Τα εχέγγυα για την έγκαιρη και επιτυχημένη υλοποίηση μιας από τις πλέον απαιτητικές υποβρύχιες διασυνδέσεις διεθνώς, του Great Sea Interconnector, διαθέτει ο ΑΔΜΗΕ μετά από την ηλέκτριση επτά νησιωτικών διασυνδέσεων μέσα σε μόλις επτά έτη.
Από το 2017 έως σήμερα, ο Ανεξάρτητος Διαχειριστής Ηλεκτρικής Ενέργειας της Ελλάδας έχει συμβασιοποιήσει, κατασκευάσει και παραδώσει στους καταναλωτές της χώρας επτά υποβρύχια καλώδια υψηλής και υπερυψηλής τάσης στις Κυκλάδες, τη Σκιάθο και την Κρήτη αναβαθμίζοντας θεαματικά την ποιότητα ηλεκτροδότησης των νησιών.
Ειδικότερα, με τις βόρειες Κυκλάδες και τις Βόρειες Σποράδες να έχουν ήδη ενταχθεί στην «οικογένεια» των διασυνδεδεμένων νησιών, σειρά παίρνουν οι νοτιοδυτικές Κυκλάδες με τη Σαντορίνη, τη Φολέγανδρο, τη Μήλο και τη Σέριφο -ένα έργο με σημαντική συγχρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Τους επόμενους μήνες, αναμένεται να ηλεκτριστεί και το μεγαλύτερο ενεργειακό έργο στη χώρα, η διασύνδεση Κρήτης-Αττικής, προϋπολογισμού 1 δισ. ευρώ στο οποίο χρησιμοποιείται η ίδια τεχνολογία συνεχούς ρεύματος (HVDC) που θα χρησιμοποιηθεί και στη διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ. Τα υποβρύχια καλώδια έχουν ήδη ποντιστεί από τους κορυφαίους κατασκευαστές διεθνώς, Nexans και Prysmian, και παράλληλα ωριμάζει η κατασκευή των σταθμών μετατροπής σε Αττική και Κρήτη.
Σε επόμενο στάδιο και με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2030, ο ΑΔΜΗΕ σχεδιάζει μια σειρά νέων διασυνδέσεων ύψους 2 δισ. ευρώ με στόχο τα Δωδεκάνησα και τα νησιά του βορειανατολικού Αιγαίου να ενταχθούν στο σύστημα υπερυψηλής τάσης.
Πώς η Κύπρος θα διασυνδεθεί με την Ευρώπη
Το επιτυχημένο track record του ΑΔΜΗΕ, ως εταιρεία υλοποίησης των εμβληματικών έργων διασύνδεσης στην Ελλάδα, είναι αυτό που τον οδήγησε στα τέλη του 2023 να αναλάβει την ευθύνη υλοποίησης της ιστορικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ με τη σύμφωνη γνώμη τόσο της κυπριακής κυβέρνησης όσο και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Ο Great Sea Interconnector θα τερματίσει την ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου, του τελευταίου μη διασυνδεδεμένου κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ανοίγοντας τον δρόμο για να εξελιχθεί η χώρα σε μείζονα ενεργειακό κόμβο της Μεσογείου. Αυτό θα επιτευχθεί χάρη στις εξαγωγές «πράσινης» ενέργειας προς τις ενεργοβόρες χώρες της Βόρειας Ευρώπης, καθώς και προς το Ισραήλ όπου θα διαθέτει το πλεόνασμα της ανανεώσιμης ενέργειας που θα παράγεται στο νησί.
Το έργο έχει ήδη εισέλθει σε φάση κατασκευής, με το καλωδιακό τμήμα που θα ενώσει την Κύπρο με την Κρήτη - μήκους 900 χιλιομέτρων- να βρίσκεται σε διαδικασία παραγωγής στο εργοστάσιο της αναδόχου εταιρείας Nexans. Επόμενο βήμα είναι η συμβασιοποίηση των Σταθμών Μετατροπής στα δύο άκρα της διασύνδεσης ενός του 2024. Σημειώνεται ότι το έργο έχει εξασφαλίσει ευρωπαϊκή χρηματοδότηση ύψους κατά το 1/3 του προϋπολογισμού του (657 εκατ. ευρώ) μέσω του μηχανισμού Connecting Europe Facility.
Η διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ είναι ένα έργο με σημαντικά περιβαλλοντικά και οικονομικά οφέλη και υψηλή γεωπολιτική αξία. Επιταχύνοντας το «πρασίνισμα» του ενεργειακού μείγματος στην περιοχή, θα οδηγήσει σε δραστική μείωση των εκπομπών CO2 και θα συμβάλει ουσιαστικά στην αποκλιμάκωση των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας για τους καταναλωτές.
Η αμφίδρομη υποβρύχια διασύνδεση των εθνικών ηλεκτρικών δικτύων της Κύπρου και του Ισραήλ με την υπόλοιπη Ευρώπη, μέσω της Ελλάδας, αναμένεται να αποφέρει σημαντικά οικονομικά και γεωστρατηγικά οφέλη. Από τη μία, θα ενισχύσει την ασφάλεια εφοδιασμού στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, ενδυναμώνοντας τους ενεργειακούς δεσμούς μεταξύ των γειτονικών χωρών, και από την άλλη θα πετύχει σημαντική εξοικονόμηση στους λογαριασμούς ρεύματος για του Κύπριους καταναλωτές.
