Έντονη ανησυχία προκαλούν τα απανωτά περιστατικά απόπειρας δολοφονίας κατά γυναικών που εκτυλίχθηκαν στην Κύπρο τις τελευταίες μέρες, με την κοινωνία να παρακολουθεί συγκλονισμένη τις εξελίξεις. Μια απόπειρα ή γυναικοκτονία αποτελεί το τελευταίο στάδιο μιας πορείας κλιμακούμενης βίας, αναφέρουν εκπρόσωποι φορέων, τονίζοντας την ευθύνη της πολιτείας να προλαβαίνει τέτοια εγκλήματα διασφαλίζοντας την έγκαιρη προστασία των θυμάτων.
Το περασμένο Σάββατο 35χρονος άνδρας από τη Συρία, για άγνωστους μέχρι στιγμής λόγους, επιτέθηκε με μαχαίρι στη σύζυγο και την πεθερά του, τραυματίζοντας τις δύο γυναίκες. Χθες, Τρίτη, 56χρονος αστυνομικός στη Λεμεσό πυροβόλησε τη 46χρονη σύζυγο του και στη συνέχεια έθεσε τέρμα στη ζωή του. Η 46χρονη δίνει μάχη για να κρατηθεί στη ζωή.
Τα απανωτά περιστατικά φέρνουν ξανά στο προσκήνιο την επιτακτική ανάγκη προστασίας ευάλωτων προσώπων ούτως ώστε να προλαβαίνονται δυσάρεστα περιστατικά. Μέσω της εφαρμογής ELPIS η Αστυνομία παρέχει στα θύματα ένα επιπλέον εργαλείο - να ζητούν βοήθεια με το πάτημα ενός κουμπιού σε περιπτώσεις που βρίσκονται σε κίνδυνο. Τέτοιες εφαρμογές αποτελούν ένα χρήσιμο εργαλείο πρόληψης και προστασίας αλλά δεν αρκούν από μόνες τους, σύμφωνα με τους εκπροσώπους φορέων.
Με αφορμή τα απανωτά περιστατικά μίλησε στην εκπομπή του ΑΝΤ1 «Μέρα Μεσημέρι» η Διευθύντρια του Μεσογειακού Ινστιτούτου Μελετών Κοινωνικού Φύλου, Σουζάνα Παύλου.
Η εφαρμογή ELPIS είναι ένα χρήσιμο εργαλείο αλλά από μόνο του δεν είναι η λύση, ιδιαίτερα σε στιγμές κρίσης
Διαβάστε επίσης:
- Τι λέει η Αστυνομία για το υπηρεσιακό όπλο μετά την τραγωδία στη Λεμεσό
- Τραγωδία Ζακάκι: «Σταματήστε τα σενάρια - Το τι ζήσαμε μέσα στο σπίτι μας το γνωρίζουμε μόνο εμείς», λέει μέλος της οικογένειας
- Σοκ από τη νέα τραγωδία – Νεκρός πατέρας, μια μητέρα που χαροπαλεύει και τέσσερα παιδιά σε νέα σκληρή πραγματικότητα (ΒΙΝΤΕΟ)
Πληροφορίες αναφέρουν ότι η σύζυγος του άνδρα από τη Συρία που δέχθηκε επίθεση είχε στο κινητό της τηλέφωνο την εφαρμογή ELPIS ωστόσο δεν πρόλαβε να πατήσει το κουμπί έκτακτης ανάγκης. Σημειώνεται ότι εναντίον του 35χρονου Σύρου εκκρεμούσε ένταλμα σύλληψης από τον περασμένο Φεβρουάριο μετά από καταγγελίες για περιστατικά βίας στην οικογένεια. Η κ. Παύλου επισήμανε «αυτή ήταν η δική μας ανησυχία όταν ανακοινώθηκε η υιοθέτηση της εφαρμογής ELPIS. Θεωρούμε ότι είναι ένα χρήσιμο εργαλείο αλλά από μόνο του δεν είναι η λύση, ιδιαίτερα σε στιγμές κρίσης. Δεν είναι η πρώτη φορά δυστυχώς που σε κατάσταση κρίσης η γυναίκα δεν προλαβαίνει να πατήσει την εφαρμογή για να καλέσει τις αρχές. Δεν μηδενίζουμε την προσπάθεια αλλά πρέπει να γίνει πιο ευέλικτη».
«Να παρακολουθούνται οι δράστες»
Η κ. Παύλου επισήμανε ότι την ώρα ενός περιστατικού βίας, τις περισσότερες φορές είναι δύσκολο για τα θύματα να δράσουν και να καλέσουν βοήθεια.
Για αυτό το λόγο, η κ. Παύλου ανέφερε ότι πρόταση του Ινστιτούτου είναι να μελετηθεί το ενδεχόμενο παρακολούθησης των δραστών μέσω άλλης εφαρμογής, ούτως ώστε οι αρχές να είναι ενήμερες για το προφίλ του δράστη με απώτερο σκοπό να αποφεύγονται δυσάρεστα περιστατικά. «Υπάρχουν εφαρμογές σε άλλες χώρες όπου μπορεί να βραχιολάκι ή με κάποιο άλλο τρόπο να παρακολουθείται ο δράστης και να μην έχει την ευθύνη το θύμα να καλέσει την Αστυνομία ή να προειδοποιήσει τις αρχές ότι βρίσκεται σε κίνδυνο», ανέφερε. Είναι σημαντικό όπως είπε «να δούμε εάν χρειάζονται επιπρόσθετα μέτρα παρακολούθησής θυτών και να μην βασιζόμαστε μόνο σε αυτή την εφαρμογή που φαίνεται ότι σε κάποιες περιπτώσεις τα θύματα δυσκολεύονται να ενημερώσουν τις αρχές ότι βρίσκονται σε κίνδυνο».
«Μια γυναικοκτονία αποτελεί το τελευταίο στάδιο μιας πορείας κλιμακούμενης βίας»
Οι αρμόδιες αρχές πρέπει να επενδύσουν στο πώς να προλαβαίνονται τέτοια περιστατικά, και όταν μια γυναίκα χρειάζεται βοήθεια να νιώθει ασφάλεια να καταγγείλει τον θύτη στην Αστυνομία. Εκείνο που πρέπει να προβληματίσει, σύμφωνα με την κ. Παύλου, είναι στις περιπτώσεις που ένα θύμα δεν προχωρεί σε καταγγελία.
«Όπως φαίνεται στην υπόθεση απόπειρας δολοφονίας κατά συζύγου αστυνομικού, δεν υπήρχαν προηγούμενες καταγγελίες. Αυτό δεν απαλλάσσει την πολιτεία, θέτει το ερώτημα: «γιατί;» Μια γυναικοκτονία αποτελεί το τελευταίο στάδιο μιας πορείας κλιμακούμενης βίας, ελέγχου και εκφοβισμού. Δεν είναι κάτι ξαφνικό».
Διαβάστε επίσης:
- Απόπειρα γυναικοκτονίας: Αστυνομικός πυροβόλησε τη σύζυγό του - Συγκλονίζει αυτόπτης μάρτυρας (ΦΩΤΟΣ&ΒΙΝΤΕΟ)
- Διπλή απόπειρα φόνου στη Λευκωσία: Τέσσερις μήνες καταζητούμενος - Εξετάζεται το ενδεχόμενο να διέφυγε στα κατεχόμενα
«Όπως φαίνεται και από τα μέχρι στιγμής στοιχεία που έχουν βγει στη δημοσιότητα φαίνεται να προηγηθήκαν κάποιες ενέργειες από το δράστη. Πήγε στην εργασία του, πήρε το υπηρεσιακό του όπλο, έφυγε από τη δουλειά του πήγε να βρεθεί με τη σύζυγο του και έγινε το συμβάν. Φαίνεται ότι ήταν μελετημένες οι ενέργειες. Δεν μιλάμε για εν βρασμώ ψυχής ούτε κακή στιγμή. Είναι αποτέλεσμα κλιμάκωσης της βίας και το ερώτημα που πρέπει να απαντήσουμε είναι εάν δεν έχει κάνει άλλες καταγγελίες, γιατί; Και τι μπορούμε να κάνουμε ως πολιτεία, κράτος, αρμόδιες υπηρεσίες, να προλαβαίνουμε τέτοια περιστατικά».
Η κ. Παύλου σημείωσε ότι είναι δύσκολο για μια γυναίκα να καταγγείλει στην Αστυνομία τον θύτη πιθανό λόγω φόβου, στίγματος κτλ, πόσο μάλλον για μια γυναίκα αστυνομικού, είναι ακόμα πιο δύσκολο ανέφερε.
Από τις 14 Ιουλίου που τέθηκε σε λειτουργία η εφαρμογή ELPIS μέχρι και σήμερα 458 γυναίκες κατέβασαν την εφαρμογή
Πόσες γυναίκες κατέβασαν την εφαρμογή;
Μιλώντας στο ant1live η Υπεύθυνη Υποδιεύθυνσης Διαχείρισης Ευάλωτων Προσώπων, Εύη Νικολάου, σημείωσε ότι από τις 14 Ιουλίου που τέθηκε σε λειτουργία η εφαρμογή “ELPIS” μέχρι και σήμερα 458 γυναίκες κατέβασαν την εφαρμογή. Η Αστυνομία από τον περασμένο Ιούλιο δέχθηκε συνολικά 30 κλήσεις μέσω της εφαρμογής για γυναίκες που βρίσκονταν σε κίνδυνο, ωστόσο δεν αφορούσαν όλες περιπτώσεις ενδοοικογενειακής βίας, ανέφερε η κ. Νικολάου.
«Είναι μια σημαντική εφαρμογή», επισήμανε η κ. Νικολάου τονίζοντας πώς πρόκειται για ένα περαιτέρω μέτρο προστασίας για τις γυναίκες που βρίσκονται σε κίνδυνο και δεν μπορούν με να καλέσουν τηλεφωνικώς την Αστυνομία για να ζητήσουν βοήθεια. Με το πάτημα μόλις ενός κουμπιού μια γυναίκα που βρίσκεται σε κίνδυνο μπορεί να καλέσει την Αστυνομία. Όταν πατηθεί το κουμπί ενημερώνεται ο Αξιωματικός Υπηρεσίας και άμεσα κλιμάκιο μεταβαίνει στο χώρο όπου βρίσκεται με σκοπό να την προστατεύσει.
Διαβεβαίωσε ότι η Αστυνομία με το που δεχθεί κάλεσμα για βοήθεια μεταβαίνει άμεσα στο χώρο και προβαίνει σε όλες τις ενέργειες. «Ό,τι προνοεί ο νόμος εμείς θα ανταποκριθούμε. Υπάρχουν περιπτώσεις που εκδίδονται διατάγματα προστασίας».
Πώς μπορεί κάποιος να κατεβάσει την εφαρμογή
Πρόσβαση στην εφαρμογή μπορούν να έχουν όσες γυναίκες προβούν σε καταγγελία για βία, η Αστυνομία ενημερώνει τα θύματα για την εφαρμογή και με τη συγκατάθεση τους κατεβάζουν την εφαρμογή. Η Αστυνομία ενημερώνει τις γυναίκες πώς σε περίπτωση που βρεθούν σε κίνδυνο μπορούν με το πάτημα μόλις ενός κουμπιού να ζητήσουν άμεσα βοήθεια.
Κάποιες κοπέλες που προχώρησαν σε καταγγελία στην Αστυνομία για προσωπικούς τους λόγους δεν επιθυμούσαν να κατεβάσουν την εφαρμογή
«Στόχος της Αστυνομίας είναι να παρέχει άμεση προστασία στα άτομα που βρίσκονται σε κίνδυνο», ανέφερε η κ. Νικολάου σημειώνοντας πώς η εφαρμογή «είναι ένα επιπρόσθετο κανάλι επικοινωνίας, όταν δεν υπάρχει άλλος τρόπος την ώρα του κινδύνου ένα θύμα να καλέσει την Αστυνομία. Είναι ένα εργαλείο στο κινητό να καλέσουν την Αστυνομία».
«Η ενδοοικογενειακή βία δεν κάνει διακρίσεις ως προς το επάγγελμα»
Μιλώντας στην εκπομπή του ΑΝΤ1 «Μέρα Μεσημέρι» η Επιστημονική Διευθύντρια του ΣΠΑΒΟ, Άντρη Αντρονίκου, όσον αφορά την απόπειρα γυναικοκτονίας κατά συζύγου αστυνομικού τόνισε ότι «το γεγονός ότι οι δράστες μπορεί να αποτελούν μέλη της Αστυνομίας καταρχήν δημιουργεί εύλογα ερωτήματα στην κοινωνία. Ανασφάλεια, απαξίωση και προβληματισμό. Πρέπει να αναγνωρίζουμε πρώτιστα ότι η ενδοοικογενειακή βία δεν κάνει διακρίσεις ως προς το επάγγελμα. Μπορεί να αφορά τον οποιονδήποτε».
Με θλίψη παρακολουθούμε για ακόμα μια φορά την μετατόπιση της ευθύνης στο θύμα. Βλέπουμε σχόλια στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, σε δημοσιεύματα, που είναι σημαντικό η σοβαρότητα και η ευθύνη τέτοιων περιστατικών να παραμένει εκεί όπου ανήκει στα άτομα που προβαίνουν σε αυτές τις συμπεριφορές. Να μην ενεργοποιούμε μοτίβα δευτερογενούς θυματοποίησης.
«Πολλά θύματα δυσκολεύονται να καταγγείλουν τη βία»
Η κ. Ανδρονίκου υπέδειξε «όταν οι φερόμενοι δράστες είναι ένστολοι, έχουν πρόσβαση σε υπηρεσιακό οπλισμό ή ασκούν εξουσία, η διαχείριση αυτού του κινδύνου απαιτεί μεγαλύτερη εγρήγορση αλλά και αυστηρότερη εφαρμογή από τον κρατικό μηχανισμό. Πάρα πολλά θύματα δυσκολεύονται περισσότερο να καταγγείλουν τη βία».
Εξήγησε ότι ο λόγος που συμβαίνει αυτό είναι «ο φόβος ότι δεν θα τις πιστέψουν, ότι οι δράστες έχουν γνωριμίας εντός του σώματος της αστυνομίας, ότι δεν μπορούν να προστατευθούν. Αυτό είναι μια πραγματικότητα».
Ο ΣΠΑΒΟ σε συνεργασία με την Αστυνομία έχει αναπτύξει και επιπλέον ειδικούς μηχανισμούς διαχείρισης τέτοιων περιστατικών που μπορεί να αφορούν μέλη της Αστυνομίας
Τόνισε ότι «είναι μια στρατηγική και ένα μοτίβο που χτίζεται από τους δράστες προκαλώντας αυτά τα συναισθήματα στις γυναίκες, και αποτρέπει τα θύματα να καταγγείλουν».
«Είναι σημαντικό να πούμε ότι μπορούν να προχωρήσουν σε καταγγελία. Ο ΣΠΑΒΟ σε συνεργασία με την Αστυνομία έχει αναπτύξει και επιπλέον ειδικούς μηχανισμούς διαχείρισης τέτοιων περιστατικών που μπορεί να αφορούν μέλη της Αστυνομίας», ανέφερε η κ. Ανδρονίκου.
«Επηρεάζεται αίσθηση της ασφάλειας των πολιτών»
Σε περιπτώσεις καταγγελιών η κ. Ανδρονίκου είπε ότι «εφαρμόζονται όλα τα απαραίτητα μέτρα και έχουμε δει και περιπτώσεις όπου και μέλη της Αστυνομίας που έχουν καταγγελθεί για τέτοιας φύσης περιστατικά να λαμβάνουν ακριβώς της ίδιας μεταχείρισης όπως και οι υπόλοιποι δράστες».
«Η κοινωνία εύλογα αναμένει ότι από τα πρόσωπα που αναλαμβάνουν την προστασία της δημόσιας ασφάλειας να εμπνέουν εμπιστοσύνη. Αυτού του είδους τα περιστατικά επηρεάζουν και την αίσθηση της ασφάλειας των πολιτών και της εμπιστοσύνης στους θεσμούς. Σίγουρα δεν αφορά την απαξίωση ολόκληρου του σώματος. Αφορά την ευθύνη ενός δημοκρατικού κράτους να εξετάζει εάν διαθέτει επαρκής μηχανισμούς πρόληψης και έγκαιρης αναγνώρισης κινδύνου αλλά και συνεχής αξιολόγησης καταλληλότητας όσων φέρουν υπηρεσιακό οπλισμό και ασκούν δημόσια εξουσία», ανέφερε η κ. Ανδρονίκου.
