Σύμφωνα με ρεπορτάζ της Μαρίας Τσιλινίκου για το CNN Greece, η επαναφορά στο προσκήνιο της συμφωνίας οριοθέτησης της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) μεταξύ Κύπρου και Λιβάνου, που είχε υπογραφεί ήδη από το 2007 αλλά παρέμενε ανενεργή, συνιστά εξέλιξη με ευρύτερη γεωπολιτική σημασία για την Ανατολική Μεσόγειο.
Δεκαοκτώ χρόνια μετά την αρχική υπογραφή, ο Λίβανος φαίνεται έτοιμος να προχωρήσει στην κύρωση της συμφωνίας, μια κίνηση που, όπως επισημαίνουν αναλυτές, αποτελεί πλήγμα στις επεκτατικές φιλοδοξίες της Άγκυρας και στο αφήγημα της «Γαλάζιας Πατρίδας».
Διάβασε ακόμα: Λίβανος: Ενέκρινε την οριοθέτηση ΑΟΖ με την Κύπρο
Η μακρόχρονη καθυστέρηση στην επικύρωση αποδιδόταν στη διστακτικότητα της Βηρυτού να συγκρουστεί με τις εξωτερικές πιέσεις – ιδιαίτερα από την Τουρκία, που επιχειρούσε να αποτρέψει κάθε νομική θωράκιση των θαλάσσιων ζωνών στην περιοχή. Σήμερα, όμως, η στάση αυτή αλλάζει: ο Λίβανος δείχνει να επιλέγει πλέον τη διπλωματία του Δικαίου της Θάλασσας έναντι της ρητορικής των τετελεσμένων.
Το 2007, όταν υπεγράφη η συμφωνία, η χώρα βρισκόταν σε βαθιά πολιτική αστάθεια, με τις εσωτερικές αντιπαραθέσεις, τις πιέσεις της Συρίας και την επιρροή της Χεζμπολάχ να μπλοκάρουν την κύρωση από το κοινοβούλιο. Η οργάνωση θεωρούσε ότι μια τέτοια συμφωνία με τη Λευκωσία θα υπονόμευε την εθνική κυριαρχία του Λιβάνου.
Ωστόσο, το πολιτικό περιβάλλον έχει πλέον αλλάξει. Η Χεζμπολάχ δεν διατηρεί την ίδια επιρροή, ενώ η Βηρυτός επιδιώκει σταθερές περιφερειακές συνεργασίες. Αν η συμφωνία κυρωθεί, η Κύπρος θα έχει πλέον οριοθετήσει τις θαλάσσιες ζώνες της με τρεις βασικούς γείτονες – Αίγυπτο, Ισραήλ και Λίβανο.
Την ίδια ώρα, η Τουρκία – που δεν αναγνωρίζει την Κυπριακή Δημοκρατία – είχε ασκήσει επί χρόνια έντονες πιέσεις προς τη Βηρυτό, ζητώντας να «παγώσει» τη διαδικασία κύρωσης, στο πλαίσιο της στρατηγικής της να κρατήσει τον Λίβανο εκτός περιφερειακών ενεργειακών συνεργασιών.
Σύμφωνα με το CNN Greece, καθοριστικό ρόλο στην αλλαγή του σκηνικού έπαιξε η συμφωνία Λιβάνου–Ισραήλ για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών το 2022, υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Πολιτειών. Η εξέλιξη αυτή άνοιξε τον δρόμο για την επανεξέταση και της συμφωνίας με την Κύπρο, εντάσσοντας τον Λίβανο στο νέο πλέγμα ενεργειακών και διπλωματικών ισορροπιών της Ανατολικής Μεσογείου.
Καθώς η Ευρώπη αναζητά νέες πηγές ενέργειας μετά την απομάκρυνση από τη ρωσική εξάρτηση, η Ανατολική Μεσόγειος αναδεικνύεται σε πεδίο στρατηγικής διασύνδεσης. Η πιθανή επικύρωση της συμφωνίας Κύπρου–Λιβάνου ενισχύει τη θέση της Λευκωσίας ως διπλωματικού και ενεργειακού κόμβου και ενδυναμώνει την νομική της θωράκιση απέναντι στις τουρκικές διεκδικήσεις.
Με πληροφορίες από το ρεπορτάζ της Μαρίας Τσιλινίκου για το CNN Greece
