβάσεων, οι οποίες, σύμφωνα με την Κομισιόν, συνεχίστηκαν τουλάχιστον έως τον Ιούνιο του 2025. Ωστόσο, στις ελαφρυντικές περιστάσεις συνυπολογίστηκε το γεγονός ότι ο DSA αποτελεί ένα σχετικά νέο ρυθμιστικό πλαίσιο για τις μεγάλες ψηφιακές πλατφόρμες.
Η AliExpress έχει προθεσμία έως τις 20 Οκτωβρίου 2026 να καταθέσει σχέδιο δράσης με τα μέτρα που θα λάβει για να συμμορφωθεί με τις ευρωπαϊκές απαιτήσεις. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα αξιολογήσει τις προτάσεις της εταιρείας και διατηρεί το δικαίωμα επιβολής πρόσθετων χρηματικών κυρώσεων σε περίπτωση μη συμμόρφωσης.
Οι επίσημες διαδικασίες κατά της AliExpress είχαν ξεκινήσει τον Μάρτιο του 2024, στο πλαίσιο της πρώτης μεγάλης εφαρμογής του νέου ευρωπαϊκού κανονισμού για τις ψηφιακές υπηρεσίες, σηματοδοτώντας την αυστηρότερη στάση της Κομισιόν απέναντι στις μεγάλες διεθνείς πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου.
