Οι επιστήμονες δεν έχουν ακόμη καταλήξει με ακρίβεια στο τι προκαλεί την κατάθλιψη. Ένα όμως είναι ξεκάθαρο: κανείς δεν ξυπνά απλώς ένα πρωί και αποφασίζει να σταματήσει να εκτιμά όλα τα καλά που έχει στη ζωή του.
Για αυτό και πολλοί ψυχολόγοι ανησυχούν όταν ακούνε από ασθενείς τους τι τους λένε οι φίλοι ή συγγενείς τους – συχνά φράσεις όπως, «Μα έχεις τόσα! Πρέπει να είσαι ευγνώμων!»
Αυτού του είδους τα σχόλια είναι από τις χειρότερες αντιδράσεις που μπορεί να έχει κάποιος απέναντι σε ένα άτομο που παλεύει με προβλήματα ψυχικής υγείας. Υπονοούν ότι η ευγνωμοσύνη θα έπρεπε να «θεραπεύσει» την κατάθλιψη, όταν στην πραγματικότητα ο ανθρώπινος εγκέφαλος δεν λειτουργεί με τόσο απλό τρόπο.
Ένας άνθρωπος μπορεί να είναι ευγνώμων, να έχει επιτυχίες, να βλέπει θετικά ορισμένα πράγματα – και παρ’ όλα αυτά να υποφέρει από κατάθλιψη. Αυτές οι καταστάσεις μπορούν να συνυπάρχουν. Και όταν δεν αφήνουμε χώρο για αυτή τη συνύπαρξη, κινδυνεύουμε να κάνουμε τα αγαπημένα μας πρόσωπα να απομονωθούν ακόμα περισσότερο.
Κατάθλιψη δεν σημαίνει μόνο ότι κάποιος έχει σταματήσει να τρώει, να κοιμάται ή να φροντίζει τον εαυτό του. Πολλοί άνθρωποι με κατάθλιψη προσπαθούν να κρύψουν τα συμπτώματά τους – από ντροπή, φόβο ή γιατί δεν θέλουν να επιβαρύνουν τους άλλους.
Ας δούμε λοιπόν μερικές συνηθισμένες φράσεις που μπορεί να πληγώσουν και πώς μπορούμε να τις αντικαταστήσουμε με κάτι πιο υποστηρικτικό:
«Υπάρχουν και χειρότερα»
Αντί γι’ αυτό, πες: «Ακούγεται σαν κάτι πολύ δύσκολο. Αν θέλεις να μιλήσεις, είμαι εδώ.»
Η σύγκριση με χειρότερες καταστάσεις μειώνει τον πόνο του άλλου. Δίνει το μήνυμα ότι δεν έχει «δικαίωμα» να ζητήσει βοήθεια αν δεν έχει φτάσει σε κάποιο ακραίο σημείο.
«Έχεις δοκιμάσει γιόγκα;»
Αντί γι’ αυτό, πες: «Θα σε βοηθούσε να μιλήσουμε για το πώς νιώθεις;»
Η γιόγκα, η άσκηση, οι βόλτες – όσο ωφέλιμα κι αν είναι – δεν αρκούν για να θεραπεύσουν την κλινική κατάθλιψη. Κι όταν προτείνουμε τέτοιες λύσεις σαν να είναι πανάκεια, μοιάζει να αγνοούμε την πραγματική σοβαρότητα της κατάστασης.
«Ξεκόλλα!»
Aντί γι’ αυτό, πες: «Δεν ξέρω ακριβώς τι να πω, αλλά είμαι εδώ για σένα.»
Το «ξεκόλλα» μετατρέπει την ψυχική ασθένεια σε ζήτημα προσωπικής ευθύνης ή επιλογής. Αυτό αυξάνει το αίσθημα ντροπής και απομόνωσης.
«Είσαι υπερβολική.»
Αντί γι’ αυτό, πες: «Θες να σε βοηθήσω να βρεις έναν ειδικό;»
Η λέξη «υπερβολική» απορρίπτει το βίωμα του άλλου. Και ειδικά για τις γυναίκες, που συχνά ακούνε πως τα συναισθήματά τους είναι «πολλά» ή «υπερβολικά», αυτή η φράση είναι ιδιαίτερα επιβλαβής. Αντίθετα, η προσφορά υποστήριξης για αναζήτηση επαγγελματικής βοήθειας είναι πραγματική φροντίδα.
«Όλοι έτσι νιώθουμε καμιά φορά.»
Aντί γι’ αυτό, πες: «Καταλαβαίνω ότι περνάς κάτι πολύ δύσκολο. Είμαι εδώ όπως μπορώ.»
Παρότι φαίνεται παρηγορητικό, στην πραγματικότητα μειώνει την εμπειρία του άλλου. Η κατάθλιψη δεν είναι απλή θλίψη – μπορεί να προκαλέσει σοβαρά σωματικά συμπτώματα και να οδηγήσει σε κοινωνική απόσυρση ή ακόμη και αυτοκτονικές σκέψεις.
«Μια χαρά δείχνεις!»
Αντί γι’ αυτό, πες: «Εκτιμώ που το μοιράστηκες μαζί μου. Δεν χρειάζεται να προσποιείσαι με μένα.»
Πολλοί άνθρωποι με κατάθλιψη καταβάλλουν τεράστια προσπάθεια για να φαίνονται «καλά». Όταν κάποιος ανοίγεται, το λιγότερο που μπορούμε να κάνουμε είναι να τον δεχτούμε χωρίς κριτική και χωρίς να αμφισβητήσουμε την εμπειρία του.
Το πώς αντιδρούμε έχει σημασία. Όταν ακούμε χωρίς να κρίνουμε, όταν δείχνουμε ενσυναίσθηση αντί για έτοιμες συμβουλές, τότε μπορούμε να γίνουμε κομμάτι της στήριξης που χρειάζεται κάποιος για να σταθεί ξανά στα πόδια του. Και αυτό είναι κάτι που μπορεί, πραγματικά, να αλλάξει μια ζωή.
Πηγή: lifo.gr
