Μια φθαρμένη, γρατζουνισμένη και εμφανώς ταλαιπωρημένη Hermès Birkin πουλήθηκε πρόσφατα σε δημοπρασία έναντι 7 εκατομμυρίων ευρώ, καταγράφοντας ένα ιστορικό ρεκόρ. Δεν ήταν, όμως, οποιαδήποτε Birkin· ήταν η πρώτη – η αυθεντική τσάντα της Jane Birkin, της γυναίκας που της χάρισε όχι μόνο το όνομά της, αλλά και τον μύθο της.
Από το 1985 μέχρι το 1994, η Birkin συνόδευε την Jane στην καθημερινότητά της – πολύ προτού οι εμβληματικές αυτές τσάντες μετατραπούν σε επενδυτικά σύμβολα και κατακλύσουν τα προφίλ πλουσίων και διασήμων. Η συγκεκριμένη φέρει πάνω της τα ίχνη μιας αληθινής ζωής: γρατζουνιές, λεκέδες, αυτοκόλλητα από οργανώσεις όπως οι Médecins du Monde και η UNICEF, ακόμη και μια λίμα νυχιών δεμένη στο λουρί – γιατί η Jane φρόντιζε τα χέρια της παντού και πάντα. Και, φυσικά, τα αρχικά της: J.B.
Η γέννηση ενός θρύλου
Πριν γίνει συνώνυμο του πολυτελούς στιλ, η Birkin ήταν μια ιδέα – ένα σχέδιο σε μια χάρτινη σακούλα αεροπλάνου. Το 1983, στη διάρκεια μιας πτήσης από Παρίσι προς Λονδίνο, η Jane Birkin –ανάμεσα στις δύο πόλεις που αποκαλούσε πατρίδες– είδε το ψάθινο καλάθι της να πέφτει από το ράφι αποσκευών και το περιεχόμενό του να σκορπίζεται στο πάτωμα.
Κάθισε τυχαία δίπλα στον Jean‑Louis Dumas, τον τότε επικεφαλής του οίκου Hermès. Καθώς η ίδια μάζευε βιαστικά τα πράγματά της, σχολίασε πως «δεν υπάρχει καμία τσάντα που να είναι ταυτόχρονα όμορφη και πρακτική». Ο Dumas της απάντησε: «But I am Hermès. Θα σου τη φτιάξω εγώ». Και κάπως έτσι, η Jane έσυρε το στυλό της πάνω στη χάρτινη σακούλα των αεροπορικών γραμμών, σχεδιάζοντας πρόχειρα αυτό που έμελλε να γίνει η πιο διάσημη τσάντα στον κόσμο.
Η πρώτη Birkin δημιουργήθηκε το 1984 και παραδόθηκε στην ηθοποιό έναν χρόνο μετά. Ήταν πιο μεγάλη από την Kelly αλλά πιο μικρή από έναν αντρικό χαρτοφύλακα, με στιβαρή λαβή, ποιοτικό φερμουάρ και μεταλλικά ποδαράκια (“clou”) – στοιχεία που απαντούσαν στις καθημερινές ανάγκες μιας γυναίκας σε κίνηση.
Από το καλάθι στο μουσείο
Παρά την κομψότητα και την αποκλειστικότητά της, η Jane παρέμεινε πιστή στο αγαπημένο της καλάθι – μια επιλογή που αντανακλούσε τη λιτή αισθητική της και τον ανεπιτήδευτο χαρακτήρα της. Ωστόσο, το 1994 αποφάσισε να αποχωριστεί την τσάντα για καλό σκοπό: τη διέθεσε σε φιλανθρωπική δημοπρασία για την ενίσχυση της έρευνας γύρω από τον HIV/AIDS.
Έκτοτε, η τσάντα-σύμβολο πέρασε από διάφορα χέρια, φιλοξενήθηκε σε μουσεία όπως το MoMA της Νέας Υόρκης και το Victoria & Albert Museum στο Λονδίνο, πριν καταλήξει ξανά σε δημοπρασία. Εκεί, έπειτα από δέκα λεπτά σφοδρής «μάχης» μεταξύ εννέα πλειοδοτών, ένας ιδιώτης συλλέκτης από την Ιαπωνία έδωσε την τελική προσφορά: 7 εκατομμύρια ευρώ για ένα μοναδικό κομμάτι της ιστορίας της μόδας.
Μια κληρονομιά από δέρμα και μνήμη
Σε παλαιότερη συνέντευξή της, η Jane Birkin είχε πει με πικρό χιούμορ: «Όταν πεθάνω, ίσως να θυμούνται μόνο την τσάντα». Η ηθοποιός και τραγουδίστρια έφυγε από τη ζωή το 2023, στα 76 της. Κι όμως, η τσάντα της όχι μόνο έμεινε – αλλά πέρασε στη σφαίρα του ανεξίτηλου θρύλου, ως το ακριβότερο και πιο διάσημο γυναικείο αξεσουάρ όλων των εποχών.
