Δύο γιγαντιαίες μαύρες τρύπες, από τις μεγαλύτερες που έχουν ποτέ παρατηρηθεί, συγκρούστηκαν σε μια βίαιη συγχώνευση στα βάθη του διαστήματος, προκαλώντας κυματισμούς στον χωροχρόνο που ανιχνεύτηκαν στη Γη. Η σύγκρουση σημειώθηκε περίπου 10 δισεκατομμύρια έτη φωτός μακριά από τον πλανήτη μας και καταγράφηκε ως η πιο μαζική συγχώνευση που έχει εντοπιστεί μέχρι σήμερα μέσω βαρυτικών κυμάτων.
Οι δύο μαύρες τρύπες είχαν μάζες 103 και 137 φορές μεγαλύτερες από αυτήν του Ήλιου και περιστρέφονταν περίπου 400.000 φορές πιο γρήγορα από τη Γη – ταχύτητα κοντά στα θεωρητικά όρια περιστροφής για τέτοιου τύπου αντικείμενα. Η τελική συγχωνευμένη μαύρη τρύπα που σχηματίστηκε φέρεται να φτάνει τις 265 ηλιακές μάζες.
Το κοσμικό αυτό συμβάν έγινε αντιληπτό από τους ευαίσθητους ανιχνευτές του Παρατηρητηρίου Βαρυτικών Κυμάτων με Συμβολόμετρο Λέιζερ (LIGO), στις εγκαταστάσεις στην Ουάσιγκτον και τη Λουιζιάνα, οι οποίοι κατέγραψαν τον χαρακτηριστικό «σπασμό» του χωροχρόνου στις 23 Νοεμβρίου 2023, λίγο πριν τις 2:00 το μεσημέρι ώρα Ηνωμένου Βασιλείου. Το καταγεγραμμένο σήμα ήταν ένα εξαιρετικά ασθενές ίχνος διάρκειας ενός δεκάτου του δευτερολέπτου, το οποίο περιλάμβανε τη φάση «ringdown» – δηλαδή τη στιγμή κατά την οποία η νέα, μεγαλύτερη μαύρη τρύπα σταθεροποιούνταν μετά τη συγχώνευση.
Διάβασε ακόμα:
- 51 χρόνια από το προδοτικό πραξικόπημα του 1974 – Ήχησαν οι σειρήνες
- Φωτιά σε αυτοκίνητο στην Πάφο – Όχημα καταστράφηκε ολοσχερώς
- Στιούαρτ προς ΣΑ: Η βαθιά δυσπιστία μεταξύ των πλευρών εμποδίζει κάθε συμφωνία
Οι επιστήμονες εμφανίστηκαν έκπληκτοι. Ο καθηγητής Μαρκ Χάναμ, επικεφαλής του Ινστιτούτου Εξερεύνησης της Βαρύτητας στο Πανεπιστήμιο του Κάρντιφ, δήλωσε στον Guardian: «Αυτά είναι τα πιο βίαια γεγονότα που μπορούμε να παρατηρήσουμε στο σύμπαν, αλλά ταυτόχρονα είναι τα πιο αδύναμα σήματα που μπορούμε να μετρήσουμε».
Η ανάλυση των δεδομένων υποδεικνύει ότι οι δύο μαύρες τρύπες μπορεί να ήταν προϊόντα προηγούμενων συγχωνεύσεων. Αυτό εξηγεί τόσο την τεράστια μάζα όσο και τη μεγάλη ταχύτητα περιστροφής τους. Όπως ανέφερε ο καθηγητής Χάναμ, πρόκειται για το πιο ακραίο παράδειγμα τέτοιας εξέλιξης που έχει καταγραφεί μέχρι σήμερα.
Μέχρι στιγμής, οι επιστήμονες έχουν εντοπίσει περίπου 300 συγχωνεύσεις μαύρων τρυπών μέσω βαρυτικών κυμάτων. Η προηγούμενη πιο μαζική συγχώνευση είχε δημιουργήσει μια μαύρη τρύπα περίπου 140 φορές τη μάζα του Ήλιου. Η νέα αυτή καταγραφή οδηγεί τους φυσικούς να επανεξετάσουν τα μοντέλα σχηματισμού μαύρων τρυπών, καθώς φαίνεται ότι τέτοια αντικείμενα μπορεί να εξελίσσονται μέσα από αλλεπάλληλες συγχωνεύσεις.
Πριν από την ανάπτυξη των ανιχνευτών βαρυτικών κυμάτων τη δεκαετία του 1990, οι αστρονόμοι παρατηρούσαν το σύμπαν μόνο μέσα από ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία – όπως φως, υπέρυθρες ή ραδιοκύματα. Σήμερα, τα βαρυτικά κύματα προσφέρουν έναν εντελώς νέο τρόπο εξερεύνησης του σύμπαντος, επιτρέποντας την ανίχνευση φαινομένων που προηγουμένως ήταν αόρατα.
«Όταν κοιτάς το σύμπαν με διαφορετικό τρόπο, ανακαλύπτεις πράγματα που δεν περίμενες και η εικόνα σου μεταμορφώνεται», σημείωσε ο Χάναμ. Οι επόμενης γενιάς ανιχνευτές, που αναμένεται να τεθούν σε λειτουργία μέσα στα επόμενα 10 με 15 χρόνια, εκτιμάται ότι θα μπορούν να καταγράψουν κάθε συγχώνευση μαύρης τρύπας στο σύμπαν – ίσως και φαινόμενα που μέχρι σήμερα δεν γνωρίζαμε καν ότι υπάρχουν.
Με πληροφορίες από in.gr
