Μια συναρπαστική αρχαιολογική ανακάλυψη στην Τουρκία ρίχνει νέο φως στη θέση και τον ρόλο των δύο φύλων στην προϊστορική κοινωνία.
Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Science, φαίνεται ότι οι γυναίκες κατείχαν κυρίαρχη θέση στον προϊστορικό οικισμό του Çatalhöyük στη νότια Τουρκία, έναν από τους αρχαιότερους γνωστούς οικισμούς, που χρονολογείται περίπου στο 7100 π.Χ.
Ο οικισμός, γνωστός για τα πολύπλοκα πλίνθινα σπίτια του και τα γυναικεία ειδώλια θεοτήτων μητρικής φύσης, έχει εδώ και δεκαετίες απασχολήσει τους αρχαιολόγους με την ιδιαίτερη κοινωνική του δομή.
Η νέα ανάλυση DNA, που έγινε σε σχεδόν 400 σκελετούς από 35 κατοικίες, αποκαλύπτει ότι η κοινωνία αυτή λειτουργούσε με μητριαρχική διαδοχή και κοινωνική κυριαρχία των γυναικών
Τα ευρήματα δείχνουν ότι οι γυναίκες και οι κόρες τους θάβονταν μαζί σε οικογενειακούς τάφους, ενώ οι άνδρες φαίνεται πως εισέρχονταν στην κοινότητα μέσω γάμου, προερχόμενοι από άλλες περιοχές. Οι γυναίκες παρέμεναν στον οίκο της μητέρας τους για πολλές γενιές, ενώ οι άνδρες απομακρύνονταν. Επιπλέον, οι γυναίκες λάμβαναν πλουσιότερα ταφικά κτερίσματα – όπως κοσμήματα και εργαλεία – σε ποσοστό πέντε φορές μεγαλύτερο από τους άνδρες, γεγονός που καταδεικνύει την ανώτερη κοινωνική τους θέση.
Η δρ. Ελίν Σχοτσμάνς, εκ των συγγραφέων της μελέτης, επισημαίνει ότι αυτά τα δεδομένα ανατρέπουν παγιωμένες αντιλήψεις για τους ρόλους των φύλων στην προϊστορική εποχή.
«Για πρώτη φορά έχουμε γενετικά στοιχεία που αποδεικνύουν τη λειτουργία μιας μητριαρχικής κοινωνίας στην πράξη», δήλωσε η δρ. Ελίν Σχοτσμάνς
Παράλληλα, η ανακάλυψη αυτή συνάδει με πρόσφατα ευρήματα από άλλες περιοχές, όπως η Αγγλία, όπου γυναίκες σε κελτικές κοινότητες φάνηκαν να διαδραματίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο. Στο Çatalhöyük, ο συνδυασμός γυναικείων ειδωλίων, αρχιτεκτονικής δομής και πλέον γενετικών αποδείξεων, τοποθετούν τις γυναίκες ως πιθανές πρώτες κυρίαρχες των πρώτων πόλεων της ιστορίας.
Αξίζει να σημειωθεί ότι δομές μητριαρχικού τύπου έχουν βρεθεί σε φυλές ιθαγενών ακόμη και σήμερα, επιβεβαιώνοντας ότι ο κυρίαρχος ρόλος των γυναικών ανάγεται πολλές χιλιάδες χρόνια πριν την εμφάνιση των πιο οργανωμένων κοινωνιών.
