Μέσα στην φρίκη του πολέμου η ενημέρωσης της κοινής γνώμης, αλλά και της διεθνούς κοινότητας, ήταν αδήριτη ανάγκη.
Το καλοκαίρι του ‘74 οι δημοσιογράφοι αποτέλεσαν μάρτυρες της πιο μαύρης Ιστορίας του νησιού. Έγιναν τα «μάτια και τα αυτιά» της τραγωδίας, μεταφέροντας την βαρβαρότητα του εισβολέα.
Μαρούλα Βιολάρη – Ιακωβίδου – Δημοσιογράφος
«Δεν υπάρχει μεγαλύτερη τραγωδία από αυτή που έγινε το ‘74. Έζησα ως παιδάκι τον Β Παγκόσμιο, ύστερα έζησα τον αγώνα της ΕΟΚΑ είχα και συμμετοχή και ξέρω τους κινδύνους που υπήρχαν και τότε. Έζησα την ανταρσία του ‘64 αλλά η τραγωδία του ’74 είναι η βαρύτερη».
Η Μαρούλα Βιολάρη – Ιακωβίδου αποτελεί την πρώτη Κύπρια δημοσιογράφο και κάλυψε τα μεγαλύτερα κεφάλαια της σύγχρονης κυπριακής Ιστορίας. Μεταξύ αυτών και η μαύρη εισβολή.
Μαρούλα Βιολάρη – Ιακωβίδου – Δημοσιογράφος
«Η πρώτη μέρα ήταν πάρα πολύ δύσκολη. Ήταν όλο το προσωπικό επί ποδός. Είχαμε όλοι δώσει ότι μπορούσαμε για να βγει η ιστορία στον αέρα και να μάθει ο κόσμος τι γίνεται. Εκείνη την στιγμή νιώθαμε όλοι να λυγίζουμε κάτω από το βάρος της ευθύνης και για αυτό μαζέψαμε όλες μας τις δυνάμεις για να σταθούμε όρθιοι. Δεν μπορείτε να φανταστείτε πόση πίεση νιώθαμε, ότι είχαμε ευθύνη. Αν σιγούσε το ΡΙΚ η Κύπρος θα βρισκόταν στο χάος».
Ομάδα δημοσιογράφων μετέβη σε εφεδρικές εγκαταστάσεις σε περίπτωση που ο Αττίλας έβαζε στο στόχαστρο το Ραδιοφωνικό Ίδρυμα, με την Μαρούλα Ιακωβίδου να παίρνει απόσπαση στη Δευτερά και μετέπειτα στο Τρόοδος. Από το Τρόοδος η Μαρούλα Ιακωβίδου με θλίψη και οργή παρακολουθούσε την καταστροφή της Κύπρου.
Μαρούλα Βιολάρη – Ιακωβίδου – Δημοσιογράφος
«Είχαμε οδηγίες να πάμε στον τόπο μεταδόσεως με βάση το δεύτερο σχέδιο και οι οδηγίες που είχα εγώ ήταν να πάω στον αστυνομικό σταθμό Δευτεράς και πήγαμε, με πήρε ο σύζυγος μου και τα παιδιά μας μαζί τα οποία ήταν μικρά 11 και 8 χρονών και φτάσαμε στον Αστυνομικό Σταθμό Δευτεράς. Με κατέβασαν εμένα και έφυγαν. Τότε ήταν μια από τις πιο δύσκολες ανθρώπινες στιγμές που έζησα γιατί δεν ήξερα αν θα τους ξαναδώ».
«Έκαναν χαμηλές πτήσεις και τότε κρίθηκε ότι έπρεπε να προωθηθούμε στο Τρόοδος», ανέφερε.
Την 20η Ιουλίου ο Αντρέας Χατζήπαπας εργαζόταν ο δημοσιογράφος στο ΡΙΚ και δεν θα ξεχάσει ποτέ εκείνη την πρωινή βάρδια.
Αντρέας Χατζηπαπάς – Δημοσιογράφος
«Εκείνο το πρωινό που φανήκαν τα πρώτα αεροπλάνα τα τουρκικά ήμουν πάνω στο ΡΙΚ. Αυγινός που λέγαν τότε και κατά τις 6. Είδαμε τα πρώτα αεροπλάνα και τρέξαμε όπως ήταν φυσικό να προφυλαχθούμε. Είχε στον διάδρομο μια χώστρα και ας πούμε ότι μείναμε εκεί λίγη ώρα όπου να σταματήσουν τα αεροπλάνα να περνούν».
Αντρέας Χατζηπαπάς – Δημοσιογράφος
«Τζίντες μέρες ναι ήταν να μεταδίδει ειδήσεις που αφορούσαν μόνο. Να βρει η μάνα το παιδί και το παιδί την μάνα».
Μέσα στην δίνη του πολέμου οι δημοσιογράφοι εκτός από το δημοσιογραφικό τους καθήκον έπρεπε παράλληλα να αγωνιούν και για τα δικά τους πρόσωπα.
Αντρέας Χατζηπαπάς – Δημοσιογράφος
«Δεν ήταν ευχάριστη η κατάσταση τι να σου πω. Είμαστε τυχεροί που επιζήσαμε αυτής της κατάστασης».
Ο Αντρέας Χατζήπαπας έγινε μάρτυρας του χαμού του γείτονα του, ενώ ακόμη ο άντρας της αδελφής του βρισκόταν στην μακρά λίστα αγνοουμένων μέχρι που τα οστά του βρέθηκαν μετά από χρόνια.
Αντρέας Χατζηπαπάς – Δημοσιογράφος
«Ο Κώστας έμενε εκεί στην Δελφίνος, ήταν ο δρόμος μας αν δεν κάνω λάθος. Με την Λένια είχαν και δύο μωρά. Ήταν καθηγητής. Έπεσε όλμος και σκοτώθηκε μπροστά μου ώσπου να τον πάρουμε νοσοκομείο, ήταν με τες φανέλες ακόμα. Εγώ και η οικογένεια μου είχαμε κάτι σαν υπόγειο κάτι σαν υπόγειο και πήραμε προφυλάξεις εκεί για να μην μας πιάσει ο Όλμος».
Το Ραδιόφωνο Ίδρυμα Κύπρου αποτελούσε τον μοναδικό δίαυλο επικοινωνίας. Τα χρόνια που ακολούθησαν οι συγγενείς των εγκλωβισμένων επικοινωνούσαν με τους δικούς τους μέσω ηχογραφημένων μηνυμάτων που μετέδιδε το ΡΙΚ.
Μαρούλα Βιολάρη – Ιακωβίδου – Δημοσιογράφος
«Το ΡΙΚ είχε καθιερώσει μέσω Ερυθρού Σταυρού ένα σύστημα επικοινωνίας. Τα μηνύματα που μετέδιδε τότε και τα μετέδιδε για αρκετά χρόνια μετά νομίζω. Εκείνο ήταν πολύ ευεργετικό για την κοινωνία».
Τα δύσκολα χρόνια που ακολούθησαν το 1974, οι δημοσιογράφοι εκτός από το σημαντικό έργο της ενημέρωσης ανέλαβαν και την αποστολή διατήρησης του φρονήματος του λαού και να προχωρήσει στο δρόμο της αναγέννησης του τόπου μέσα από τις στάκτες της καταστροφής.
Μαρούλα Βιολάρη – Ιακωβίδου – Δημοσιογράφος
«Προσπαθούσαμε να κρατήσουμε ψηλά το ηθικό του λαού. Πιστεύαμε ότι το καθήκον τότε ήταν να επιβιώσουμε και μετά το τέλος της εισβολής έπρεπε να σηκωθούμε».
«Ήταν μια περίοδος τρομερής πίεσης για όλους. Αλλά η δική μας πίεση είναι ελάχιστη μπροστά στην πίεση που ένιωθαν όσοι έχασαν τα σπίτια τους τις περιουσίες τους, τους δικούς τους ανθρώπους και ακόμα όσοι αγωνιούν για τους αγνοουμένους μας», δήλωσε.
