Την πρόθεση της Κυβέρνησης να καταθέσει νομοσχέδιο για την παροχή ανακριτικών εξουσιών στην Αρχή κατά της Διαφθοράς εξέφρασε ο Γενικός Διευθυντής του Υπουργείου Δικαιοσύνης Γιώργος Παντελή ενώπιον της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Νομικών, κατά τη συζήτηση του θέματος την Τετάρτη. Θετική στην προοπτική συζήτησης ενός τέτοιου νομοσχεδίου εμφανίστηκε και η Νομική Υπηρεσία, διά του Βοηθού Γενικού Εισαγγελέα Σάββα Αγγελίδη.
Παράλληλα, η Αρχή κατά της Διαφθοράς, μέσω του Προέδρου της Χάρη Πογιατζή, δήλωσε έτοιμη να αναλάβει τις σχετικές αρμοδιότητες, επισημαίνοντας παράλληλα ότι θα πρέπει να αντιμετωπιστεί το ζήτημα της υποστελέχωσής της. Σε δηλώσεις της μετά τη συνεδρία η Πρόεδρος της Επιτροπής, Βουλευτής ΔΗΣΥ, Φωτεινή Τσιρίδου ανέφερε ότι έχει δοθεί χρονοδιάγραμμα στην εκτελεστική εξουσία ως τον Οκτώβριο για κατάθεση του νομοσχεδίου.
Για το συγκεκριμένο θέμα κατατέθηκαν προτάσεις νόμου, από τον ΔΗΣΥ και το «Άλμα».
Η πρόταση νόμου του ΔΗΣΥ προβλέπει τη δυνατότητα της Αρχής να διορίζει ανεξάρτητους ποινικούς ανακριτές από κατάλογο που καταρτίζει ο Παγκύπριος Δικηγορικός Σύλλογος και εγκρίνει ο Γενικός Εισαγγελέας.
Η πρόταση νόμου του κινήματος «Άλμα» προβλέπει τη δυνατότητα της Αρχής κατά της Διαφθοράς να εξουσιοδοτεί η ίδια ποινικό ανακριτή για τη διενέργεια ανάκρισης, όταν διαπιστώνει ενδεχόμενη διάπραξη ποινικού αδικήματος.
Θέμα επί της διαδικασίας έθεσε ο Βουλευτής του κινήματος «Άλμα» Μιχάλης Παρασκευά, σε σχέση με την παρουσία του Βοηθού Γενικού Εισαγγελέα Σάββα Αγγελίδη, στη συνεδρία της Επιτροπής Νομικών, σημειώνοντας ότι έχει «αυτοεξαιρεθεί» ο κ. Αγγελίδης ενώ υποστήριξε ότι «εκκρεμούν υποθέσεις εναντίον του στην Αρχή κατά της Διαφθοράς».
«Η εξαίρεση που έχει γίνει για τη συγκεκριμένη υπόθεση ουδόλως έχει σχέση με την οποιαδήποτε παραίτηση εκτέλεσης των αρμοδιοτήτων μου ως Βοηθός Γενικός Εισαγγελέας», απάντησε ο κ. Αγγελίδης.
«Εάν πράγματι ήταν αντικειμενική η ένσταση της παρουσίας μου εδώ, θα ανέμενα να υπήρχε η ίδια ένσταση για τον ερευνητή της υπόθεσης τον κ. Νικήτα καθώς επίσης και για τα μέλη της Αρχής, που έχουν ολοκληρώσει όλες τις εξουσίες με βάση των υφιστάμενο νόμο», συμπλήρωσε.
«Δεν γίνεται αποδεκτή η οποιαδήποτε ένσταση. Αυτή η Επιτροπή δεν θα γίνει λαϊκό δικαστήριο. Μιλάμε για προτάσεις νόμου», ανέφερε από την πλευρά της η Πρόεδρος της Επιτροπής.
«Απώτερος στόχος της πρότασης του ΔΗΣΥ είναι η επίσπευση και διευκόλυνση των διαδικασιών. Αισθανθήκαμε την ανάγκη να δώσουμε περαιτέρω επιλογές στην Αρχή, όχι μόνο για να μπορέσει η Αρχή να επιτελέσει το έργο αλλά και για να ενδυναμωθεί το αίσθημα δικαίου στην κοινωνία», ανέφερε ο Βουλευτής ΔΗΣΥ, Γιώργος Παμπορίδης.
Ο κ. Παρασκευά ανέφερε ότι «η δική μας πρόταση ξεπερνά το αδιέξοδο».
«Με την πρόταση τη δική μας η Αρχή θα μπορεί να διορίζει ποινικούς ανακριτές. Θα πρέπει να εξευρεθεί ο τρόπος για να έχει η Αρχή ανακριτικές εξουσίες», σημείωσε η Βουλευτής του «Άλμα», Ειρήνη Χαραλαμπίδου.
«Θεωρώ ότι και οι δύο προτάσεις θα πρέπει να αγγίξουν το Άρθρο 10», είπε ο Βουλευτής του ΑΚΕΛ, Ανδρέας Πασιουρτίδης.
«Με το να διορίζει η Αρχή άλλους ποινικούς ανακριτές, αυτό δεν επιλύεται σε θέμα χρόνου. Με αυτές τις δύο εισηγήσεις δεν αλλάζουμε την οποιαδήποτε παράμετρο σε σχέση με τον χρόνο», είπε ο Βουλευτής του ΕΛΑΜ, Λίνος Χατζηγεωργίου.
Ο Βοηθός Γενικός Εισαγγελέας ανέφερε ότι «η θέση της Νομικής Υπηρεσίας είναι ότι θα πρέπει να ξεκινήσει ένας ουσιαστικός διάλογος σε στενά χρονοδιαγράμματα, στο πλαίσιο μιας θετικής και εποικοδομητικής προσέγγισης».
«Ίσως να είναι ιδανικότερο να προωθηθεί ένα ολοκληρωμένο νομοσχέδιο που να καλύπτει τα υπό συζήτηση θέματα», σημείωσε.
Είπε επίσης ότι «είναι αδιαμφισβήτητο ότι μια έρευνα από την Αρχή έχει διαφορετικό πλαίσιο από μια ποινική ανάκριση. Η αποστολή της Αρχής σύμφωνα με τα άρθρα 6 και 7 δεν εστιάζουν μόνο στο θέμα έρευνας, αλλά στοχεύουν στον συντονισμό των δράσεων των υπηρεσιών για την πρόληψη και καταπολέμηση πράξεων Διαφθοράς σε εθνικό επίπεδο».
Σημείωσε ότι «χρειάζεται προσοχή για να μην αλλοιωθούν οι σκοποί και οι αρμοδιότητες της Αρχής». «Στην ουσία οι προτεινόμενες τροποποιήσεις δεν εξυπηρετούν την ταχύτερη και αποτελεσματικότερη έναρξη ποινικής έρευνας, δεν αποφεύγεται η επικάλυψη ούτε και η επανάληψη», ανέφερε.
«Μέλημα όλων μας πρέπει να είναι πάντοτε να διεξάγονται οι ποινικές διαδικασίες με τέτοιο τρόπο ώστε να υπάρχει αποτελεσματικότητα και διασφάλιση της δίκαιης δίκης», είπε ο κ. Αγγελίδης. «Ειδικά σε τέτοιας φύσεως υποθέσεις στις οποίες προβλέπεται η εμπλοκή του Γενικού Εισαγγελέα για διάφορους μηχανισμούς, δεν θα πρέπει να αγνοηθεί αυτός ο παράγοντας αλλά και για σκοπούς πρακτικότητας», σημείωσε.
«Ούτε ο συνταγματικός ρόλος του Γενικού Εισαγγελέα αναφορικά με την ποινική πρέπει να αγνοηθεί», συμπλήρωσε.
«Δεν θα σχολιάσω για τα κενά και τις λεπτομέρειες αλλά θεωρώ ότι είναι σφάλμα να προχωρούμε σε μεμονωμένες τροποποιήσεις χωρίς να δούμε ολόκληρη την εικόνα, την οποία θα την βλέπουμε μπροστά μας κατά την εφαρμογή πολλών υποθέσεων στο μέλλον», κατέληξε ο Βοηθός Γενικός Εισαγγελέας.
Ο κ. Πογιατζής ανέφερε ότι «στο επίκεντρο είναι η απόκτηση ανακριτικών εξουσιών, η Αρχή δηλώνει έτοιμη για τέτοια εξέλιξη. Συναινούμε στην πρόταση του "Άλμα"».
«Διαφωνούμε με την πρόταση του ΔΗΣΥ να επιλέγονται οι ανακριτές από κατάλογο του Παγκύπριου Δικηγορικού Συλλόγου και να εγκρίνονται από τον Γενικό Εισαγγελέα. Αυτό μειώνει την ανεξαρτησία της Αρχής», είπε ο κ. Πογιατζής αναφορικά με την πρόταση νόμου του ΔΗΣΥ.
«Δεν δεχόμαστε να επιβλέπεται η ποινική ανάκριση από τον Γενικό Εισαγγελέα. Αν θα κάνουμε ποινική ανάκριση θέλουμε να την ελέγχουμε οι ίδιοι», συμπλήρωσε.
Όπως ενημέρωσε ο κ. Πογιατζής, η Αρχή έχει λάβει μέχρι σήμερα 849 καταγγελίες, εκ των οποίων οι 580 έχουν διερευνηθεί, ενώ εκκρεμούν 269.
Ο κ. Πογιατζής έκανε επίσης αναφορά στη στελέχωση της Αρχής, αναφέροντας ότι δεν υπάρχει μόνιμο προσωπικό. «Έχουμε 16 άτομα που εργάζονται εκεί. Μόνο ο κλητήρας έχει καθεστώς μόνιμου προσωπικού».
«Το Υπουργείο Δικαιοσύνης συμφωνεί με την απόκτηση ανακριτικών εξουσιών από την Αρχή κατά της Διαφθοράς», ανέφερε ο ΓΔ του Υπουργείου Δικαιοσύνης.
«Ο επιδιωκόμενος στόχος και σκοπός δεν επιτυγχάνεται με τις συγκεκριμένες προτάσεις νόμου. Το Υπουργείο Δικαιοσύνης προτείνει όπως δοθεί χρόνος σε καθορισμένο χρονοδιάγραμμα για την ετοιμασία ενός νομοσχεδίου, το οποίο θα καλύπτει όλες τις πτυχές, με στόχο να κατατεθεί το συντομότερο δυνατό ενώπιον της Βουλής», συμπλήρωσε ο κ. Παντελή.
«Μπορεί να μην επιλύουν τα προβλήματα οι δύο προτάσεις νόμου. Θεωρώ ότι είναι μεγάλη ευκαιρία να γίνει ένα ολοκληρωμένο νομοσχέδιο το οποίο να δίνει ανακριτικές εξουσίες στην Αρχή κατά της Διαφθοράς», ανέφερε ο Ορέστης Νικήτα εκ μέρους του Παγκύπριου Δικηγορικού Συλλόγου.
«Πρέπει να μπει χρονοδιάγραμμα. Θέλω να χαιρετίσω τη θετική προσέγγιση του Υπουργείου Δικαιοσύνης αλλά και την εποικοδομητική στάση του Γενικού Εισαγγελέα για τις προτάσεις νόμου», ανέφερε ο Βουλευτής του ΔΗΣΥ, Δημήτρης Δημητρίου.
«Θεωρώ πολύ σημαντικό ότι φαίνεται να υπάρχει η διάθεση να προχωρήσουμε σε ουσιαστική μεταρρύθμιση της Αρχής. Αντιλαμβάνομαι ότι συζητάμε την παραχώρηση ποινικών ανακριτικών αρμοδιοτήτων στην Αρχή», είπε ο Βουλευτής του ΑΚΕΛ, Γιώργος Λουκαΐδης.
«Ο ρόλος του Γενικού Εισαγγελέα ποιος θα είναι σε αυτό το στάδιο και αν αποκλείεται σε οποιαδήποτε φάση, τότε πώς λύνουμε το πρόβλημα του Συντάγματος;», διερωτήθηκε ο Βουλευτής του ΔΗΚΟ, Πανίκος Λεωνίδου.
«Οποιοδήποτε αποτέλεσμα ποινικής ανάκρισης θα καταλήγει στον Γενικό Εισαγγελέα. Αυτός θα αποφασίσει εάν μια υπόθεση θα οδηγηθεί στο δικαστήριο», απάντησε ο κ. Πογιατζής.
«Ο στόχος μας είναι από τη μία η πάταξη της διαφθοράς αλλά θα πρέπει να λειτουργεί και το ισοζύγιο της αναλογικότητας. Πού πάνε τα στοιχειώδη δικαιώματα του κάθε υπόπτου; Αυτά πρέπει να δούμε», είπε ο κ. Λεωνίδου.
«Ήταν πολύ θετικό το γεγονός ότι όλοι παρευρισκόμενοι, από τη Νομική Υπηρεσία μέχρι την ανεξάρτητη Αρχή κατά της Διαφθοράς, το ίδιο το Υπουργείο Δικαιοσύνης, τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο, έχουν όλοι τη βούληση να συζητήσουν, να διαβουλευτούν μεταξύ τους και να μας φέρουν ενώπιον μας ένα πλαίσιο ολοκληρωμένο», ανέφερε σε δηλώσεις της μετά την ολοκλήρωση της συνεδρίας η Πρόεδρος της Επιτροπής Νομικών.
«Δώσαμε χρονοδιαγράμματα έτσι ώστε τουλάχιστον μέχρι τον Οκτώβριο να έχουμε κάτι ενώπιον μας που θα βοηθούσε να βελτιώσει τη λειτουργία της ανεξάρτητης Αρχής», πρόσθεσε.
«Οι προτάσεις νόμου που έχουμε ενώπιον μας ως Επιτροπή είναι για να μπορούν να διορίσουν οι ίδιοι οι λειτουργοί ποινικούς ανακριτές», διευκρίνισε η κ. Τσιρίδου αναφορικά με τις προτάσεις νόμους που κατέθεσαν ΔΗΣΥ και «Άλμα».
«Η διαφορά έγκειται στον τρόπο διορισμού. Εάν αυτό θα είναι από κατάλογο που θα προκαθοριστεί, που θα εγκριθεί και ούτω καθεξής», εξήγησε.
«Τώρα αν θα έρθει ένα πλαίσιο διαφορετικό κοντά μας μετά από διαβούλευση όλων των θεσμών και φορέων, είναι κάτι διαφορετικό που θα το συζητήσουμε στη συνεδρίαση», είπε.
Σε δικές του δηλώσεις ο κ. Πασιουρτίδης ανέφερε ότι η «κυβερνητική πλευρά και η Νομική Υπηρεσία ανέφεραν ξεκάθαρα ότι είναι η πρόθεσή τους είναι να καταθέσουν νομοσχέδιο το οποίο θα δίνει ανακριτικές εξουσίες και αρμοδιότητες στην Αρχή κατά της Διαφθοράς».
«Αυτό αλλάζει όλη τη φιλοσοφία της Αρχής και ανυπομονούμε να δούμε σε κείμενο τις προτάσεις και τις απόψεις της Κυβέρνησης και της Νομικής Υπηρεσίας για να δούμε πώς διασφαλίζουμε ότι η Αρχή κατά της Διαφθοράς θα μπορεί να επιτελεί το έργο της τάχιστα αποτελεσματικά και με διαφάνεια και λογοδοσία», πρόσθεσε.
«Θα διεξάγεται η ανάκριση υπό την εποπτεία ή τον έλεγχο της Αρχής κατά της Διαφθοράς, αλλά η τελική απόφαση αν θα οδηγείται κάποιος στο Ποινικό Δικαστήριο, θα ανήκει στο Γενικό Εισαγγελέα», είπε ο κ. Πασιουρτίδης.
«Σε αυτό το σημείο μπαίνει και η συζήτηση του ελέγχου των αποφάσεων, διότι είναι όλα ένα πλέγμα που πρέπει να το δούμε μαζί», ανέφερε. «Εάν ψηφιστεί και ο έλεγχος των αποφάσεων του Γενικού Εισαγγελέα για δίωξη ή μη δίωξη ή αναστολή ενισχύεται ένα πλαίσιο διαφάνειας και λογοδοσίας», συμπλήρωσε.
Τονίσαμε ότι το κείμενο θα πρέπει να διασφαλίζει ότι δεν θα υπάρχει επικάλυψη αρμοδιοτήτων και ότι η ανεξαρτησία της αρχής θα εξακολουθεί να υφίσταται», είπε.
«Τα σημαντικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζει αυτή τη στιγμή η Αρχή είναι ο χρόνος διεκπεραίωσης μιας έρευνας και η αποτελεσματικότητα αυτής», ανέφερε σε δηλώσεις του ο Βουλευτής του ΕΛΑΜ, Σωτήρης Ιωάννου.
«Τα βασικότερα προβλήματα εντοπίζονται στο γεγονός ότι δεν υπάρχουν ανακριτικές εξουσίες ενώ υπάρχει και το ζήτημα της υποστελέχωσης», συμπλήρωσε.
«Από τη στιγμή που οι ανακριτικές εξουσίες μπορούν να δοθούν στην Αρχή και αυτό γίνεται και με τη σύμφωνο γνώμη τόσο της Νομικής Υπηρεσίας αλλά και της εκτελεστικής εξουσίας, θεωρούμε ότι είναι κάτι προς την ορθή κατεύθυνση», σημείωσε ο κ. Ιωάννου.
«Σήμερα επιβεβαιώθηκε ότι η πρόταση νόμου που έχουμε καταθέσει είναι η απάντηση στο αδιέξοδο το οποίο έχει δημιουργηθεί», δήλωσε ο κ. Παρασκευά από την πλευρά του. «Θα χρησιμοποιήσω τα λόγια του ίδιου του κ. Πογιατζή, ότι η πρόταση η δική μας είναι μία απλή πρόταση, η οποία μπορεί να εφαρμοστεί άμεσα», πρόσθεσε.
