Εορτή του Αγίου Πνεύματος, γνωστή και καθιερωμένη στη λαϊκή αντίληψη ως Γιορτή του Κατακλυσμού, ταυτισμένη με το νερό αν και εν έτει 2025 σε περίοδο ξηρασίας, οι γιορτασμοί περιορίζονται στις εκδηλώσεις, που διοργανώνουν από την περασμένη εβδομάδα οι παραλιακοί δήμοι, με αποκορύφωμα τη σημερινή μέρα.
Πολλά τα έθιμα που συνοδεύουν τη γιορτή που στην Κύπρο παραπέμπουν στην αρχαιότητα, αλλά και με τη βιβλική ιστορία του Κατακλυσμού του Νώε, ενώ έντονος ήταν κάποτε ο εμπορικός χαρακτήρας.
Παραδοσιακά τραγούδια και χοροί, παιγνίδια και διαγωνισμοί «τσιαττιστών», παραδοσιακά εδέσματα όπως οι λουκουμάδες και τα "πορικά", ήτοι ξηροί καρποί και σουτζούκος που πωλείτο από πρόχειρα στημένα υποστατικά, συνόδευαν παλαιότερα τις γιορτές και πλείστα εξ αυτών επιβιώνουν και σήμερα αν και τα τελευταία αρκετά χρόνια η Γιορτή του Κατακλυσμού πέρα από τη διατήρηση των αρχικών εθίμων έχει πλαισιωθεί και από μεγάλες συναυλίες και άλλα πολιτιστικά δρώμενα.
Οι εκδηλώσεις του Κατακλυσμού οργανώνονται από τις τοπικές αρχές κάθε παραθαλάσσιας περιοχής. Μέχρι το 1974 ξακουστή ήταν η Γιορτή του Κατακλυσμού στην Αμμόχωστο, ενώ στη Λάρνακα διοργανώνεται από τον 19ο αιώνα. Η γιορτή είναι θεσμοθετημένη επίσημα από το Δήμο Λάρνακα από το 1918, αλλά πηγές αναφέρουν ότι εορταζόταν πολύ πιο πριν από αυτή την ημερομηνία με τις θαλασσοπανηγύρεις.
Οι εκδηλώσεις του Κατακλυσμού στην Αμμόχωστο γίνονταν συνήθως στην τοποθεσία «Γλώσσα». Μετά την κατάληψη της πόλης από τους Τούρκους εισβολείς, οι εκδηλώσεις διοργανώνονται στο Παραλίμνι (Πρωταράς) και στην Αγία Νάπα.
Μαγιό, πετσέτα και πάμε παραλία - Δείτε την πρόγνωση του καιρού
Στη Λάρνακα οι εκδηλώσεις γίνονται στην παραλία των Φοινικούδων.
Εκδηλώσεις γίνονταν και στην Κερύνεια μέχρι το 1974, ενώ γνωστή ήταν και παραμένει η Λεμεσός για τον Κατακλυσμό της, με τον ξακουστό πάμπορο.
Τι γιορτάζουμε
Η Εκκλησία τιμά το Άγιο Πνεύμα, το τρίτο πρόσωπο της Αγίας Τριάδας και την Αγία Τριάδα εν γένει.
Το Άγιο Πνεύμα αποτελεί με τον Πατέρα και τον Υιό τον Τριαδικό Θεό του Χριστιανισμού. Είναι ομοούσιο και ομότιμο προς τα δύο άλλα πρόσωπα και διακρίνεται από αυτά κατά την υπόσταση («Μονάς εν τριάδι και τριάς εν μονάδι»). Ο μονοθεϊσμός του Χριστιανισμού είναι τριαδολογικός και όχι μοναδολογικός, όπως του Ιουδαϊσμού και του Μωαμεθανισμού.
Το Σύμβολο της Πίστεως Νικαίας – Κωνσταντινουπόλεως (381), γνωστότερο ως «Πιστεύω», ορίζει ότι το Άγιο Πνεύμα είναι κύριο και ζωοποιό, συνδοξάζεται και συμπροσκυνείται με τον Πατέρα και τον Υιό και εκπορεύεται από τον Πατέρα («… Και εις το Πνεύμα το Άγιον, το κύριον, το ζωοποιόν, το εκ του Πατρός εκπορευόμενον, το συν Πατρί και Υιώ συμπροσκυνούμενον και συνδοξαζόμενον, το λαλήσαν διά των προφητών…»).
Με την παράδοση στο επίκεντρο οι εκδηλώσεις για τη Γιορτή του Κατακλυσμού στην Πάφο
Η ιδιαιτερότητα του τρόπου ύπαρξης του Αγίου Πνεύματος (εκπόρευση από τον Πατέρα), παρερμηνεύθηκε από τους αρειανόφρονες Βησιγότθους της Ισπανίας, οι οποίοι υποστήριξαν ότι το Άγιο Πνεύμα εκπορεύεται όχι μόνο από τον Πατέρα, αλλά και από τον Υιό («filioque»). Προσέθεσαν τη φράση αυτή στο Σύμβολο της Πίστεως στη Σύνοδο του Τολέδο (589) και επηρέασαν ολόκληρη τη θεολογία της δυτικής Χριστιανοσύνης. Η δογματική αυτή διαφορά μεταξύ Δυτικού και Ανατολικού Χριστιανισμού προκάλεσε το Σχίσμα του 1054.
Η Ορθόδοξη Εκκλησία επιτρέπει την απεικόνιση του Αγίου Πνεύματος μόνο σε δύο περιπτώσεις: Ως περιστερά στην απεικόνιση των Θεοφανείων και ως πύρινη γλώσσα στην απεικόνιση της Πεντηκοστής.
Την ημέρα του Αγίου Πνεύματος πανηγυρίζουν οι εκκλησίες με την ονομασία Αγία Τριάδα και γιορτάζουν όσες και όσοι φέρουν τα ονόματα Τριάδα και Τριάδης.
Ποιοι γιορτάζουν
Δωρόθεος, Δωροθέα, Πλούταρχος, Κύνθια, Κυνθία, Απόλλωνας, Απόλλων, Νίκανδρος, Νικανδρία, Νίκη, Σεληνιάς, Σελήνος, Σελήνιος, Σεληνιάδα, Σεληνία, Σελήνη, Σελήνα, Τριάδα, Τρίας, Κορίνος, Κόρη, Κορίνα.
Έξι μέρες γιορτής και παράδοσης στον Κατακλυσμό της Λάρνακας
