Το 2022, ψηφίστηκε ο νόμος Κεραμέως για τα ΑΕΙ, ο οποίος καθορίζει, μεταξύ άλλων, τη διαδικασία με την οποία οι φοιτητές που υπερβαίνουν το όριο φοίτησης θα διαγράφονται από τα μητρώα των πανεπιστημίων.
Τρία χρόνια αργότερα, το ζήτημα των «αιωνίων» φοιτητών επανέρχεται στη δημόσια συζήτηση, καθώς το προσεχές καλοκαίρι θα είναι η πρώτη φορά που τα πανεπιστήμια θα κληθούν να προχωρήσουν στη διαγραφή φοιτητών σύμφωνα με τον νέο νόμο.
Στη Σύνοδο των Πρυτάνεων, που πραγματοποιήθηκε τον Δεκέμβριο στον Μυστρά και στην οποία συμμετείχε και ο Υπουργός Παιδείας Κυριάκος Πιερρακάκης, οι πρυτάνεις των ΑΕΙ ζήτησαν από το υπουργείο να εξετάσει ειδικές περιπτώσεις φοιτητών που βρίσκονται στο μεταίχμιο μεταξύ ολοκλήρωσης των σπουδών τους και υπέρβασης του χρονικού ορίου φοίτησης.
Στη διάρκεια της Συνόδου, ο Υπουργός επανέλαβε ότι ο νόμος θα εφαρμοστεί, ζητώντας όμως από τα πανεπιστήμια να παραδώσουν αριθμητικά στοιχεία, ώστε να αξιολογηθεί το μέγεθος του προβλήματος.
Ο νόμος Κεραμέως (Ν. 4957/2022), στο άρθρο 76, καθορίζει την ανώτατη διάρκεια φοίτησης, η οποία είναι έξι έτη για προγράμματα σπουδών διάρκειας τεσσάρων ετών και οκτώ έτη για τα πενταετή προγράμματα.
Σε περίπτωση υπέρβασης της διάρκειας αυτής, το Διοικητικό Συμβούλιο του Τμήματος εκδίδει πράξη διαγραφής. Ωστόσο, ο νόμος προβλέπει εξαιρέσεις για σοβαρούς λόγους υγείας, για φοιτητές που εργάζονται τουλάχιστον 20 ώρες την εβδομάδα, για φοιτητές με αναπηρία ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, καθώς και για αθλητές υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Επιπλέον, οι φοιτητές που δεν έχουν ξεπεράσει το ανώτατο όριο φοίτησης έχουν τη δυνατότητα να διακόψουν τις σπουδές τους για περίοδο από εξάμηνο έως δύο χρόνια, αναστέλλοντας προσωρινά τη φοιτητική τους ιδιότητα.
Οι πρυτάνεις ανησυχούν για τις συνέπειες της εφαρμογής του νόμου και ζητούν να ληφθούν υπόψη οι ιδιαίτερες συνθήκες των φοιτητών που αντιμετωπίζουν καθυστερήσεις στην ολοκλήρωση των σπουδών τους.
Επισημαίνουν ότι η διαγραφή πρέπει να αφορά μόνο τους φοιτητές που είναι ανενεργοί και όχι αυτούς που καταβάλλουν προσπάθεια να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους. Προτείνουν επίσης μια μεταβατική περίοδο και την παροχή δεύτερης ευκαιρίας, ώστε να αποφευχθούν αιφνίδιες διαγραφές.
Το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών πρότεινε στην ηγεσία του υπουργείου να συμπεριληφθούν στις εξαιρέσεις και λόγοι βιοποριστικής απασχόλησης, αδυναμία δήλωσης μαθημάτων ή συμμετοχής στις εξετάσεις, καθώς και άλλες εύλογες αιτίες, εφόσον οι λόγοι αυτοί είναι δικαιολογημένοι και διαρκούν όσο η αιτία συνεχίζεται.
Οι τελευταίες εκθέσεις δείχνουν ότι το 2023, από τους 695.678 εγγεγραμμένους φοιτητές στα ΑΕΙ, το 52% ήταν εντός του ορίου φοίτησης, ενώ το 48% είχε υπερβεί το όριο. Παρά τα σχετικά δεδομένα, το Υπουργείο Παιδείας δεν έχει κάνει ακόμα κάποια επίσημη ανακοίνωση για τα επόμενα βήματα του νομοθετικού πλαισίου.
Η επόμενη Σύνοδος των Πρυτάνεων, που θα πραγματοποιηθεί το Μάιο στη Θεσσαλονίκη, αναμένεται να επαναφέρει το θέμα του νόμου και να εξετάσει τις προτάσεις των ΑΕΙ, με τον Υπουργό να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις.
