Στο πλαίσιο της φετινής Παγκόσμιας Ημέρας για το AIDS, η Κίνηση Συμπαράστασης για το AIDS (Κίνηση) που ιδρύθηκε το 1989, γιορτάζει τα 10 χρόνια λειτουργίας του Cy Checkpoint (2015-2024), που αποτελεί το Κέντρο Πρόληψης της Κίνησης για τον HIV και άλλες Σεξουαλικά Μεταδιδόμενες Λοιμώξεις (ΣΜΛ), και τονίζει τον εξαιρετικά σημαντικό ρόλο της συνδυαστικής πρόληψης για να πετύχουμε τον στόχο 95-95-95 του UNAIDS μέχρι το 2030.
Η εξέταση ως πρόληψη για τον HIV, αποτελεί τον πρώτο και κύριο στόχο του UNAIDS, από τον οποίο εξαρτώνται και οι υπόλοιποι. Ουσιαστικά, και οι τρεις στόχοι του UNAIDS αποτελούν μαζί ένα στόχο - να μειωθούν σημαντικά οι νέες μεταδόσεις του HIV. Χωρίς να επιτύχουμε τον πρώτο στόχο, δηλαδή τουλάχιστον το 95% των ανθρώπων που ζουν με HIV να το γνωρίζουν, δεν μπορούμε να μιλάμε για επιτυχίες στον δεύτερο και τον τρίτο στόχο, δηλαδή οι άνθρωποι αυτοί να αποκτήσουν απρόσκοπτη πρόσβαση σε αντιρετροϊκή αγωγή για να έχουν μη-ανιχνεύσιμο ιικό φορτίο και να καταστούν μη-μεταδοτικοί. Αν ο πρώτος στόχος δεν επιτευχθεί, ο συνολικό στόχος θα έχει αποτύχει.
Το Cy Checkpoint της Κίνησης Συμπαράστασης για το AIDS, με στοχοπροσήλωση και κάνοντας πράξη το μηδενικό στίγμα, εργάζεται προς αυτή την κατεύθυνση από το 2015. Έχουμε αναδείξει μέσα από την δράση μας ότι οι προσβάσιμες και χωρίς αποκλεισμούς υπηρεσίες προληπτικής εξέτασης, σχεδιασμένες από την ίδια την κοινότητα προς την κοινότητα, συμβάλλουν με τον πιο ουσιαστικό τρόπο στον πρώτο στόχο του UNAIDS. Την δεκαετία που μας πέρασε έχουμε πραγματοποιήσει συνολικά 5,282 εξετάσεις για HIV και 3,971 για σύφιλη (2015 - Αυγ. 2024). Έχουμε διασυνδέσει συνολικά 57 ανθρώπους που ζουν με HIV με τις υπηρεσίες δημόσιας υγείας, τη συντριπτική πλειοψηφία των οποίων συνοδεύσαμε στη Γρηγόρειο Κλινική και διασυνδέσαμε με τις υπηρεσίες ψυχοκοινωνικής στήριξης που προσφέρουμε απρόσκοπτα από το 1995. Επιπλέον, έχουμε διαμοιράσει συνολικά περισσότερα από 50,000 προφυλακτικά και λιπαντικά και έχουμε χαιρετίσει και στηρίξει την απόφαση του Υπουργείου Υγείας για διάθεση self-test, παρέχοντας τεχνογνωσία, πληροφορίες και διαμοιρασμό τους σε μέλη της κοινότητας.
Το Cy Checkpoint λειτουργεί με βάση βέλτιστες πρακτικές, ακολουθώντας το διεθνές μοντέλο για εθελοντική συμβουλευτική από την κοινότητα προς την κοινότητα και εξέταση ομοτίμων (CBVCT: Community Based Voluntary Counselling & Testing), ενώ συμμετέχει ενεργά στο δίκτυο των κέντρων πρόληψης COBATEST από το 2018. Οι εξετάσεις ταχείας ανίχνευσης αντισωμάτων γίνονται από εκπαιδευμένους εξεταστές της κοινότητας (Community Health Workers - CHW), ενώ έχουμε εκπαιδεύσει επαγγελματίες υγείας, νοσηλευτές και ψυχολόγους της Αρχής Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων Κύπρου (2020) για τη διενέργεια εξετάσεων σε δομές απεξάρτησης και μείωσης βλάβης, ένω έχουμε προσφέρει εκπαιδεύσεις σε ακτιβιστές και οργανώσεις της κοινότητας σε Ευρώπη και Κεντρική Ασία, σε συνεργασία με το AIDS Action Europe, το European AIDS Treatment Group και άλλα διεθνή δίκτυα.
Από το 2016, Η Κίνηση αποτελεί τον κύριο εκπρόσωπο της κοινότητας στην Κύπρο που παρέχει στατιστικά στοιχεία του Cy Checkpoint, τόσο στο Υπουργείο Υγείας όσο και στο ECDC για το Dublin Declaration.
Η Κίνηση τονίζει ότι από όλα τα εργαλεία πρόληψης που έχουμε σήμερα στη διάθεση μας απουσιάζει η PrEP (Pre-Exposure Prophylaxis), η φαρμακευτική αγωγή που αποτρέπει την HIV λοίμωξη κατά 99% όταν λαμβάνεται σωστά. Η Κίνηση διεκδικεί ενεργά την επίσημη πρόσβαση στην PrEP από το 2019, για όλους, όλες και όλα όσα επιθυμούν να την λαμβάνουν. Χωρίς η PrEP να καταστεί διαθέσιμη στην Κύπρο σε όλους τους ανθρώπους που τη χρειάζονται, δεν θα καταφέρουμε να πετύχουμε τους στόχους του UNAIDS ως κράτος. Συνδυάζοντας όλα τα διαθέσιμα στην Κύπρο εργαλεία πρόληψης (την εξέταση ως πρόληψη, τη χρήση προφυλακτικών και λιπαντικών, την PEP και την αντιρετροϊκή αγωγή ως πρόληψη), μαζί με την εκπαίδευση, την πληροφόρηση, την ευαισθητοποίηση, την έγκαιρη διάγνωση και την πρόσβαση στην αντιρετροϊκή αγωγή, το Cy Checkpoint έχει αποδείξει ότι οι πρωτοβουλίες που προέρχονται από την κοινότητα δεν έχουν μόνο χαμηλό κόστος, αλλά είναι επαγγελματικού επιπέδου, εξαιρετικά αποτελεσματικές και απαραίτητες για την οικοδόμηση ενός υγιέστερου μέλλοντος χωρίς στίγμα.
Η προστασία της υγείας όλων, χωρίς εμπόδια και διακρίσεις, είναι ανάμεσα στα θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα τα οποία πρέπει να προστατεύονται, όπως είναι και το φετινό μήνυμα του UNAIDS για την Παγκόσμια Μέρα AIDS: “Μπορούμε να τελειώνουμε με το AIDS - αν τα δικαιώματα μας προστατεύονται”.
