Μάρτης αποκαλείται το έθιμο στο οποίο ένα φτιαγμένο από κόκκινο και άσπρο σχοινάκι ή κλωστές που έχουν στριφτεί ή πλεχτεί, βραχιόλι φοριέται την 1η Μαρτίου.
Το έθιμο αυτό το συναντούμε στην Κύπρο (Μαρτούι ή Μαρτης), στην Ελλάδα αλλά και τα περισσότερα Βαλκανικά κράτη με διαφορετική ονομασία , στη Βουλγαρία ( Μαρτενίτσα), τη Ρουμανία (Μαρτσισόρ), τη Βόρεια Μακεδονία (Μάρτινκα), την Αλβανία (Βερόρε), την Μολδαβία (Μαρτσισόρ).
Γιατί φοράμε τον Μάρτη
Σύμφωνα λοιπόν με το έθιμο, την 1η του Μάρτη, οι μητέρες φορούν στον καρπό του χεριού των παιδιών τους ένα βραχιολάκι, φτιαγμένο από στριμμένη άσπρη και κόκκινη κλωστή, τον Μάρτη ή Μαρτιά. Ο Μάρτης προστατεύει τα προσωπάκια των παιδιών από τον πρώτο ήλιο της Άνοιξης, που είναι ιδιαίτερα βλαβερός, σύμφωνα με τις λαϊκές δοξασίες.
Πότε το βγάζουμε
Σύμφωνα με το έθιμο, το βράδυ του Μεγάλου Σαββάτου, αφαιρούμε το "Μαρτάκι" και το ρίχνουμε στη "Λαμπρατζιά" για να καεί μαζί με τον Ιούδα. Αυτό το συνηθίζουμε στην Κύπρο, ενώ σε άλλες περιοχές της Ελλάδας ή των Βαλκανίων, το Μαρτάκι το βγάζουν στο τέλος του μήνα ή το αφήνουν πάνω στις τριανταφυλλιές όταν εμφανιστεί το πρώτο χελιδόνι, ώστε να το πάρουν τα πουλιά για να χτίσουν τις φωλιές τους. Επίσης, το κρεμάνε πάνω σε κάποιο δέντρο για να φέρει καρποφορία.
