Σημαντικά ευρήματα έφερε στο φως μελέτη του γερμανικού Κέντρου «Χέλμχολτζ», η οποία δημοσιεύθηκε στην επιστημονική επιθεώρηση Cell Host & Microbe. Οι ερευνητές εντόπισαν πρωτεΐνες-ακίδες του κορονοϊού SARS-CoV-2 στο κρανίο και στις προστατευτικές μεμβράνες του εγκεφάλου (μήνιγγες) έως και τέσσερα χρόνια μετά την αρχική λοίμωξη.
Οι πρωτεΐνες αυτές, που επιτρέπουν στον ιό να συνδέεται στα ανθρώπινα κύτταρα, φαίνεται να προκαλούν φλεγμονή, η οποία φτάνει μέχρι τον εγκέφαλο, ενδεχομένως εξηγώντας τα επίμονα νευρολογικά συμπτώματα της long Covid.
Οι περιοχές-κλειδιά της συσσώρευσης
Η μελέτη βασίστηκε στην ανάλυση δειγμάτων από ασθενείς που πέθαναν από Covid-19, αλλά και από άλλους που είχαν ιστορικό λοίμωξης και πέθαναν από άσχετα αίτια. Χρησιμοποιώντας προηγμένες τεχνικές απεικόνισης, οι επιστήμονες εντόπισαν συσσώρευση πρωτεΐνης-ακίδας στις μήνιγγες, στον εγκέφαλο και στον μυελό των οστών του κρανίου.
Αυτές οι περιοχές είναι πλούσιες σε υποδοχείς ACE2, οι οποίοι λειτουργούν ως «πύλες εισόδου» για τον κορονοϊό. Η συσσώρευση της πρωτεΐνης πιθανότατα συνδέεται με την παρουσία αυτών των υποδοχέων, καθιστώντας τα συγκεκριμένα σημεία ιδιαίτερα ευάλωτα.
Επιπτώσεις στη νευρολογική υγεία
Παρόλο που η έρευνα δεν εξέτασε άμεσα τις συνέπειες, οι ερευνητές υποθέτουν ότι η φλεγμονή που προκαλείται από τη συσσώρευση της πρωτεΐνης μπορεί να συνδέεται με επιτάχυνση της γήρανσης του εγκεφάλου. Σύμφωνα με τον δρ. Άλι Έρτουρκ, επικεφαλής της έρευνας, αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε απώλεια 5-10 ετών υγιούς εγκεφαλικής λειτουργίας στους πληγέντες.
Προηγούμενες μελέτες έχουν ήδη δείξει ότι η πρωτεΐνη-ακίδα παραμένει στο ανοσοποιητικό σύστημα για τουλάχιστον 15 μήνες, ενώ στο αίμα ανιχνεύεται για περισσότερο από έναν χρόνο. Η παρουσία της μπορεί επίσης να εξηγεί την εμφάνιση «αυτοαντισωμάτων», τα οποία συνδέονται με εσφαλμένες επιθέσεις του ανοσοποιητικού συστήματος σε υγιείς ιστούς.
Ελπίδες από τον εμβολιασμό
Πειράματα σε ποντίκια έδειξαν ότι ο εμβολιασμός κατά του Covid-19 μειώνει την ποσότητα της πρωτεΐνης-ακίδας στον εγκέφαλο κατά 50%. Παρόλο που τα αποτελέσματα αυτά είναι ενθαρρυντικά, απαιτούνται περαιτέρω μελέτες για να επιβεβαιωθεί αν το ίδιο ισχύει και για τον άνθρωπο.
Η έρευνα υπογραμμίζει την ανάγκη για συνεχή παρακολούθηση των ασθενών με long Covid και περαιτέρω προσπάθειες για την κατανόηση των μακροπρόθεσμων επιπτώσεων του ιού στην υγεία.
