Το τρυγόνι (Streptopelia turtur) αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά μεταναστευτικά πτηνά της κυπριακής υπαίθρου, με σημαντική οικολογική, πολιτιστική αλλά και κυνηγετική αξία. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια ο πληθυσμός του είδους παρουσιάζει ανησυχητική μείωση σε ευρωπαϊκό επίπεδο, γεγονός που έχει καταστήσει αναγκαία την εντατικοποίηση των μέτρων προστασίας, έρευνας και παρακολούθησής του.
Στο «μικροσκόπιο» 11 τρυγόνια
Το 2025 η Υπηρεσία Θήρας εκπόνησε πρόγραμμα παρακολούθησης των κινήσεων των τρυγονιών με στόχο τη συλλογή πολύτιμων επιστημονικών δεδομένων σχετικά με τις μεταναστευτικές τους κινήσεις και τον εντοπισμό των κυριότερων απειλών που αντιμετωπίζει το είδος σε ολόκληρη τη μεταναστευτική του διαδρομή. Σ’ αυτά τα πλαίσια έχουν τοποθετηθεί δορυφορικοί πομποί σε 11 τρυγόνια (4 το 2025 και 7 κατά την περίοδο μεταξύ 27 Απριλίου και 7 Μαΐου 2026).
Όλα τα τρυγόνια παρακολουθούνται σε πραγματικό χρόνο, επιτρέποντας στους επιστήμονες να καταγράψουν τις διαδρομές μετανάστευσης, τους ενδιάμεσους σταθμούς ξεκούρασης, αλλά και τις περιοχές διαχείμασης τους. Ακόμα οι πληροφορίες που συλλέγονται καθημερινά αναμένεται να συμβάλουν ουσιαστικά στη διαμόρφωση τεκμηριωμένων πολιτικών, με στόχο τόσο την αύξηση του πληθυσμού είδους όσο και τη διασφάλιση της βιώσιμης άσκησης του κυνηγίου στην Κύπρο.
Μέτρα και κυνήγι
Παράλληλα, η Υπηρεσία Θήρας και Πανίδας υλοποιεί σειρά δράσεων για την αύξηση του τρυγονιού στην Κύπρο. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η συστηματική παρακολούθηση των πληθυσμών, η διαχείριση και βελτίωση των ενδιαιτημάτων με την παροχή νερού και τη διενέργεια σπορών με είδη τα οποία προτιμώνται από τα τρυγόνια καθώς και η ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των κυνηγών.Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι, σύμφωνα με τους κανονισμούς και τις κατευθυντήριες γραμμές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η διατήρηση του κυνηγίου του τρυγονιού στην Κύπρο προϋποθέτει την εφαρμογή επιπρόσθετων μέτρων προστασίας και τεκμηριωμένης επιστημονικής έρευνας. Η Υπηρεσία Θήρας και Πανίδας έχει την υποχρέωση να αποδεικνύει με αξιόπιστα δεδομένα, ότι το κυνήγι του είδους δεν επηρεάζει αρνητικά τη βιωσιμότητα των ευρωπαϊκών πληθυσμών του και ότι εφαρμόζονται αποτελεσματικά μέτρα διαχείρισης.
«Μίλησαν» οι πομποί
Από τις πληροφορίες που έχουν συλλεχθεί μέχρι σήμερα από τα 4 τρυγόνια στα οποία τοποθετήθηκε δορυφορικός πομπός το 2025, φαίνεται ξεκάθαρα ότι τα τρυγόνια που αναχωρούν από την Κύπρο δεν ακολουθούν μεταναστευτικούς διαδρόμους εντός Ευρώπης αλλά ένα ξεχωριστό μεταναστευτικό διάδρομο στα ανατολικά της Ευρώπης κάτι που επιβεβαιώνει τις αρχικές υποθέσεις της Υπηρεσίας.
Συγκεκριμένα:
-Δύο τρυγόνια κινήθηκαν βορειοδυτικά, μέσω της νότιας Τουρκίας, με ενδιάμεσους σταθμούς σε περιοχές της δυτικής Τουρκίας, παραμένοντας για σημαντικά χρονικά διαστήματα σε συγκεκριμένες περιοχές, γεγονός που υποδηλώνει ότι χρησιμοποίησαν τις περιοχές αυτές για αναπαραγωγή, καθώς επίσης και τη σημασία των ενδιαιτημάτων αυτών για το είδος. Δυστυχώς το ένα από τα δύο τρυγόνια πιθανόν να απεβίωσε λόγω θήρευσης από άρπαγα, ενώ το δεύτερο ξεκίνησε το ταξίδι προς το νότο στο τέλος Αυγούστου, ταξίδεψε στα νότια παράλια της Τουρκίας, όπου παρέμεινε μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου για να μεταναστεύσει στα παράλια της Αιγύπτου την 1 Οκτωβρίου.
-Ένα τρυγόνι παρουσίασε έντονη κινητικότητα στη νοτιοδυτική Τουρκία, με επαναλαμβανόμενες μετακινήσεις και στάσεις, στοιχείο που πιθανόν συνδέεται με αναζήτηση κατάλληλων ενδιαιτημάτων ή αυξημένες πιέσεις στην περιοχή, απώλεια/καταστροφή βιοτόπων, ή και απώλεια ζευγαριού. Ο πομπός του συγκεκριμένου πουλιού σταμάτησε να εκπέμπει χωρίς να μπορεί να υπολογιστεί η αιτία, παρόλα αυτά οι αυξημένες μετακινήσεις σίγουρα εξέθεσαν το πουλί σε πολλούς κινδύνους.
-Το τέταρτο τρυγόνι παρέμεινε στην Κύπρο και συγκεκριμένα στα νότια παράλια της Επαρχίας Πάφου, όπου μετά από 2 επιτυχημένες προσπάθειες αναπαραγωγής, αναχώρησε από τη Κύπρο στις 15 Σεπτεμβρίου και αφού ακολούθησε νότια πορεία αφίχθηκε στις 8 Οκτωβρίου σε περιοχή μεταξύ του Σουδάν και του Νοτίου Σουδάν, διαμέσου της Αιγύπτου.
