Γ. Μάρκου: Στην Κύπρο, σε ετήσια βάση, έχουμε γύρω στα 700 περιστατικά διηθητικού καρκίνου του μαστού 

Ο Οκτώβριος έχει θεσμοθετηθεί διεθνώς ως μήνας πρόληψης, ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης για τον καρκίνο του μαστού. Ανήμερα της Παγκόσμιας Ημέρας κατά του Καρκίνου του Μαστού, το ANT1 Live επικοινώνησε με την Δρ. Γιόλα Μάρκου, Ογκολόγο-Παθολόγο στο Ογκολογικό Κέντρο της Τράπεζας Κύπρου. 

Πόσο συχνός είναι ο καρκίνος του μαστού παγκοσμίως και πόσο συχνή είναι η εμφάνισή του στην Κύπρο; 

Ο καρκίνος του μαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος στις γυναίκες ανά το παγκόσμιο. Στην Κύπρο είναι ο συχνότερος καρκίνος και στα δύο φύλα και, κατά την διάρκεια των τελευταίων χρόνων, σε ετήσια βάση έχουμε γύρω στα 700 περιστατικά διηθητικού καρκίνου του μαστού. 

Γνωρίζουμε τους λόγους της εμφάνισής του και τους παράγοντες κινδύνου;

Ο καρκίνος του μαστού είναι ένα πολυπαραγοντικό νόσημα. Με εξαίρεση τους ασθενείς μας που έχουν γονιδιακές μεταλλάξεις -οι οποίοι όμως ασθενείς είναι μια μικρή ομάδα της τάξης του 5%- δεν μπορούμε να ξέρουμε ξεκάθαρο λόγο για την καρκινογένεση. Η ηλικία είναι ο πιο μεγάλος επιβαρυντικός παράγοντας και ξέρουμε ότι όσο μεγαλώνει ο ασθενής ο κίνδυνος ανάπτυξης καρκίνου είναι μεγαλύτερος. Άλλοι παράγοντες που ενοχοποιούνται είναι η διατροφή, η παχυσαρκία, η κατανάλωση αλκοόλ, η χρήση εξωγενών ορμονών, η ακτινοβολία και πολλοί άλλοι.

Ο καρκίνος του μαστού αφορά μόνο σε γυναίκες;

Ο καρκίνος του μαστού δεν είναι μόνο γυναικείο νόσημα, παρόλα αυτά είναι πολύ συχνό στο γυναικείο πληθυσμό. Για κάθε 100 γυναίκες θα έχουμε και ένα άντρα που θα του δοθεί η διάγνωση καρκίνου του μαστού.

Πως εντοπίζεται ο καρκίνος του μαστού;

Ο εντοπισμός του καρκίνου του μαστού γίνεται με δύο τρόπους. Ο ένας τρόπος είναι μέσω των συμπτωμάτων των ασθενών. Οι ασθενείς θα ψηλαφίσουν ένα ογκίδιο στο μαστό, θα παρατηρήσουν αλλαγές στη θηλή, θα δουν αλλαγές στο δέρμα του μαστού. Πολλές φορές σε πιο προχωρημένο νόσημα, μπορεί να ψηλαφήσουν και λεμφαδένες στη μασχάλη. Ο πιο συχνός όμως τρόπος εντοπισμού του καρκίνου του μαστού σήμερα είναι μέσω του μαστογραφικού ελέγχου όπου μπορούμε να βρούμε βλάβες πολύ πριν τη ψηλάφηση από τον ίδιο τον ασθενή.

Στην Κύπρο, ο Καρκίνος του Μαστού, είναι ο συχνότερος καρκίνος. Σε ετήσια βάση έχουμε γύρω στα 700 περιστατικά

Σε ποιες ηλικίες αφορά κυρίως;

Ο καρκίνος του μαστού κυρίως επηρεάζει γυναίκες μεγαλύτερης ηλικίας με την πιο συχνή ηλικία να είναι γύρω στο 60^ο έτος. Όσο μεγαλώνει η ηλικία της γυναίκας τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος να εμφανίσει καρκίνο του μαστού. Παρ’ όλα αυτά βέβαια, δεν σημαίνει ότι οι μικρές ηλικίες δεν επηρεάζονται και μπορούμε να δούμε καρκίνο του μαστού και σε πολύ μικρές ηλικίες. Γι’ αυτό οι οδηγίες μας είναι για κάθε ενήλικη γυναίκα να κάνει την αυτοεξέταση της και μάλιστα για τις νεαρές γυναίκες λέμε να κάνουν την αυτοεξέταση τους μετά την έμμηνο ρύση και αν ψηλαφήσουν κάτι που τους ανησυχεί στο μαστό να ζητήσουν ιατρική βοήθεια.

Γνωρίζουμε εάν ο ψυχολογικός παράγοντας διαδραματίζει κάποιο ρόλο στην εμφάνισή του;

Παρόλο που επιστημονικά δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι η ψυχολογία παίζει ρόλο στην καρκινογένεση, εντούτοις τα τελευταία χρόνια υπάρχει συσχέτιση του κακού ψυχολογικού παράγοντα με μια μειωμένη ανοσολογική αντίδραση του οργανισμού η οποία θα μπορούσε δυνητικά να μπει στα μονοπάτια της καρκινογένεσης. Το μήνυμά μας είναι ότι πάντα η θετική στάση της ζωής είναι βοηθητική για όλα τα νοσήματα. 

Ακούμε συχνά για την μετάλλαξη που αφορά στα γονίδια BRCA1 και BRCA2. Έχουμε εικόνα αν ο κληρονομικός καρκίνος ευθύνεται για την πλειονότητα των περιστατικών που εντοπίζονται;

Οι μεταλλάξεις στα γονίδια δεν είναι συχνές στην ομάδα του καρκίνου του μαστού και μόνον 5 έως 10% των ασθενών μας θα εμφανίσουν καρκίνο λόγω μεταλλάξεων. Έχουν όμως ιδιαίτερο ενδιαφέρον οι μεταλλάξεις λόγω του ότι αν είναι γνωστό στην οικογένεια ότι είναι φορέας μιας μετάλλαξης τότε θα μπορούν να μπουν σε ένα πιο στενό πρόγραμμα παρακολούθησης και θα μπορούν να προβούν σε προφυλακτικά χειρουργεία για να μειωθεί ο κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου του μαστού ή των ωοθηκών μελλοντικά. Είναι πολύ σημαντικό για τους ασθενείς μας να ξέρουν το οικογενειακό ιστορικό για να μπορούμε να τους βοηθήσουμε λόγω του ότι η εμφάνιση γονιδιακού καρκίνου σήμερα σημαίνει και μια διαφορετική ιατρική αντιμετώπιση. Στο Ογκολογικό Κέντρο έχουμε πλέον κλινική που ασχολείται με τα γονίδια και τον καρκίνο.

Κάθε πόσο πρέπει να υποβάλλεται κάποιος σε εξέταση έτσι ώστε να διασφαλίζεται η έγκαιρη διάγνωση και σε ποια ηλικία;

Κάθε ένας από μας πρέπει να ακολουθεί τις οδηγίες του Υπουργείου Υγείας της χώρας μας οι οποίες είναι συνυφασμένες με τις Ευρωπαϊκές κατευθυντήριες οδηγίες. Με βάση αυτές τις οδηγίες κάθε γυναίκα πρέπει να προβαίνει σε μαστογραφικό έλεγχο από τα 44 μέχρι τα 74 χρόνια της ζωής της. Παρόλα αυτά, για συγκεκριμένους πληθυσμούς θα μπορούσαμε να ξεκινήσουμε μαστογραφικό έλεγχο και από πιο νωρίς με το νωρίτερο να είναι η ηλικία των 35 ετών. Για εμάς είναι πολύ σημαντική η εξατομίκευση του πληθυσμιακού ελέγχου ώστε ο γυναικείος πληθυσμός να μπορεί να έχει την καλύτερη δυνατή φροντίδα.

Η ψυχολογική στήριξη των ασθενών με νεοδιαγνωσθέν ή μεταστατικό καρκίνο του μαστού είναι ένα εξαιρετικά σημαντικό κομμάτι, καθώς τους δίδεται η δυνατότητα να εκφράσουν τις ανησυχίες τους, να τις εξωτερικεύσουν και σε βάθος χρόνου να τις διαχειριστούν

 

Σε ποιες εξετάσεις πρέπει να υποβληθούν οι ασθενείς με καρκίνο του μαστού;

Αν μια γυναίκα έχει διαγνωστεί με καρκίνο του μαστού, τότε αναλόγως του σταδίου της νόσου θα πρέπει να υποβληθεί και σε άλλες εξετάσεις όπως είναι οι αξονικές τομογραφίες, σπινθηρογραφήματα οστών και μαγνητικές μαστογραφίες. Η συνεργασία με τους ογκολόγους είναι πολύ σημαντική για τον καθορισμό των περαιτέρω εξετάσεων.

Ποιο είναι το κόστος θεραπείας του εν λόγω καρκίνου και τι προσφέρεται από το ΓεΣΥ;

Η θεραπεία του καρκίνου του μαστού είναι αρκετά δαπανηρή λόγω των νέων καινοτόμων φαρμάκων. Ευτυχώς ζούμε σε μια χώρα όπου όλα παρέχονται δωρεάν μέσω του συστήματος υγείας και το επίπεδο υπηρεσιών που παρέχει το Υπουργείο Υγείας της χώρας μας, ειδικά για τον μαστό, είναι ιδιαίτερα ψηλό.

Υπάρχουν δομές ψυχολογικής στήριξης για ανθρώπους που έχουν διαγνωστεί με την εν λόγω νόσο;

Η ψυχολογική στήριξη των ασθενών με νεοδιαγνωσθέν ή μεταστατικό καρκίνο του μαστού είναι ένα εξαιρετικά σημαντικό κομμάτι, καθώς τους δίδεται η δυνατότητα να εκφράσουν τις ανησυχίες τους, να τις εξωτερικεύσουν και σε βάθος χρόνου να τις διαχειριστούν. Υπάρχουν οι σύνδεσμοι των ασθενών σε όλες τις πόλεις στους οποίους γίνονται παραπομπές από τους ογκολόγους κατόπιν σχετικής συνεννόησης με τον ασθενή καθώς και η ψυχολόγος μας, Δρ Χρυσάνθη Λεωνίδου, την οποία μπορούν να επισκέπτονται στις εγκαταστάσεις του κέντρου.