Ένα μικρό ταξίδι στην ιστορία μπορεί να προσφέρει μια περιδιάβαση στους δρόμους της εντός των τειχών Λευκωσίας, εκεί όπου επικεντρώνεται η νέα δράση της ΕΤΑΠ για την καταγραφή, την ερευνητική μελέτη και τον επανασχεδιασμό των πινακίδων οδών. Μέχρι στιγμή έχουν εγκατασταθεί 56 πινακίδες σε διάφορες οδούς που αναδεικνύουν προσωπικότητες της ιστορίας, της λογοτεχνίας, της πολιτικής και του πολιτισμού, ενισχύοντας τη σύνδεση της πόλης με τη συλλογική μνήμη και την ταυτότητά της.
Συνολικά η δράση φιλοδοξεί να καλύψει 150 διαφορετικές ονομασίες δρόμων ενώ κεντρικός πόλος της δράσης είναι η περιοχή γύρω από το νέο δημαρχείο. Αρχή της ξενάγησης από την ΕΤΑΠ Λευκωσίας έγινε από την πλατεία Λέλλου Δημητριάδη σε ένα από τα κεντρικότερα σημεία της πρωτεύουσας.
Η πινακίδα είναι αφιερωμένη στον μακροβιότερο δήμαρχο της πρωτεύουσας, από το 1971 μέχρι το 2001, εκτός από μια μικρή περίοδο διακοπής το 1974. «Ήταν ένας από τους μεταρρυθμιστές της πρωτεύουσας» εξηγά ο Σωτήρης Χριστοφόρου, Διοικητικός Λειτουργός της Εταιρείας Τουριστικής Ανάπτυξης και Προβολής, Λευκωσίας ο οποίος μαζί με την Σοφία Κουσιουμή, λειτουργό μάρκετινγκ της ΕΤΑΠ, ανέλαβαν την ξενάγηση στους δρόμους της Παλιάς Λευκωσίας, όπου επικεντρώνεται η νέα δράση της ΕΤΑΠ για καταγραφή, ερευνητική μελέτη και επανασχεδιασμό των πινακίδων οδών. Ήδη, όπως εξηγεί η ΕΤΑΠ, έχει ξεκινήσει μια διαδικασία να εμπλουτιστεί το «story telling» των ξεναγών στην εντός των τειχών, ώστε να γίνεται αναφορά και στις νέες πινακίδες και να συγκεντρώσει ένα μεγαλύτερο ενδιαφέρον, χωρίς να αποκλείεται μελλοντικά να αξιοποιηθούν στο πλαίσιο ειδικής διαδρομής ξενάγησης στο κέντρο της πόλης.
Πινακίδες που ενισχύουν την ταυτότητα της πόλης
Όπως εξηγεί ο κ. Χριστοφόρου, κριτήριο για την επιλογή οδών ήταν η ολοκλήρωση των έργων εξωραϊσμού και η γεωγραφική εγγύτητα μεταξύ τους, ώστε να δίνεται ένα ενιαίο στίγμα σε συγκεκριμένη περιοχή. Οι νέες πινακίδες οδών περιλαμβάνουν σύντομα ιστορικά και κείμενα με πληροφορίες για την προέλευση και τη σημασία της κάθε ονομασίας. Σε αυτές έχει επίσης προστεθεί ένα νέο σχεδιαστικό στοιχείο το οποίο δίνει μια ταυτότητα στην πόλη καθώς παραπέμπει στα ενετικά τείχη της Λευκωσίας. Στις νέες πινακίδες παρατίθενται επίσης QR Codes τα οποία παραπέμπουν στην ιστοσελίδα Visit Nicosia από όπου οι επισκέπτες μπορούν να αντλήσουν περισσότερες πληροφορίες για την κάθε οδό ξεχωριστά. Πρόκειται για την δεύτερη πόλη που υλοποιεί την συγκεκριμένη δράση πανευρωπαϊκά, όπως είπε ο κ. Χριστοφόρου, σημειώνοντας ότι η πρώτη είναι η Θεσσαλονίκη, η οποία αποτέλεσε και το έναυσμα για την αντίστοιχη δράση στη Λευκωσία.
Εξήγησε ότι υπήρχαν αρκετές προκλήσεις για το έργο και όσον αφορά την εγκατάσταση, τις υποδομές και τη συμμόρφωση με όλους τους κανονισμούς της νομοθεσίας. «Οπότε ήταν πολύ σημαντικό που είχαμε την εμπλοκή και την στήριξη του δημάρχου», πρόσθεσε.
Διογένους, Αισχύλου και Αριστοφάνους
Στη συνέχεια κατευθυνθήκαμε στην οδό Διογένους, δίπλα από την πλατεία Λέλλου Δημητριάδη. Η οδός Διογένους είναι αφιερωμένη στον φιλόσοφο της Κυνικής Σχολής των Αθηνών που έζησε τον 3ο αιώνα π.Χ.
Όπως εξήγησε ο κ. Χριστοφόρου, δεν γνωρίζουμε ακόμα πώς προέκυψε η ονοματοδοσία των οδών, σημειώνοντας ότι οι περισσότερες οδοί έχουν ονοματοδοτηθεί την δεκαετία του 1970-1980. «Αυτό ήταν μια μεγάλη πρόκληση, καθώς δεν καταφέραμε να βρούμε τα πρακτικά του Δημοτικού Συμβουλίου τα οποία θα μας επέτρεπαν να αντιληφθούμε την προσέγγιση και το σκεπτικό στο οποίο λήφθηκαν οι αποφάσεις», όπως είπε.
Προχωρήσαμε προς την οδό Αισχύλου, η οποία πήρε το όνομα της από τον πατέρα της αρχαίας ελληνικής τραγωδίας. Στην περιγραφή αναφέρεται ότι από τα περίπου 90 έργα του, έχουν διασωθεί επτά, συμπεριλαμβανομένων των «Περσών» και της «Ορέστειας». Πολέμησε στους Περσικούς Πολέμους και το έργο του αντανακλά την έννοια της δικαιοσύνης και την ευθύνη του ποιητή ως ενεργού πολίτη. Η Κύπρος, ως γενέτειρα της Αφροδίτης ή ως τόπος αναφοράς, εμφανίζεται τόσο σε σωζόμενες τραγωδίες όσο και σε θραύσματα χαμένων έργων. Μάλιστα στην οδό Αισχύλου βρισκόταν το Θέατρο Παπαδοπούλου, το παλαιότερο θέατρο της Λευκωσίας, το οποίο φιλοξένησε θεατρικές παραστάσεις από την Κύπρο και το εξωτερικό.
«Θεωρούμε ότι αποτελεί πλέον μία από τις πιο όμορφες περιοχές της εντός των τειχών και ένας χώρος που προβάλλεται από την ΕΤΑΠ Λευκωσίας καθώς παρουσιάζει όλη την αυθεντικότητα της Παλιάς πόλης σε αρχιτεκτονική, τα στενά σοκάκια της πόλης, η γειτνίαση με το σχολείο, και αναδεικνύει την ταυτότητα της εντός των τειχών».
Ακολούθως κατευθυνθήκαμε στην οδό Αττάλειας η οποία αναφέρεται σε ένα από τα σημαντικότερα λιμάνια της Μικράς Ασίας, που ουσιαστικά ήταν ένα εμπορικό κέντρο της περιοχής και δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στη διασύνδεση που είχε με την Κύπρο λόγω του εμπορίου. Μία από τις πλέον γνωστές οδούς τις Λευκωσίας, η οδός Αλέξανδρου Σούτσου πήρε το όνομα τής προς τιμή του ποιητή Αλέξανδρου Σούτσου. «Μια οδός που είχε διαχρονικά τη δική της ιστορία στη Λευκωσία, σήμερα αποτελεί μια από τις πιο όμορφες περιοχές της πρωτεύουσας και είναι μια ονομασία που αξίζει κάποιος να μελετήσει περισσότερο κυρίως γιατί ο Αλέξανδρος Σούτσος είναι από τους πολύ σημαντικούς λογοτέχνες δημιουργούς», σημείωσε ο κ. Χριστοφόρου.
Πλησίον της οδού Αισχύλου, βρίσκουμε την οδό Αριστοφάνους, προς τιμή του πατέρα της Κωμωδίας, μια από τις πιο γραφικές οδούς της παλιάς πόλης «Γενικότερα όλη η περιοχή παραπέμπει σε όλες τις μεγάλες μορφές του πολιτισμού» σχολίασε ο κ. Χριστοφόρου.
Ακολούθως φτάσαμε στην οδό Πειραιώς, η οποία όπως αναγράφεται στην περιγραφή, είναι αφιερωμένη στο μεγάλο λιμάνι της Ελλάδας, και αναφέρεται στην ιδιαίτερη εμπορική σχέση Κύπρου- Πειραιά. Πρόκειται για μια από τις πιο ζωντανές περιοχές στην εντός των τειχών, με πολλούς χώρους αναψυχής και εστίασης ανέφερε ο κ. Χριστοφόρου σημειώνοντας ότι «από το 1970 βρίσκουμε χάρτες με τη συγκεκριμένη οδό»
Περνώντας το κτήριο του Νέου Δημαρχείου φτάσαμε στην οδό της Παλιάς Ηλεκτρικής η οποία ονομάστηκε έτσι καθώς επί εποχής Αγγλοκρατίας ήταν ο μεγάλος σταθμός παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος που τροφοδοτούσε την Λευκωσία κατά την περίοδο της αγγλοκρατίας. Σήμερα στεγάζεται το Δημοτικό Κέντρο Τεχνών που είναι χώρος καινοτομίας και πολιτισμού. Η αρχιτεκτονική του κτηρίου περιλαμβάνει πολλά ενδιαφέροντα στοιχεία και πληροφορίες για τη λειτουργία του.
Σημειώνεται ότι οι πινακίδες σε Λήδρας και Ονασαγόρου θα αλλάξουν μετά το λίφτινγκ στην περιοχή, οι εργασίες του οποίου ξεκινούν αυτό το διάστημα. Εξετάζεται παράλληλα η δυνατότητα εφαρμογής της δράσης και σε άλλους ιστορικούς πυρήνες της Λευκωσίας.
Ακολουθούν τα αγάλματα και οι προτομές
Η επόμενη δράση της ΕΤΑΠ Λευκωσίας είναι στην ίδια φιλοσοφία καθώς αποτελεί ένα πρότζεκτ για την καταγραφή όλων των αγαλμάτων και προτομών εντός των τειχών της Λευκωσίας.
Το έργο υλοποιείται σε συνεργασία με το ερευνητικό κέντρο Cyens και περιλαμβάνει γεωγραφική τοποθέτηση, το ιστορικό περιεχόμενο για κάθε έργο και τη δημιουργία επεξηγηματικών κειμένων, στο πρότυπο της παρούσας δράσης με τις οδούς και αναμένεται να ολοκληρωθεί τον Νοέμβριο του τρέχοντος έτους.
Στο πλαίσιο του έργου σχεδιάζεται μερική ψηφιοποίηση μέσω φωτογραφιών 360° και δημιουργία ειδικού τμήματος στην ιστοσελίδα Visit Nicosia.
Όπως ανέφερε ο κ. Χριστοφόρου, θα διερευνηθεί η δυνατότητα τοποθέτησης πινακίδων ή QR codes για άμεση πρόσβαση στην πληροφορία.
Ανέδειξε επίσης ότι η Λευκωσία, και ειδικότερα η παλιά πόλη εντός των τειχών, αναπτύσσεται ως πολυπολιτισμικός και ιστορικός τουριστικός προορισμός με έμφαση στην αυθεντικότητα, την εμπειρία και την πολιτιστική κληρονομιά. Σημείωσε ότι η πόλη αποτελεί έναν πυρήνα με έντονη πολιτισμική και αρχιτεκτονική αξία, ενώ προωθείται ως πόλη ανοιχτή σε επισκέπτες όλο το χρόνο, με ιδιαίτερη αύξηση της επισκεψιμότητας κατά τη χειμερινή περίοδο.
