Σε ένα απομονωμένο υψίπεδο του νησιού Σοκότρα στην Υεμένη, η Σένα Κεϊμπάνι κοιτάζει ένα μικρό δενδρύλλιο, καλά προστατευμένο μέσα σε έναν αυτοσχέδιο φράχτη από ξύλο και σύρμα. Το φυτό είναι ένα νεαρό δέντρο του δράκου (Dracaena cinnabari), ένα ενδημικό είδος που δεν υπάρχει πουθενά αλλού στον κόσμο και σήμερα κινδυνεύει να εξαφανιστεί.
Η κλιματική αλλαγή, οι ολοένα και πιο συχνοί και ισχυροί κυκλώνες, η ανεξέλεγκτη βόσκηση από ξενόφερτες κατσίκες και ο πολύχρονος εμφύλιος πόλεμος στην Υεμένη απειλούν σοβαρά την επιβίωση των χαρακτηριστικών αυτών δέντρων – και μαζί τους, ένα ολόκληρο οικοσύστημα.
Με την εντυπωσιακή κόμη τους, που θυμίζει ανεστραμμένο μανιτάρι, και τον κατακόκκινο χυμό τους, τα δέντρα του δράκου ήταν κάποτε κοινό θέαμα στο νησί. Σήμερα, η παρουσία τους μειώνεται δραματικά. Εκτός από τη Dracaena cinnabari, η Σοκότρα φιλοξενεί επίσης το λιβάνι (Boswellia sp.) και το ρόδο της ερήμου (Adenium obesum), είδη εξίσου μοναδικά.
Διάβασε ακόμα: Viral: Το διαδίκτυο «παγώνει» με τις εικόνες μπλε χηνών και νεκρών ψαριών
Χάρη στη βιοποικιλότητά της –με 825 καταγεγραμμένα είδη χλωρίδας, από τα οποία το ένα τρίτο είναι ενδημικά, η Σοκότρα έχει χαρακτηριστεί Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς από την UNESCO και συχνά συγκρίνεται με τα νησιά Γκαλάπαγκος.
Οι κυκλώνες που πλήττουν το νησί με αυξανόμενη συχνότητα και σφοδρότητα τα τελευταία χρόνια έχουν ξεριζώσει χιλιάδες αιωνόβια δέντρα. Το 2015 δύο ισχυροί κυκλώνες σάρωσαν τη Σοκότρα, ενώ ακόμη ένας το 2018 συνέχισε την καταστροφή. Οι επιστήμονες προειδοποιούν πως, όσο οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου αυξάνονται, η ένταση των καιρικών φαινομένων θα επιδεινώνεται.
Παράλληλα, οι κατσίκες που εισήχθησαν στο νησί βόσκουν ανεξέλεγκτα, καταστρέφοντας τα νεαρά δενδρύλλια πριν καν προλάβουν να αναπτυχθούν. Σύμφωνα με τον Άλαν Φόρεστ από τον Βασιλικό Βοτανικό Κήπο του Εδιμβούργου, τα περισσότερα δάση που μελετώνται είναι «υπερώριμα», χωρίς καμία φυσική αναγέννηση νέων φυτών.
Μέσα σε αυτό το δυσμενές περιβάλλον, οι κάτοικοι της Σοκότρα προσπαθούν μόνοι τους να σώσουν ό,τι μπορούν. Οικογένειες διαχειρίζονται φυτώρια με υποτυπώδη μέσα, ενώ ο οικοτουρισμός –που προσελκύει περίπου 5.000 επισκέπτες τον χρόνο– προσφέρει μία μικρή ελπίδα οικονομικής ενίσχυσης και προστασίας του φυσικού πλούτου. Οι τουρίστες υποχρεούνται να συνεργάζονται με τοπικούς ξεναγούς και να διαμένουν σε οικογενειακά οργανωμένες κατασκηνώσεις, στηρίζοντας άμεσα την τοπική κοινωνία.
Διάβασε επίσης: Η καλύτερη παραλία της Ευρώπης για το 2025 βρίσκεται στο Παλιούρι Χαλκιδικής!
Ωστόσο, το πολιτικό περιβάλλον της Υεμένης παραμένει ασταθές. Ο εμφύλιος πόλεμος, οι διεθνείς επεμβάσεις και οι πρόσφατες εντάσεις στην Ερυθρά Θάλασσα δημιουργούν ένα τοπίο αβεβαιότητας που δυσχεραίνει την υλοποίηση οργανωμένων παρεμβάσεων.
Η σωτηρία των δέντρων του δράκου δεν αφορά μόνο την αισθητική ή τη βοτανική σπανιότητα. Όπως εξηγεί ο βιολόγος Κέι Βαν Νταμ, που εργάζεται στο νησί από το 1999, τα δέντρα αυτά παίζουν κρίσιμο ρόλο στο μικροκλίμα του νησιού: συλλέγουν την υγρασία της ομίχλης με την πυκνή κόμη τους, ενισχύοντας την επιβίωση των γειτονικών φυτών και σταθεροποιώντας το έδαφος.
«Όταν χάνεις τα δέντρα, χάνεις τα πάντα –το νερό, το έδαφος, τη βιοποικιλότητα» επισημαίνει. Και προσθέτει με νόημα: «Η Σοκότρα είναι ένα από τα λίγα νησιά όπου έχουμε ακόμη χρόνο να δράσουμε. Αν δεν το κάνουμε, την ευθύνη θα την έχουμε εμείς».
Με πληρροφορίες από in.gr
