Σε ενέργειες για ανάδειξη ενάλιας αρχαιολογίας και της θαλάσσιας πολιτιστικής κληρονομιάς στη περιοχή Παραλιμνίου, προχωρά ο Δήμος, ανέφερε στο ΚΥΠΕ ο Δήμαρχος Παραλιμνίου – Δερύνειας Γιώργος Νικολέττος, σημειώνοντας μεταξύ άλλων ότι σε συνεργασία με το ΤΑΘΕ εξετάζεται η δημιουργία ενός κέντρου στο οποίο θα παρουσιάζονται η ενάλια αρχαιολογία και η θαλάσσια κληρονομιά της περιοχής.
Με αφορμή την πρόσφατη παρουσίαση του Ναυαγίου των Νησιών, ενός από τα σημαντικότερα τεκμήρια της ενάλιας πολιτιστικής κληρονομιάς της περιοχής Παραλιμνίου, ο κ. Νικολέττος ανέφερε ότι «το συγκεκριμένο αρχαιολογικό εύρημα είναι της οθωμανικής περιόδου, του 18ου αιώνα, στον κόλπο της θαλάσσιας περιοχής της Ριβιέρας του Πρωταρά και βρίσκεται σε βάθος 28 μέτρων».
«Αποτελεί το μόνο γνωστό ναυάγιο αυτής της περιόδου στην Κύπρο και ένα από τα λίγα στην Ανατολική Μεσόγειο που ερευνώνται ανασκαφικά» είπε.
Το γεγονός αυτό, συνέχισε «καθιστά την έρευνά του σημαντική καθώς μπορεί να φωτίσει ζητήματα που αφορούν τη ναυπηγική και τη ναυτική δραστηριότητα στην Ανατολική Μεσόγειο κατά την εποχή αυτή». Η διατήρηση σημαντικού μέρους του ξύλινου κύτους, καθώς και η παρουσία αντικειμένων και κανονιών στον βυθό, προσφέρουν πολύτιμες πληροφορίες για τη ναυπηγική, τη ναυσιπλοΐα, το εμπόριο και την καθημερινή ζωή των ανθρώπων της εποχής» σημείωσε.
Απαντώντας σε ερώτηση ο Δήμαρχος είπε πως «η θάλασσα που περιβάλλει τον τόπο μας αποτελεί έναν ζωντανό φορέα ιστορίας, αφού κάτω από την επιφάνειά της διατηρούνται ίχνη ανθρώπινης παρουσίας, ταξιδιών, εμπορικών διαδρομών και πολιτισμών που συναντήθηκαν μέσα στους αιώνες».
«Η προστασία και η επιστημονική μελέτη αυτών των τεκμηρίων συνιστούν χρέος προς την ιστορική μνήμη και πολύτιμη παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές», σημείωσε.
Ανέφερε επίσης ότι «ο Δήμος Παραλιμνίου - Δερύνειας προχωρεί παράλληλα σε συγκεκριμένες ενέργειες για την ανάδειξη της ενάλιας αρχαιολογίας και της θαλάσσιας πολιτιστικής κληρονομιάς, στο πλαίσιο της ευρύτερης πολιτικής μας για την προβολή της μακραίωνης ιστορίας και των αρχαιολογικών μνημείων του Δήμου μας».
Συγκεκριμένα, είπε ο Δήμαρχος «σε συνεργασία με το Τμήμα Αλιείας και Θαλασσίων Ερευνών και κατόπιν συγκεκριμένου αιτήματος προς το Τμήμα Αρχαιοτήτων, εξετάζουμε τη δημιουργία ενός κέντρου στο οποίο θα παρουσιάζονται η ενάλια αρχαιολογία και η θαλάσσια κληρονομιά της περιοχής».
«Ένας τέτοιος χώρος θα μπορεί να λειτουργήσει ως σημείο ενημέρωσης, εκπαίδευσης και γνωριμίας του κοινού με τον ιστορικό πλούτο που βρίσκεται στον θαλάσσιο χώρο του Δήμου Παραλιμνίου - Δερύνειας», σημείωσε.
Παράλληλα, συνέχισε ο κ. Νικολέττος, «εξετάζουμε τη δυνατότητα διεκδίκησης χρηματοδότησης για τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου Κέντρου Θαλάσσιου Πολιτισμού».
«Στόχος μας είναι ο θαλάσσιος και ενάλιος πλούτος της περιοχής να αποτυπωθεί με διαδραστικό τρόπο, μέσα από ψηφιακές αναπαραστάσεις, σύγχρονες εφαρμογές και βιωματικές εμπειρίες, ώστε να καταστεί προσιτός σε κατοίκους, μαθητές, ερευνητές και επισκέπτες», ανέφερε.
Έκδοση ολοκληρωμένου καταδυτικού οδηγού
Κληθείς να αναφέρει τα επόμενα βήματα του Δήμου με στόχο την προσέλκυση τουρισμού, ο κ. Νικολέττος είπε πως «προχωρούμε τις επόμενες μέρες, στην έκδοση ενός ολοκληρωμένου καταδυτικού οδηγού, στον οποίο θα παρουσιάζονται με λεπτομέρεια τα καταδυτικά σημεία της περιοχής, μαζί με στοιχεία για την ενάλια ιστορία, τη θαλάσσια ζωή και την πολιτιστική αξία κάθε σημείου».
«Ο οδηγός αυτός θα αποτελέσει ένα σημαντικό εργαλείο για την οργανωμένη ανάπτυξη του καταδυτικού τουρισμού και για την υπεύθυνη γνωριμία των επισκεπτών με το θαλάσσιο περιβάλλον», σημείωσε.
Είπε ακόμα πως «μέσα από τη νέα στρατηγική τουριστικής ανάπτυξης της Ριβιέρας του Πρωταρά, κάθε ιδιαίτερο στοιχείο των περιοχών του Δήμου μας αποκτά τη θέση που του αρμόζει. Η παραθαλάσσια ζώνη, ο υποθαλάσσιος κόσμος, η ενδοχώρα, τα μνημεία, η ιστορία, ο πολιτισμός και η φύση συνδέονται σε μία ενιαία εμπειρία, η οποία εκφράζει τον χαρακτήρα και την αυθεντικότητα του τόπου μας».
Επιδίωξή μας, συνέχισε ο Δήμαρχος «είναι η περαιτέρω αναβάθμιση της εμπειρίας του επισκέπτη και της ποιότητας ζωής του ίδιου του κατοίκου, μέσα από έργα που προστατεύουν, αναδεικνύουν και μεταδίδουν την πολιτιστική μας κληρονομιά».
Ο κ. Νικολέττος εξέφρασε «θερμές ευχαριστίες στο Κυπριακό Ινστιτούτο για τη Θάλασσα και τη Ναυτιλία, το Πανεπιστήμιο Κύπρου και όλους τους εμπλεκόμενους φορείς για τις συνεχείς προσπάθειές τους να καταγράψουν, να προστατεύσουν και να αναδείξουν τον ενάλιο αρχαιολογικό πλούτο της περιοχής μας».
«Το επιστημονικό τους έργο μάς επιτρέπει να γνωρίσουμε βαθύτερα την ιστορία του τόπου μας και να την παρουσιάσουμε με σύγχρονα, προσιτά και δημιουργικά μέσα», είπε.
Ερωτηθείς για το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα «Θέτιδα» ο Δήμαρχος ανέφερε πως «είναι ένα έργο χρηματοδοτούμενο από το πρόγραμμα Horizon Europe της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο ολοκληρώνεται το φθινόπωρο του 2026».
«Σκοπός του είναι η προστασία της παράκτιας και υποβρύχιας πολιτιστικής κληρονομιάς της Ευρώπης από την κλιματική αλλαγή και τις φυσικές καταστροφές», πρόσθεσε.
Ευρωπαϊκό πρόγραμμα «Θέτιδα»
Ο Δήμαρχος αναφέρθηκε και στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα «Θέτιδα», στο πλαίσιο του οποίου το Κυπριακό Ινστιτούτο για τη Θάλασσα και τη Ναυτιλία, εργάστηκε για τη δημιουργία της σχετικής ψηφιακής εφαρμογής.
Πρόσθεσε ότι «το πρόγραμμα υλοποιεί ολοκληρωμένες στρατηγικές και αναπτύσσει πολιτικές για τη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα των μνημείων, εστιάζοντας στην αντιμετώπιση κλιματικών απειλών, δηλαδή μελετά τις επιπτώσεις της ανόδου της θερμοκρασίας των θαλασσών, της ρύπανσης και των ρευμάτων στη διάβρωση ιστορικών ναυαγίων και παράκτιων περιοχών».
Ακόμα, ανέφερε, «το πρόγραμμα αξιοποιεί τεχνολογίες αιχμής όπως αισθητήρες, έξυπνες σημαδούρες, αυτόνομα υποβρύχια οχήματα (AUVs), επεξεργασία δορυφορικών εικόνων και εφαρμογές crowdsourcing και δημιουργεί ένα σύστημα μοντελοποίησης περιβαλλοντικών δεδομένων για την καλύτερη κατανόηση των κινδύνων».
Όπως είπε ο κ. Νικολέττος, «το πρόγραμμα ενεργοποιεί τοπικές κοινότητες και ομάδες ενδιαφερομένων μέσω ζωντανών εργαστηρίων και της επιστήμης των πολιτών».
Σημείωσε ακόμα πως «το ερευνητικό έργο εφαρμόζεται και δοκιμάζεται σε επτά πιλοτικές τοποθεσίες ανά την Ευρώπη, εκ των οποίων τρεις είναι παράκτιες και τέσσερις υποβρύχιες».
Στην κοινοπραξία συμμετέχουν εταίροι από χώρες όπως η Ιταλία, η Ελλάδα (με επιστημονικό υπεύθυνο το Ερευνητικό Κέντρο Αθηνά/ICCS), η Κύπρος (συμπεριλαμβανομένου του Ινστιτούτου CMMI) και η Πορτογαλία, κατέληξε ο Δήμαρχος.
