Την πρόταση εκτελεστικής απόφασης προς το Συμβούλιο της ΕΕ για την επίσημη αναγνώριση πέντε Ευρωπαϊκών Αμυντικών Έργων Κοινού Ενδιαφέροντος (EDPCIs) υπέβαλε την Παρασκευή η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στο πλαίσιο του κανονισμού για το European Defence Industry Programme (EDIP), ο οποίος τέθηκε σε ισχύ τον Δεκέμβριο του 2025.
Σύμφωνα με την πρόταση, τα έργα θα αποτελούν συνεργατικές βιομηχανικές πρωτοβουλίες, με στόχο την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της καινοτομίας της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανικής βάσης, καθώς και την ανάπτυξη κρίσιμων στρατιωτικών δυνατοτήτων που δεν μπορούν να υλοποιηθούν από μεμονωμένα κράτη μέλη. Επιπλέον κατά την Κομισιόν, «αποσκοπούν στην ενίσχυση της διαλειτουργικότητας, της τυποποίησης και της κοινής προμήθειας αμυντικού εξοπλισμού σε επίπεδο ΕΕ».
Η πρόταση βασίζεται σε διαδικασία πρόσκλησης ενδιαφέροντος που ξεκίνησε τον Φεβρουάριο του 2026 και στην οποία τα κράτη μέλη υπέβαλαν εννέα συνολικά προτάσεις. Από αυτές, η Επιτροπή εισηγείται την έγκριση πέντε έργων, έπειτα από αξιολόγηση με τη συνδρομή της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Άμυνας, ως προς τη στρατηγική τους συνάφεια, την ωριμότητα και τη συμβολή τους στην ευρωπαϊκή αμυντική ετοιμότητα.
Τα πέντε έργα που προτείνονται είναι τα εξής: το ευρωπαϊκό πρόγραμμα drones και αντι-drone συστημάτων (DECODER), η ολοκληρωμένη θαλάσσια και υποθαλάσσια άμυνα (IMSD), το διαστημικό αμυντικό πρόγραμμα, το ολοκληρωμένο σύστημα αεράμυνας και αντιπυραυλικής προστασίας (EU-FIAMD) και το πρόγραμμα ενίσχυσης της ασφάλειας στην ανατολική πτέρυγα της ΕΕ (Eastern Flank Watch). Η Επιτροπή σημειώνει ότι όλα τα έργα έχουν επαρκή τεχνική ωριμότητα, σαφείς στόχους και σημαντικό διακρατικό χαρακτήρα, με συμμετοχή έως και 26 κρατών μελών σε ορισμένα από αυτά, ενώ προβλέπεται και συμμετοχή της Ουκρανίας σε επιλεγμένα σχήματα. Τα έργα συνδέονται επίσης με υφιστάμενες πρωτοβουλίες όπως η PESCO και οι δράσεις του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Άμυνας, καθώς και με δραστηριότητες του ΝΑΤΟ.
Σε χρηματοδοτικό επίπεδο, τα έργα εντάσσονται στο πλαίσιο του EDIP, συνολικού προϋπολογισμού €1,5 δισ., με περίπου €325 εκατ. να έχουν ήδη προβλεφθεί για την αρχική φάση υλοποίησης των EDPCIs. Η χρηματοδότηση θα ενεργοποιηθεί μετά την έγκριση του Συμβουλίου, ενώ τα έργα θα μπορούν να λάβουν πρόσθετους πόρους και από μελλοντικά ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία.
Στην πρόταση που υπέβαλε η Κομισιόν καθίσταται σαφές ότι τα έργα θα συμβάλουν στην ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας της ΕΕ, στη μείωση της εξάρτησης από εξωτερικούς προμηθευτές και στην ανάπτυξη κοινών βιομηχανικών δυνατοτήτων σε κρίσιμους τομείς, όπως η αεράμυνα, οι διαστημικές εφαρμογές, η θαλάσσια επιτήρηση και τα μη επανδρωμένα συστήματα.
Όσον αφορά τις απορριφθείσες προτάσεις, και συγκεκριμένα τις Ευρωπαϊκές Ρομποτικές Μονάδες Μάχης για Χερσαίες Επιχειρήσεις (ERCUL), τα Συστήματα Πυροβολικού (ARTISYS), τα Συστήματα Πλατφόρμας Πολυτομεακών Επιχειρήσεων (ARCADIA) και ο Ευρωπαϊκός Χώρος Δεδομένων Άμυνας για την Τεχνητή Νοημοσύνη (EDDS), σύμφωνα με την πρόταση αυτές δεν πληρούσαν ακόμη πλήρως τα κριτήρια ωριμότητας και σαφήνειας στόχων, «αλλά παραμένουν υποψήφιες για μελλοντική ένταξη σε επόμενες φάσεις του προγράμματος, εφόσον αναπτυχθούν περαιτέρω». Η τελική απόφαση για την επίσημη έγκριση των έργων θα ληφθεί από το Συμβούλιο της ΕΕ, το οποίο θα καθορίσει το πώς θα συμμετέχουν τα κράτη μέλη σε αυτά, καθώς και τις λεπτομέρειες υλοποίησης και διακυβέρνησης κάθε επιμέρους προγράμματος.
