Μια ανησυχητική μείωση των ποσοστών γονιμότητας παρατηρείται παγκοσμίως, σύμφωνα με νέα έκθεση του Ταμείου του ΟΗΕ για τον Πληθυσμό (UNFPA). Η έκθεση αποκαλύπτει πως η πτώση αυτή δεν σχετίζεται τόσο με την έλλειψη επιθυμίας για τεκνοποίηση, αλλά με το γεγονός ότι πολλοί άνθρωποι αδυνατούν να δημιουργήσουν τις οικογένειες που θέλουν.
Η επικεφαλής του UNFPA, δρ Ναταλία Κάνεμ, τονίζει: «Ο κόσμος αντιμετωπίζει μια άνευ προηγουμένου μείωση της γονιμότητας. Οι περισσότεροι θέλουν δύο ή περισσότερα παιδιά, αλλά νιώθουν ότι δεν μπορούν να τα αποκτήσουν. Αυτή είναι η πραγματική κρίση».
Τα βασικά ευρήματα της έκθεσης
Η έρευνα με τίτλο "The real fertility crisis: The pursuit of reproductive agency in a changing world", η οποία βασίστηκε σε απαντήσεις 14.000 ατόμων σε 14 χώρες, καταγράφει πέντε κρίσιμα σημεία:
Έλλειψη εκπλήρωσης της επιθυμίας για παιδιά
Ένας στους πέντε συμμετέχοντες δήλωσε πως δεν θα καταφέρει να κάνει όσα παιδιά θα ήθελε. Οι περισσότεροι προεξοφλούν ότι θα αποκτήσουν λιγότερα ή καθόλου, ενώ κάποιοι υπολογίζουν ότι θα έχουν περισσότερα από όσα επιθυμούν.Η επιθυμία για παιδιά παραμένει, αλλά οι συνθήκες αποτρέπουν την τεκνοποίηση
Παρότι η πλειονότητα επιθυμεί δύο ή περισσότερα παιδιά, οικονομικοί και κοινωνικοί παράγοντες – όπως το υψηλό κόστος στέγασης και φροντίδας, αλλά και η εργασιακή ανασφάλεια – οδηγούν σε περιορισμένες γεννήσεις. Η έλλειψη ισότητας των φύλων και οι απαιτήσεις φροντίδας μέσα στην οικογένεια δυσχεραίνουν περαιτέρω την κατάσταση.Πίεση για τεκνοποίηση χωρίς επιθυμία ή ετοιμότητα
Ένα στα τρία άτομα έχει βιώσει ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη, ενώ σχεδόν ένας στους πέντε δήλωσε ότι πιέστηκε να αποκτήσει παιδί σε περίοδο που δεν το ήθελε. Επιπλέον, πολλοί είπαν ότι δεν μπορούσαν να αρνηθούν τη σεξουαλική επαφή, κάτι που συνδέεται με την έλλειψη ελέγχου επί της αναπαραγωγικής επιλογής.Αναποτελεσματικότητα πολιτικών για την ενίσχυση της γονιμότητας
Πολλές χώρες εφαρμόζουν πολιτικές για να τονώσουν τις γεννήσεις, όπως επιδόματα ή μειώσεις κόστους στέγασης, χωρίς ουσιαστικά αποτελέσματα. Ορισμένες, μάλιστα, περιορίζουν τα αναπαραγωγικά δικαιώματα (π.χ. περιορισμένη πρόσβαση σε αντισύλληψη, απαγορεύσεις αμβλώσεων), με αρνητικές συνέπειες για τη δημόσια υγεία και την ελευθερία επιλογής.Οι άνθρωποι χρειάζονται ασφάλεια, ισότητα και ελπίδα
Πέρα από οικονομικά εμπόδια, πολλοί αντιμετωπίζουν προβλήματα υγείας, ανεπαρκή πρόσβαση σε ιατρικές υπηρεσίες και αυξανόμενους φόβους για το μέλλον – πολέμους, πανδημίες, πολιτική αστάθεια και κλιματική κρίση. Όλα αυτά κάνουν τους νέους να αμφισβητούν την απόφαση να φέρουν παιδιά στον κόσμο.
Η έκθεση προτείνει ότι για να αντιμετωπιστεί η «πραγματική κρίση γονιμότητας» πρέπει να δοθούν στους ανθρώπους οι συνθήκες για να επιλέγουν ελεύθερα: εξασφάλιση οικογενειακής άδειας με αποδοχές, πρόσβαση σε υπηρεσίες γονιμότητας και αναπαραγωγικής υγείας, ίσες επαγγελματικές ευκαιρίες και στήριξη αντρών στη φροντίδα των παιδιών.
