Αρνητικό αναμένεται να παραμείνει το ισοζύγιο γεννήσεων-θανάτων στην Ελλάδα τις επόμενες τρεις δεκαετίες, με το δημογραφικό να αποτελεί σοβαρή απειλή για τη χώρα. Η Ελλάδα γερνάει, ενώ ταυτόχρονα η γονιμότητα μειώνεται και τα ποσοστά ατεκνίας αυξάνονται.
Αυτό επιβεβαιώνεται από πρόσφατη μελέτη του Εργαστηρίου Δημογραφικών και Κοινωνικών Αναλύσεων (ΕΔΚΑ) του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. Όπως σημειώνεται χαρακτηριστικά, οι παράγοντες που ευθύνονται για την κατάρρευση των γεννήσεων δεν περιορίζονται μόνο στο δημογραφικό πεδίο, αλλά αντικατοπτρίζουν συνολικά τις κοινωνικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ελλάδα τις τελευταίες δεκαετίες.
Από το 2011 έως το 2024, καταγράφονται σταθερά αρνητικά φυσικά ισοζύγια (γεννήσεις μείον θάνατοι), τα οποία – σε συνδυασμό με αρνητικά μεταναστευτικά ισοζύγια – οδήγησαν στη μείωση του πληθυσμού κατά περίπου 500.000 άτομα. Το 2023 οι γεννήσεις έφτασαν τις 72,3 χιλιάδες, δηλαδή περίπου τις μισές από τον μέσο όρο της περιόδου 1951-1970. Σχεδόν το 23% των κατοίκων είναι πλέον άνω των 65 ετών, ενώ ο αριθμός τους υπερέβη κατά περίπου ένα εκατομμύριο τους νέους 0-14 ετών.
Η ανάλυση του ΕΔΚΑ καταδεικνύει ότι σήμερα η Ελλάδα εμφανίζει έναν από τους χαμηλότερους δείκτες γονιμότητας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η μελέτη επισημαίνει επίσης ότι η χρηματοπιστωτική κρίση ανατάραξε τις δημογραφικές ροές, με το ισοζύγιο εισόδων-εξόδων να γίνεται και πάλι αρνητικό, όπως πριν το 1990. Κατά τη δεκαετία 2011-2021, η μετανάστευση συνεχίστηκε: αφενός λόγω των οικονομικών μεταναστών που επιστρέφουν στις χώρες τους, αφετέρου λόγω νέων Ελλήνων ηλικίας 25-45 ετών που φεύγουν στο εξωτερικό.
