Σε εκτενή αναφορά στο σημαντικό μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα της Κυβέρνησης αναφέρθηκε χθες βράδυ ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Νίκος Χριστοδουλίδης, μιλώντας στην τελετή έναρξης του 30ού Παγκύπριου Συνεδρίου της Συνομοσπονδίας Εργαζομένων Κύπρου (ΣΕΚ), στη Λευκωσία.
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ομιλίας του Προέδρου της Δημοκρατίας
Είναι με ιδιαίτερη χαρά που συμμετέχω με αρκετά μέλη του Υπουργικού Συμβουλίου σήμερα στο 30ό Συνέδριο της Συνομοσπονδίας Εργαζομένων Κύπρου, και βρίσκομαι μαζί με την ηγεσία, τα στελέχη και τους εκπροσώπους χιλιάδων εργαζομένων, από κάθε γωνιά της πατρίδας μας, οι οποίοι απασχολούνται σε όλους τους κλάδους οικονομικής δραστηριότητας.
Η εδώ παρουσία μου, μαζί με άλλους κρατικούς και πολιτειακούς αξιωματούχους, καθώς και της ηγεσίας των υπολοίπων συνδικαλιστικών οργανώσεων, των εργοδοτικών συνδέσμων, των πολιτικών δυνάμεων και άλλων οργανωμένων συνόλων, είναι ενδεικτική του σεβασμού και της εκτίμησης που χαίρει από την κυπριακή κοινωνία και Πολιτεία, η ΣΕΚ.
Με 82 χρόνια συνεχούς παρουσίας στο πλευρό των εργαζομένων, δικαιωματικά και επάξια, η ΣΕΚ παραμένει μια ηχηρή και υπεύθυνη φωνή υπεράσπισης των δικαιωμάτων των εργαζομένων στον τόπο μας.
Για την Κυβέρνησή μας, η ΣΕΚ αποτελεί σημαντικό θεσμικό εταίρο και ειλικρινή συνομιλητή, και χαίρομαι πραγματικά για το ανοικτό κανάλι επικοινωνίας που έχουμε καθιερώσει με την ηγεσία σας, με τον φίλο Ανδρέα και τους συνεργάτες του, για σειρά πολλών θεμάτων, όπως η ΑΤΑ, την οποία παραλάβαμε στο 50% το 2023 και σήμερα έχουμε συμφωνήσει στο 100%, ο κατώτατος μισθός που έχει αυξηθεί δύο φορές στα τρία χρόνια διακυβέρνησης μας, η φορολογική μεταρρύθμιση, η συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση που έρχεται και πολλά άλλα.
Ο αμοιβαίος σεβασμός, η εκτίμηση και η ειλικρίνεια, είναι τα στοιχεία πάνω στα οποία είναι θεμελιωμένος ο μεταξύ μας διάλογος, για την αντιμετώπιση των μεγάλων προκλήσεων και, ναι, υπάρχουν αρκετές προκλήσεις, που καλούμαστε να διαχειριστούμε, πάντοτε προς όφελος του κοινωνικού συνόλου. Ακόμη και εκεί όπου έχουμε διαφορετικές προσεγγίσεις, η στόχευση είναι κοινή, και λειτουργεί υποστηρικτικά στη γεφύρωση των όποιων διαφορών και διαφορετικών προσεγγίσεων.
Η χώρα μας, το βιώνουμε αυτές τις μέρες ακόμη περισσότερο, βρίσκεται σε μια περιοχή με πολλές γεωπολιτικές αναταράξεις, όπως αυτήν που βιώνουμε το τελευταίο διάστημα. Μπροστά σε αυτή την πραγματικότητα και αυτή τη νέα κρίση που έχουμε να διαχειριστούμε είναι πολύ σημαντικό το γεγονός ότι η οικονομία της χώρας μας είναι ισχυρή και ανθεκτική σε τέτοιο σημείο που μας επιτρέπει να λειτουργήσουμε αποτελεσματικά για την αντιμετώπιση των όποιων πιθανών επιπτώσεων. Σκεφτείτε την οικονομική κατάσταση της χώρας μας το 2012 και αν είχαμε να διαχειριστούμε μια τέτοια κρίση όπως τη σημερινή.
Οι υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης, το σημαντικό δημοσιονομικό πλεόνασμα, το περιορισμένο δημόσιο χρέος και ο χαμηλός πληθωρισμός, αποτελέσματα της υπεύθυνης οικονομικής μας πολιτικής, είναι στοιχεία που μας επιτρέπουν να αισιοδοξούμε για τη βέλτιστη διαχείριση των επιπτώσεων από τις περιφερειακές εξελίξεις, κατά κύριο λόγο, όπως συνοψίζεται μέχρι στιγμής, στο κόστος της ενέργειας, των αγαθών και των υπηρεσιών.
Τα υγιή θεμελιώδη μεγέθη, η εύρωστη δημοσιονομική βάση και το ανθεκτικό τραπεζικό σύστημα με υψηλή ισχυρή ρευστότητα και επαρκή κεφάλαια, ενισχύουν την ικανότητα, τη δυνατότητα της κυπριακής οικονομίας να απορροφά εξωτερικές αναταράξεις. Σε αυτά τα τρία χρόνια είχαμε να διαχειριστούμε κρίσεις όπως το Ουκρανικό αλλά και προηγούμενες δύσκολες καταστάσεις στην περιοχή μας, κρίσεις, οι οποίες αν συγκρίνουμε τα αποτελέσματα της κυπριακής οικονομίας με ισχυρές ευρωπαϊκές οικονομίες, όπως της Γερμανίας και της Γαλλίας, αποδεικνύεται η ορθότητα των πολιτικών που ακολουθήσαμε αλλά και η ανθεκτικότητα της κυπριακής οικονομίας.
Την ίδια στιγμή, η ανεργία έχει υποχωρήσει σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα και η πλήρης απασχόληση αποτελεί πλέον πραγματικότητα, για πρώτη φορά μετά από σχεδόν δύο δεκαετίες. Για πρώτη φορά μετά από το 2008.
Και για όσους σπεύσουν να απαντήσουν με το επιχείρημα ότι δεν αρκεί να ευημερούν οι δείκτες εάν δεν ευημερούν οι άνθρωποι, η απάντηση είναι πολύ απλή: Οι επιδόσεις της οικονομίας μεταφράζονται σε φθηνό δανεισμό για το κράτος, τις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές. Οι υγιείς δείκτες προσελκύουν ποιοτικές επενδύσεις που δημιουργούν καλύτερες και καλύτερα αμειβόμενες θέσεις εργασίας και φέρνουν αποτελέσματα όπως αυτά που προανέφερα σε σχέση με την ΑΤΑ από 50 στο 100% αλλά και δύο φορές αύξηση του κατώτατου μισθού.
Είναι χάρη σε αυτούς τους δείκτες που από τότε που αναλάβαμε τη διακυβέρνηση της χώρας, τον Μάρτιο του 2023, είχαμε 27 συνεχόμενες αναβαθμίσεις από όλους τους Οίκους Αξιολόγησης, γεγονός που κατέταξε τη χώρα μας στην κατηγορία Α, για πρώτη φορά από το 2011. Αυτές οι αναβαθμίσεις, που αποτελούν ψήφο εμπιστοσύνης για την υπεύθυνη οικονομική μας πολιτική, δεν είναι απλοί αριθμοί. Έχουν άμεσο θετικό αντίκτυπο σε όλους μας. Αποτελούν απαραίτητες προϋποθέσεις που βελτιώνουν μετρήσιμα την καθημερινότητά μας, και μας επιτρέπουν τις στοχευμένες κοινωνικές παρεμβάσεις. Μας επιτρέπουν να υλοποιούμε μια δικαιότερη Φορολογική Μεταρρύθμιση, λιγότερο φορολογικό βάρος, περισσότερο διαθέσιμο εισόδημα και να επενδύουμε στην Άμυνα, στην Παιδεία, στην Υγεία, στο Στεγαστικό, στο Κράτος Πρόνοιας.
Και επιτρέψτε μου να αξιοποιήσω το σημερινό βήμα για να εκφράσω τις ευχαριστίες μου, προς όλους τους εργαζομένους, για τη δική τους, σημαντική, καθοριστική συνδρομή στην οικονομική ανάπτυξη της χώρας μας, την αναβάθμιση του βιοτικού επιπέδου του λαού μας και την κοινωνική πρόοδο. Χωρίς και την καθοριστική συμβολή των εργαζομένων δεν θα είχαμε αυτά τα αποτελέσματα.
Με προσήλωση στις αρχές που πρεσβεύει ο κοινωνικός φιλελευθερισμός, και όχι ο νεοφιλελευθερισμός τον οποίον δεν ασπαζόμαστε, το ξεκάθαρο ιδεολογικοπολιτικό πλαίσιο της Κυβέρνησης μας, η οικονομική πρόοδος, σύμφωνα με τη δική μας θεώρηση, δεν έχει πραγματικό νόημα εάν δεν μεταφράζεται σε ασφάλεια και προοπτική για κάθε εργαζόμενο. Γι’ αυτό, μετά τη φορολογική μεταρρύθμιση που τέθηκε σε εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου, προς όφελος χιλιάδων μισθωτών, αυτοεργοδοτουμένων και οικογενειών, εντός του 2026 προωθούμε την εμβληματική μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος, την πρώτη ουσιαστική αναθεώρησή του από το 1980.
Πρόκειται για μια δραστική αλλαγή κοινωνικής δικαιοσύνης, την οποία οφείλουμε σε όλους εκείνους που οικοδόμησαν την ευημερία και τις συνθήκες στις οποίες ζούμε εμείς. Στόχος, ανάμεσα σε άλλα, να αυξήσουμε ουσιαστικά πρωτίστως τις συντάξεις των χαμηλοσυνταξιούχων μας.
Μέσα από τη μεταρρύθμιση αυτή προωθούμε, επίσης, τη διασφάλιση της επάρκειας των συντάξεων, την αναθεώρηση της επενδυτικής πολιτικής του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων και τη διαμόρφωση ενός νέου πλαισίου διακυβέρνησης των επενδύσεων. Ταυτόχρονα, σχεδιάζουμε και προχωρούμε με την ουσιαστική ενίσχυση του δεύτερου πυλώνα του συνταξιοδοτικού συστήματος.
Πριν από λίγες μέρες, στις 25 Φεβρουαρίου, είχα την ευκαιρία να συναντηθώ με τις ηγεσίες των συνδικαλιστικών οργανώσεων στο Προεδρικό Μέγαρο, με τις οποίες συζητήσαμε ζητήματα που αγγίζουν άμεσα την καθημερινότητα των εργαζομένων. Συζητήσαμε για το θέμα του κατώτατου μισθού και την ωριαία απόδοσή του, για την πρόοδο στην επέκταση των συλλογικών συμβάσεων, αλλά και για το θέμα της απασχόλησης εργαζομένων από τρίτες χώρες. Η συνάντηση αυτή, κατά την οποία έγινε μια ειλικρινής και παραγωγική συζήτηση, αποτύπωσε με σαφήνεια τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τον κοινωνικό διάλογο, ως ουσιαστικό και αναπόσπαστο μέρος της διαδικασίας λήψης αποφάσεων.
Η Κυβέρνησή μας αναγνωρίζει απόλυτα την ανάγκη για ένα σαφές, δίκαιο και σύγχρονο ρυθμιστικό πλαίσιο που να προστατεύει τα δικαιώματα όλων των εργαζομένων, ανεξαρτήτως καταγωγής, να διασφαλίζει ισότιμες συνθήκες ανταγωνισμού για τις επιχειρήσεις και να αντιμετωπίζει αποτελεσματικά την υποδηλωμένη και την αδήλωτη εργασία. Και σε αυτή τη διαδικασία, σε αυτή την προσπάθεια, η συμβολή και συμμετοχή της ΣΕΚ, όπως και των υπόλοιπων συνδικαλιστικών και εργοδοτικών οργανώσεων, όλων των κοινωνικών εταίρων - που οφείλουμε να παραδεχτούμε ότι διαχρονικά απέδειξαν υπευθυνότητα στη χώρα μας, ειδικότερα σε δύσκολες στιγμές που είχαμε να αντιμετωπίσουμε- είναι απαραίτητη, ουσιαστική και καθοριστική.
Ταυτόχρονα, οφείλουμε να κοιτάζουμε μπροστά και να προετοιμαζόμαστε έγκαιρα, έτσι ώστε εκεί και όπου είναι εφικτό να προηγούμαστε των εξελίξεων. Η τεχνητή νοημοσύνη, η πράσινη μετάβαση και η γήρανση του πληθυσμού, είναι μόνο μερικές από τις προκλήσεις που έχουμε ενώπιόν μας και αναδιαμορφώνουν ήδη την αγορά εργασίας. Εκτός όμως από προκλήσεις, οι αλλαγές αυτές δημιουργούν και νέες ευκαιρίες. Η ανάγκη, λοιπόν, για επανεκπαίδευση, αναβάθμιση δεξιοτήτων και ευελιξία, αποτελούν βασικές προϋποθέσεις σήμερα για μια δίκαιη, ανταγωνιστική και ανθεκτική οικονομία. Και σε αυτή τη μετάβαση, κανένας εργαζόμενος δεν πρέπει να μείνει μόνος. Και είμαι σίγουρος ότι σε αυτή την προσπάθεια, ο ρόλος των συνδικαλιστικών οργανώσεων - και ιδιαίτερα της ΣΕΚ - είναι καθοριστικός.
Από την 1η Ιανουαρίου 2026, η Κύπρος ασκεί την Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πρόκειται για μια μεγάλη ευθύνη, την οποία αναλάβαμε με πλήρη επίγνωση του ρόλου που καλούμαστε να διαδραματίσουμε, αλλά και με αυτοπεποίθηση που πηγάζει από τη σταθερή πορεία που έχουμε διανύσει ως χώρα τα τελευταία χρόνια.
Στο πλαίσιο αυτό, είχα μάλιστα την ευκαιρία χθες να χαιρετήσω τη συνεδρίαση της Εκτελεστικής Επιτροπής της Ευρωπαϊκής Συνομοσπονδίας Συνδικάτων, - ETUC, στην οποία ανέφερα ότι η κοινωνική πολιτική, συμπεριλαμβανομένου και του τομέα της εργασίας αποτελούν βασική προτεραιότητα της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που κεντρικό στόχο έχει «Μια Αυτόνομη Ένωση. Ανοιχτή στον Κόσμο». Εξάλλου, η στρατηγική αυτονομία της Ένωσης περιλαμβάνει και τη διασφάλιση αξιοπρεπών συνθηκών εργασίας στους πολίτες.
Και ακριβώς μέσα από αυτή τη συλλογιστική δίνουμε ιδιαίτερη έμφαση στην κοινωνική διάσταση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και στηρίζουμε την πλήρη εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Πυλώνα Κοινωνικών Δικαιωμάτων.
Ανάμεσα στους στόχους μας, μια Ευρώπη πιο κοινωνική, πιο δίκαιη και πιο συμπεριληπτική. Μια Ευρώπη που δεν αφήνει κανέναν εργαζόμενο πίσω.
Τα κοινωνικά δικαιώματα, η αξιοπρεπής εργασία, η ισότητα αμοιβών και η ισόρροπη μετάβαση στην πράσινη και ψηφιακή οικονομία, αποτελούν για εμάς θέσεις πολιτικής και την ίδια στιγμή στοχεύσεις που καταθέτουμε με συνέπεια στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Η Ευρωπαϊκή Οδηγία για τους Επαρκείς Κατώτατους Μισθούς, με στόχο την κάλυψη του 80% των εργαζομένων από συλλογικές συμβάσεις, παραμένει στο επίκεντρο των προτεραιοτήτων μας, τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Η τεχνική επεξεργασία της σχετικής νομοθεσίας, η οποία επανεκκίνησε μετά την απόφαση του Δικαστηρίου της ΕΕ στην προσφυγή της Δανίας, προχωρά με σκοπό να εξασφαλιστεί πλήρης συμμόρφωση και αποτελεσματική εφαρμογή της.
Το 30ό Συνέδριό σας σηματοδοτεί την έναρξη μιας νέας τετραετίας με αυξημένες ευθύνες και ανανεωμένη δυναμική. Συγχαίρω τον φίλο Ανδρέα Μάτσα, που εξασφάλισε καθολική εντολή για συνέχιση της δημιουργικής παρουσίας του στο πηδάλιο της ΣΕΚ. Συγχαίρω επίσης, εκ των προτέρων, τη Γενική Γραμματεία που θα εκλεγεί την Παρασκευή, και θέλω να διαβεβαιώσω ότι θα βρίσκει στην Κυβέρνησή μας έναν αξιόπιστο, αποφασισμένο, έντιμο και ειλικρινή συνομιλητή.
Για εμάς, δεν χωράει καμία απολύτως αμφιβολία ότι η πρόοδος μιας χώρας μετριέται και με το επίπεδο προστασίας των εργαζομένων της, με την ποιότητα των θέσεων εργασίας που δημιουργεί και με την ασφάλεια και την αξιοπρέπεια που προσφέρει σε κάθε εργαζόμενο. Και αυτή είναι η Κύπρος που εργαζόμαστε για να οικοδομήσουμε.
Εύχομαι κάθε επιτυχία στις εργασίες του Συνεδρίου σας.
Για τους εργαζόμενους της Κύπρου.
Για μια κοινωνία δικαιοσύνης και αλληλεγγύης.
Για μια Ευρώπη και μια Κύπρο αξιοπρεπούς εργασίας.
