Το «Minecraft», ένα από τα πιο αγαπημένα βιντεοπαιχνίδια παγκοσμίως, κυκλοφόρησε το 2009 και μέχρι το 2023 είχε ξεπεράσει τις 300 εκατομμύρια πωλήσεις. Αποτελεί πλέον το πιο εμπορικά επιτυχημένο video game όλων των εποχών – τίτλο που παλαιότερα διεκδικούσε το «Tetris», αν και με λιγότερη σαφήνεια λόγω των πολλών παραλλαγών του.
Ανήκει στην ίδια ευρύτερη κατηγορία με παιχνίδια όπως το «Roblox» και το «Terraria» και απευθύνεται σε παίκτες κάθε ηλικίας, από παιδιά μέχρι ενήλικες. Η τεράστια απήχησή του δεν έμεινε ανεξαργύρωτη από το Χόλιγουντ: στους κινηματογράφους προβάλλεται αυτές τις μέρες η ταινία «Μια Ταινία Minecraft», με πρωταγωνιστές τους Τζακ Μπλακ και Τζέισον Μομόα.
Ωστόσο, η μεγάλη δημοτικότητα του παιχνιδιού συνοδεύεται και από ανησυχίες. Όπως σημειώνει το BBC News, πολλοί γονείς εκφράζουν φόβους ότι τα παιδιά τους περνούν υπερβολικό χρόνο μπροστά στην οθόνη, με το ενδιαφέρον τους να φτάνει τα όρια της εμμονής ή ακόμα και του εθισμού.
Ψυχολόγοι υποστηρίζουν ότι πίσω από την επιτυχία του Minecraft ενδέχεται να κρύβονται βαθύτεροι ψυχολογικοί και εξελικτικοί μηχανισμοί. Το παιχνίδι «αγγίζει» ένα βασικό ανθρώπινο ένστικτο: την επιθυμία να κατασκευάζουμε.
Από τα κάστρα στην άμμο και τα φρούρια από μαξιλάρια, μέχρι τα ξύλινα τουβλάκια, την πλαστελίνη και τα Lego, τα παιδιά διαχρονικά αγαπούν να δημιουργούν. Το Minecraft αποτελεί την ψηφιακή εξέλιξη αυτής της δημιουργικής τάσης. Αλλά γιατί είναι τόσο ελκυστικό;
Ο Peter Gray, καθηγητής ψυχολογίας στο Boston College, εξηγεί πως όλα τα θηλαστικά παίζουν όταν είναι μικρά, ώστε να αναπτύξουν τις δεξιότητες που θα τους είναι χρήσιμες στην ενήλικη ζωή. Οι άνθρωποι, εξηγεί, βασίστηκαν για την επιβίωσή τους κυρίως στην ικανότητα να κατασκευάζουν – και η φυσική επιλογή ενίσχυσε την τάση των παιδιών να παίζουν δημιουργώντας πράγματα.
Διάβασε επίσης:
- Η Samsung ανακοινώνει τη συνεργασία της με την Warner Bros. Pictures και τη Legendary Pictures για την ταινία “A Minecraft Movie”
- Μελέτη αποκαλύπτει: Τα βιντεοπαιχνίδια μας κάνουν πιο έξυπνους, ενώ η τακτική άσκηση όχι
Σύμφωνα με τον Gray, το παιχνίδι δεν περιορίζεται μόνο σε φυσικές κατασκευές. Τα παιδιά χρησιμοποιούν επίσης τη φαντασία, τη γλώσσα, τους κανόνες και τις κοινωνικές αλληλεπιδράσεις στο παιχνίδι τους, προετοιμαζόμενα έτσι για τον κόσμο των ενηλίκων. Η μορφή που παίρνει το παιχνίδι τους αντανακλά συχνά την κουλτούρα στην οποία μεγαλώνουν.
«Δεν πρέπει να μας εκπλήσσει που τα παιδιά έλκονται από παιχνίδια σε υπολογιστές», τονίζει. «Ούτε και να μας ανησυχεί. Τα παιδιά γνωρίζουν ενστικτωδώς ποιες δεξιότητες χρειάζεται να καλλιεργήσουν».
Ο Julian Togelius, καθηγητής Πληροφορικής στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης, σημειώνει πως τα αποκαλούμενα sandbox παιχνίδια – όπως το Minecraft – επιτρέπουν στους παίκτες να αλληλεπιδρούν με την τεχνολογία μέσα από δημιουργική ελευθερία, χωρίς προκαθορισμένο στόχο.
«Στον κόσμο του Minecraft, η δημιουργία είναι άμεση και απλή», λέει. «Είναι πολύ πιο εύκολο από το να γράφεις κώδικα». Έτσι, προσφέρει έναν εύκολο και ελκυστικό τρόπο για να ικανοποιηθεί το δημιουργικό ένστικτο, ακόμη και σε μικρές ηλικίες.
Η κοινωνική διάσταση του παιχνιδιού είναι επίσης καθοριστική. Όταν τα παιδιά δεν μπορούν να συναντηθούν με φίλους τους από κοντά, μπορούν να το κάνουν μέσα από τον ψηφιακό κόσμο του Minecraft – να παίξουν, να δημιουργήσουν και να συνεργαστούν. Για πολλά παιδιά, είναι κάτι σαν μια εικονική παιδική χαρά, με απεριόριστες επιλογές παιχνιδιού.
Η ευρεία απήχηση του Minecraft άνοιξε νέους δρόμους και στην εκπαίδευση. Κατά την περίοδο της πανδημίας COVID-19, πανεπιστημιακοί χρησιμοποίησαν το παιχνίδι για διαδικτυακά μαθήματα, ενώ σε δημοτικά σχολεία της Ιρλανδίας εφαρμόζεται η εκπαιδευτική έκδοση «Minecraft Education».
Έρευνες δείχνουν ότι η χρήση του Minecraft στην τάξη ενισχύει τα κίνητρα των μαθητών για μάθηση, την ικανότητα επίλυσης προβλημάτων, καθώς και τις δεξιότητες ανάγνωσης και γραφής. Η έντονη συγκέντρωση και εστίαση που αναπτύσσουν οι παίκτες κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού, γνωστή και ως «flow», αξιοποιείται έτσι για εκπαιδευτικούς σκοπούς.
Αυτό το υψηλό επίπεδο απορρόφησης από τον κόσμο του παιχνιδιού είναι και ένας από τους λόγους που το Minecraft καθηλώνει τόσα παιδιά – συχνά σε σημείο που αγνοούν τον πραγματικό κόσμο γύρω τους.
Με πληροφορίες από άρθρο του Ιωάννη Μητσάκου στο CNN.gr
