Μια «ενεργειακή εκεχειρία» μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας ανακοίνωσε την Κυριακή, 11 Οκτωβρίου, ο Ντόναλντ Τραμπ, την ώρα που η συμφωνία της Ουάσιγκτον με τη Μόσχα για το ρωσικό ντίζελ προκαλεί νέα ένταση στις σχέσεις του με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι οι δύο πλευρές έχουν συμφωνήσει και ότι η εκεχειρία τίθεται αμέσως σε ισχύ, καλώντας τις να μην την παραβιάσουν. Δεν διευκρίνισε, ωστόσο, τη διάρκειά της, ποιες εγκαταστάσεις καλύπτει ή πώς θα ελέγχεται η εφαρμογή της. Η ανακοίνωση αφορά το ενεργειακό πεδίο και δεν συνιστά γενική κατάπαυση του πυρός.
Το Κίεβο περιμένει απαντήσεις, η Μόσχα δεν επιβεβαιώνει
Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι η Ουκρανία στηρίζει τον τερματισμό των επιθέσεων στις ενεργειακές υποδομές, αλλά αναμένει λεπτομέρειες από την αμερικανική πλευρά και σαφή δέσμευση της Ρωσίας. Σύμφωνα με την πρωινή ενημέρωση της ΕΡΤ στις 12 Οκτωβρίου, η Μόσχα δεν είχε σχολιάσει την ανακοίνωση Τραμπ. Επομένως, η εφαρμογή μιας αμοιβαίας συμφωνίας παραμένει αβέβαιη.
Μάλιστα, ο Ουκρανός πρόεδρος κατήγγειλε ότι μετά την ανακοίνωση σημειώθηκαν νέα ρωσικά πλήγματα σε ενεργειακές εγκαταστάσεις στο Κίεβο και στο Χάρκοβο, προκαλώντας προβλήματα ηλεκτροδότησης. Οι καταγγελίες αυτές εντείνουν τα ερωτήματα για το κατά πόσο η εξαγγελία έχει μεταφραστεί σε παύση των επιθέσεων.
Το ντίζελ πίσω από τη νέα αντιπαράθεση
Η ένταση είχε αναζωπυρωθεί την Παρασκευή, όταν ο Τραμπ ανακοίνωσε προσωρινή χαλάρωση των κυρώσεων για μεγάλη ποσότητα ρωσικού ντίζελ, επιδιώκοντας μείωση των τιμών των καυσίμων ενόψει των αμερικανικών ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου. Η κίνηση προκάλεσε αντιδράσεις από το Κίεβο και Ευρωπαίους συμμάχους.
Ο Ζελένσκι επέκρινε τη συμφωνία, υποστηρίζοντας ότι προσφέρει οικονομικό όφελος στη Μόσχα και ενισχύει τη δυνατότητά της να συνεχίζει τον πόλεμο. Ο Τραμπ, από την πλευρά του, συνέδεσε τις υψηλές τιμές του ντίζελ με τις ουκρανικές επιθέσεις στα ρωσικά διυλιστήρια και επανέφερε την απαίτησή του να σταματήσουν.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Axios που παρουσίασε το in.gr, η Ουάσιγκτον είχε επανειλημμένα ζητήσει από την Ουκρανία να διακόψει αυτά τα πλήγματα. Ο Ζελένσκι αντιπρότεινε αμοιβαία παύση: το Κίεβο να σταματήσει τις επιθέσεις στα ρωσικά διυλιστήρια, εφόσον η Ρωσία σταματήσει να χτυπά τους ουκρανικούς σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.
Από τα διυλιστήρια στην απαίτηση για εκλογές
Η αντιπαράθεση απέκτησε και προσωπικό χαρακτήρα, όταν ο Τραμπ δήλωσε ότι η Ουκρανία χρειάζεται νέο πρόεδρο που θα μπορούσε να καταλήξει σε συμφωνία.
Ο Ζελένσκι απάντησε ότι είναι διατεθειμένος να οργανώσει εκλογές, εφόσον ο Βλαντίμιρ Πούτιν δεχθεί πλήρη κατάπαυση του πυρός διάρκειας 60 ημερών. Ο όρος αυτός αφορά συνολική εκεχειρία και διαφέρει από την περιορισμένη ενεργειακή παύση που ανακοίνωσε ο Τραμπ.
Την ίδια ώρα, η Ευρωπαϊκή Ένωση κρατά επιφυλακτική στάση. Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλας, δήλωσε τη Δευτέρα ότι οι Βρυξέλλες θα χαιρετίσουν την ενεργειακή εκεχειρία εφόσον αυτή τηρηθεί, μεταφέροντας το βάρος από τις ανακοινώσεις στην εφαρμογή τους.